C 498/48
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
30.12.2022
Naar een nieuw strategisch kader voor de Europese structuur- en investeringsfondsen... 35.
Er is sprake van een zekere tendens tot wildgroei aan investeringsfondsen op Europees niveau, waarvan sommige onder direct beheer staan en andere onder gedeeld beheer (zoals de Europese structuur- en investeringsfondsen, oftewel ESI-fondsen), of waarbij de staat een leidende rol speelt in de uitvoering (de nationale plannen voor herstel en veerkracht).
36.
Het CvdR is bezorgd over de huidige tendens om meer ESI-fondsen over te hevelen naar andere beleidsgebieden of -programma’s, zoals de nationale herstel- en veerkrachtplannen of direct beheerde programma’s zoals Horizon Europa, en is dan ook sterk gekant tegen de overdracht van middelen van het cohesiebeleid en het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (Elfpo) naar de herstel- en veerkrachtfaciliteit; het is immers de herstel- en veerkrachtfaciliteit die uit hoofde van artikel 175 VWEU de inspanningen van het cohesiebeleid ter verwezenlijking van de doelstellingen van artikel 174 VWEU moet aanvullen, en niet andersom.
Feit is ook dat het cohesiebeleid al een belangrijke bijdrage levert aan Europese groene investeringen en aan de energieonafhankelijkheid van de EU, en daarom acht het Comité recentralisatie van EU-fondsen via het overhevelen van de genoemde fondsen naar de herstel- en veerkrachtfaciliteit niet gerechtvaardigd.
37.
Deze tendens heeft een tweeledig negatief effect: enerzijds wordt het cohesiebeleid als ontwikkelingsbeleid voor de lange termijn minder doeltreffend en anderzijds wordt dit beleid gedegradeerd tot eenvoudige begrotingslijn in het meerjarig financieel kader van de Europese Unie.
38.
Het CvdR verzoekt de Europese Commissie derhalve een nieuwe langetermijnstrategie voor de periode na 2027 uit te werken, waarin partnerschap en multilevel governance centraal staan en algemene bepalingen zijn opgenomen voor alle EU-investeringsfondsen met een territoriale dimensie, d.w.z. de ESI-fondsen, het eventuele toekomstige Sociaal Klimaatfonds, het Elfpo en eventueel de toekomstige herstel- en veerkrachtfaciliteit.
39.
Het is met name zaak dat het Elfpo in dit nieuwe strategische kader wordt opgenomen.
40.
Ook zou bijzondere aandacht moeten worden besteed aan de toekomst van het Europees Sociaal Fonds (ESF), teneinde de territoriale dimensie ervan te versterken en de lokale en regionale overheden een grotere rol te geven bij de uitvoering ervan.
...dat gericht is op daadwerkelijke vereenvoudiging van de uitvoering van de ESI-fondsen... 41.
Het CvdR merkt op dat het wetgevingskader voor het cohesiebeleid voor de periode 2021-2027 belangrijke vereenvoudigingsmaatregelen bevat, zoals de uitbreiding van vereenvoudigde kostenopties, die zullen moeten worden beoordeeld zodra ze in het kader van de programmering 2021-2027 ten uitvoer zijn gelegd.
42.
Door de wildgroei aan fondsen en regels, termijnen en modaliteiten voor de uitvoering van middelen onder gedeeld beheer zijn de administratieve lasten voor de — veelal regionale — instanties die de fondsen beheren de laatste tijd echter toegenomen.
43.
Deze administratieve rompslomp leidt tot vertragingen bij de tenuitvoerlegging van de ESI-fondsen, waarvoor de regio’s vaak verantwoordelijk worden geacht, met als gevolg dat het cohesiebeleid door de Europese burgers niet wordt gezien als een doeltreffend investeringsbeleid.
44.
De regio’s spelen een cruciale rol in het tegengaan van verkokering van de uitvoering van de ESI-fondsen door deze weer op een regionale leest te schoeien en aldus de territoriale ontwikkelingsstrategieën te ondersteunen.
45.
Het CvdR verzoekt de Commissie om zich samen met de regionale instanties die belast zijn met het beheer van de ESI-fondsen alvast te beraden op een vereenvoudiging van de beheers-, controle- en auditregels, zodat er tegen de tijd dat het wetgevingspakket voor het cohesiebeleid na 2027 moet worden vastgesteld, een volledig herziene set regels op tafel ligt.
46.
Om de ESI-fondsen weer aantrekkelijk te maken voor projectontwikkelaars, zou er, zoals het Europees Comité van de Regio’s al eerder heeft bepleit, een vertrouwensband moeten ontstaan tussen de Europese Commissie en de beheersautoriteiten voor het cohesiebeleid, zodat programma’s met een zeer laag restfoutenpercentage in de programme­ ringsperiode 2021-2027 kunnen profiteren van een vereenvoudiging van de beheers-, controle- en auditregels voor de volgende programmeringsperiode.