C 498/14
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
30.12.2022
12.
Het CvdR is ermee ingenomen dat de Europese Commissie op 16 september heeft toegezegd om in deze eerste fase 150 miljoen EUR ter beschikking te stellen voor binnenlandse ontheemden in Oekraïne en 100 miljoen EUR voor de wederopbouw van scholen die door Russische bomaanslagen zijn vernield, maar is van mening dat deze bedragen ruimschoots ontoereikend zijn voor een snel herstel in de eerste fase, waarvoor naar schatting 17 miljard EUR benodigd is, waarvan 3,4 miljard EUR reeds in 2022.
13.
De tweede fase van de wederopbouw moet bestaan uit het herstellen van kritische infrastructuur en diensten, met inbegrip van centrale verwarming, elektriciteit, water en riolering, scholen, ziekenhuizen en huisvesting.
Via regelingen voor openbare werken zouden mensen in zwaar verwoeste gebieden tewerkgesteld kunnen worden.
14.
Tijdens de derde fase van de wederopbouw zou, met behulp van een strategie voor geïntegreerde planning op territoriaal niveau, de basis gelegd moeten worden voor duurzame groei op lange termijn.
Daarbij moet geprofiteerd worden van een systemische aanpak voor duurzame, groene, slimme en inclusieve gebieden en het OESO-beginsel “betere wederopbouw”.
Tijdens deze fase moeten de inspanningen met name gericht zijn op de doelstelling van de Oekraïense regering om alle broeikasgasemissies tegen 2030 met 65 % te verminderen.
Investeringen in de energiesector moeten helpen om Oekraïne koolstofvrij en minder afhankelijk van fossiele brandstoffen te maken, want 30 % van de zonne-installaties en 90 % van de windparken zijn verwoest of bevinden zich in door Rusland bezet grondgebied.
De investeringen moeten ook gericht zijn op de wederopbouw van de centrale verwarmingssystemen in veel Oekraïense gemeenten, zodat ze vervangen kunnen worden door moderne systemen waar geen fossiele brandstoffen voor nodig zijn.
Ook de wederopbouw van woningen, scholen en ziekenhuizen is tijdens deze fase van cruciaal belang om Oekraïense vluchtelingen en ontheemden te overtuigen om terug te keren naar de plek waar ze voor de oorlog woonden.
15.
De Europese Unie, de lidstaten en internationale financiële instellingen zouden beter subsidies en geen leningen verstrekken, aangezien Oekraïne op korte termijn waarschijnlijk niet in staat zal zijn om rente te betalen en bijkomende schulden af te lossen.
Leningen zouden bovendien het risico op een toekomstige schuldencrisis kunnen vergroten, aangezien Oekraïne vóór de oorlog al gebukt ging onder een externe schuld van ongeveer 130 miljard EUR, ofwel 80 % van het bbp.
Als instellingen enkel leningen kunnen verstrekken, moeten die tegen zeer lage of zelfs zonder rente verleend worden, met name voor projecten om gemeenten te ondersteunen.
16.
Gezien het opgestarte toetredingsproces van Oekraïne en om een sterke coördinerende rol voor de EU in de wederopbouwstrategie te legitimeren, moet de Europese Commissie een degelijke wederopbouwfaciliteit voor Oekraïne voorstellen, eventueel op basis van dezelfde rechtsgrond als de herstel- en veerkrachtfaciliteit van de EU, met een terugbetaling vanaf 2027.
Deze faciliteit moet de EU in staat stellen een aanzienlijk deel (40 %) van de kosten van wederopbouw en herstel in Oekraïne voor te financieren, kosten die door de regering van Oekraïne, de Europese Commissie en de Wereldbank gezamenlijk zijn geraamd op 349 miljard EUR voor de periode tussen 24 februari en 1 juni 2022.
De impact wordt met name sterk gevoeld in de sectoren huisvesting, vervoer, handel en industrie, en de vernietiging concentreert zich vooral in de regio’s (oblasten) Tsjernihiv, Donetsk, Loehansk, Charkiv, Kyiv en Zaporizja.
17.
In dat verband is het verheugend dat de groep van zes crediteurlanden van Oekraïne op 20 juli aankondigde dat ze bereid zijn de aflossing van de schulden die Oekraïne met hun onderdanen is aangegaan, tot eind 2023 op te schorten.
18.
De Europese Unie en internationale financiële instellingen zouden de rechtsgronden moeten voorbereiden om Russische tegoeden, die door de sancties bevroren zijn, voor de wederopbouw van Oekraïne te gebruiken.
19.
Als de EU de humanitaire ramp in Oekraïne wil aanpakken, is snelheid het sleutelwoord.
Daarom moeten de voorwaarden redelijk zijn, aangepast aan de omstandigheden en gebaseerd op meetbare en verifieerbare resultaten.
20.
De wederopbouw moet gebaseerd zijn op striktere sociale en milieunormen die afgestemd zijn op het EU-acquis.
Daarom verzoekt het CvdR de Oekraïense overheden om hun arbeidswetgeving volledig in overeenstemming te brengen met de normen van de Internationale Arbeidsorganisatie.
21.
Het Comité is ingenomen met het beginsel van democratische participatie in de Verklaring van Lugano, op grond waarvan het herstelproces een inspanning van de hele samenleving moet zijn, met inbegrip van ontheemde burgers in Oekraïne en daarbuiten, waarbij lokaal zelfbestuur en doeltreffende decentralisatie worden bevorderd.
Het is tevens ingenomen met de steun die in de verklaring wordt uitgesproken voor de betrokkenheid van meerdere belanghebbenden en met de nadruk op integriteit, transparantie en verantwoording als essentiële beginselen om het nationale herstel- en ontwikkelingsplan met succes uit te voeren.