C 498/14
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
30.12.2022
12.
W tym kontekście aprobuje podjęte przez Komisję Europejską w dniu 16 września zobowiązanie do przekazania na tym pierwszym etapie 150 mln EUR na pomoc osobom wewnętrznie przesiedlonym w Ukrainie i 100 mln EUR na odbudowę szkół zniszczonych w wyniku rosyjskich bombardowań.
Uważa jednak, że kwoty te są w dużej mierze niewystarczające w stosunku do potrzeb w zakresie szybkiej odbudowy na pierwszym etapie, szacowanych na 17 mld EUR, z czego 3,4 mld EUR są potrzebne już w 2022 r. 13.
Uważa, że drugi etap procesu odbudowy powinien być poświęcony odbudowie krytycznej infrastruktury i usług, w tym centralnego ogrzewania, elektryczności, wodociągów i kanalizacji, szkół, szpitali i mieszkalnictwa cywilnego.
Programy robót publicznych umożliwiłyby zatrudnianie osób na obszarach o znacznych zniszczeniach. 14.
Sugeruje, że trzeci etap procesu odbudowy powinien stanowić podstawę długoterminowego zrównoważonego wzrostu gospodarczego w oparciu o strategię zintegrowanego planowania na szczeblu terytorialnym, przy wykorzystaniu systemowego podejścia na rzecz zrównoważonych, ekologicznych, inteligentnych i sprzyjających włączeniu społecznemu terytoriów oraz stosowanej przez OECD zasady tzw. lepszego odbudowywania.
Etap ten powinien w szczególności koncentrować się na osiągnięciu celu wyznaczonego przez rząd Ukrainy, jakim jest ograniczenie wszystkich emisji gazów cieplarnianych o 65 % do 2030 r.
Wszelkie inwestycje w sektorze energetycznym powinny przyczyniać się do dekarbonizacji i zmniejszenia zależności Ukrainy od paliw kopalnych, biorąc pod uwagę to, że 30 % mocy produkcyjnej z energii słonecznej i 90 % elektrowni wiatrowych jest zniszczone lub znajduje się na terytoriach okupowanych przez siły rosyjskie.
Inwestycje powinny również koncentrować się na odbudowie używanych w wielu ukraińskich gminach systemów centralnego ogrzewania, które mają zostać zastąpione nowoczesnymi systemami, nie opierającymi się na spalaniu paliw kopalnych.
Na tym etapie kluczowe znaczenie ma również odbudowa zasobów mieszkaniowych, szkół i szpitali w celu ponownego przyciągnięcia ukraińskich uchodźców i wysiedleńców do ich miejsc zamieszkania sprzed wojny. 15.
Wzywa Unię Europejską, państwa członkowskie i międzynarodowe instytucje finansowe do udzielania dotacji, a nie pożyczek, ponieważ Ukraina prawdopodobnie nie będzie w stanie obsługiwać i spłacać dodatkowych długów w perspektywie krótkoterminowej.
Pożyczki zwiększyłyby ryzyko kryzysu zadłużenia w przyszłości, biorąc pod uwagę, że przed wojną Ukraina miała już dług zagraniczny w wysokości około 130 mld EUR, co odpowiada 80 % jej PKB.
W przypadku gdy instytucje nie mogą udzielać dotacji, pożyczki powinny być udzielane bez oprocentowania lub przy bardzo niskich stopach procentowych, zwłaszcza w przypadku projektów nastawionych na pomoc gminom. 16.
Uważa, że w związku z rozpoczętym procesem przystąpienia Ukrainy do UE oraz w celu uzasadnienia silnej roli koordynacyjnej UE w strategii odbudowy, Komisja Europejska powinna zaproponować znaczący Instrument na rzecz Odbudowy Ukrainy, który mógłby zostać skonstruowany na tej samej podstawie prawnej co unijny Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, ze spłatą zobowiązań począwszy od 2027 r.
Ten instrument powinien umożliwić UE prefinansowanie znacznej części (40 %) kosztów odbudowy i ożywienia w Ukrainie, które zostały wspólnie oszacowane przez rząd Ukrainy, Komisję Europejską i Bank Światowy na kwotę 349 mld EUR w okresie od 24 lutego do 1 czerwca 2022 r.
Koszty te są szczególnie wysokie w sektorach budownictwa mieszkaniowego, transportu, handlu i przemysłu, a zniszczenia skoncentrowane są w obwodach czernihowskim, donieckim, ługańskim, charkowskim, kijowskim i zaporoskim. 17.
W tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje ogłoszoną 20 lipca gotowość grupy sześciu krajów będących wierzycielami Ukrainy do zawieszenia do końca 2023 r. obsługi zadłużenia, które Ukraina zaciągnęła wobec nich. 18.
Zachęca Unię Europejską i międzynarodowe instytucje finansowe do przygotowania podstaw prawnych do wykorzystania rosyjskich aktywów, zamrożonych w ramach sankcji, do celów odbudowy Ukrainy. 19.
Podkreśla, że kluczowe znaczenie dla zaradzenia katastrofie humanitarnej na Ukrainie ma szybkość, i domaga się, aby warunki były rozsądne i dostosowane do okoliczności oraz oparte na wymiernych i możliwych do zweryfikowania wynikach. 20.
Zwraca uwagę, że proces odbudowy powinien opierać się na rosnących standardach społecznych i środowiskowych oraz na zbliżeniu ich do dorobku prawnego UE.
Dlatego apeluje do władz ukraińskich o pełne dostosowanie swoich przepisów prawa pracy do norm wskazanych przez Międzynarodową Organizację Pracy. 21.
Z zadowoleniem przyjmuje zawartą w deklaracji z Lugano zasadę demokratycznego uczestnictwa, zakładającą, że proces odbudowy będzie wysiłkiem całego społeczeństwa, w tym przesiedlonych obywateli w Ukrainie i za granicą, z udziałem samorządów lokalnych i skutecznej decentralizacji.
KR podpisuje się również pod zawartym w deklaracji poparciem dla zaangażowania wielu zainteresowanych stron oraz pod tym, że uczciwość, przejrzystość i rozliczalność zaakcentowano jako podstawowe zasady pomyślnej realizacji krajowego planu odbudowy i rozwoju.