C 498/36
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
30.12.2022
Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Tranżizzjoni ġusta u sostenibbli fil-kuntest tar-reġjuni intensivi fl-enerġija u fil-faħam (2022/C 498/07)
Relatur ġenerali:
Sari RAUTIO (FI/PPE), President tal-Bord tad-distrett tal-kura tas-saħħa ta’ Häme
Dokument ta’ referenza:
Ittra ta’ konsultazzjoni mill-Presidenza Ċeka tal-Kunsill tal-UE tas-16 ta’ Ġunju 2022
RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR),
1. jilqa’ l-missjoni ta’ Unjoni Ewropea newtrali għall-klima sal-2050, li se tirrikjedi tranżizzjoni doppja diġitali u ekoloġika fil-muniċipalitajiet u r-reġjuni tal-Ewropa li se taffettwa b’mod fundamentali l-mod kif in-nies jaħdmu u jgħixu; 2. jinnota li minħabba l-gwerra ta’ aggressjoni mibdija mir-Russja fi Frar 2022, it-tranżizzjoni ġusta saret aktar diffiċli u saħansitra aktar urġenti peress li l-Ewropa teħtieġ li tiddependi inqas minn provvisti esterni tal-enerġija f’perjodu qasir ta’ żmien.
Jenfasizza li t-tranżizzjoni lejn soċjetà b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju trid tinkiseb waqt li jitqiesu l-ħtiġijiet tal-aktar ċittadini vulnerabbli, billi jinħolqu impjiegi ġodda u opportunitajiet indaqs f’reġjuni rurali u dipendenti mill-faħam; 3. jilqa’ l-fatt li ġew ippreżentati 74 pjan mill-Istati Membri, li huma kollha bbażati fuq iċ-ċirkostanzi differenti fir-reġjuni rispettivi; jenfasizza li x-xenarju dinji li qed jinbidel wassal għal kriżi tal-enerġija, li ġiegħlet lil xi Stati Membri biex temporanjament isibu soluzzjonijiet reġjonali flessibbli bil-għan li jilħqu l-objettivi tal-programm; 4. jenfasizza l-proċeduri onerużi tal-approvazzjoni tal-pjani u jisħaq li xi reġjuni jiffaċċjaw problemi fl-ippjanar u l-eżekuzzjoni f’waqthom tal-proġetti minħabba l-fatt li l-parti l-kbira tal-fondi totali disponibbli, li ġejja mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, ġiet ipprogrammata għall-perjodu 2021-2023, u dan ftit iħalli lok għall-implimentazzjoni sostenibbli ta’ proġetti lejn tmiem il-perjodu ta’ programmazzjoni; jiddispjaċih li parti żgħira biss tal-programmi ġiet ivvalutata u approvata mill-Kummissjoni Ewropea u jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra li testendi l-iskadenza tal-infiq għal dawk ir-riżorsi tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta li huma ffinanzjati mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza; 5. iqis li, abbażi ta’ dawn is-suppożizzjonijiet, l-iskeda ta’ żmien għall-implimentazzjoni tal-Fond għandha tiġi rieżaminata biex jiġi żgurat is-suċċess tiegħu; 6. jenfasizza li l-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta għandu jiġi integrat fi ħdan il-politika ta’ koeżjoni, sabiex is-sinerġiji u l-effetti konsegwenzjali jkunu jistgħu jintużaw bis-sħiħ; 7. jirrimarka li t-tranżizzjoni ġusta għandha tiffoka fuq ir-reġjuni li fihom il-bidla, u r-riskji li ġġib magħha, huma akbar, peress li l-Istati Membri u r-reġjuni għandhom punti ta’ tluq differenti ħafna.
Is-suċċess tal-Fond jiddependi mill-akbar pajjiżi benefiċjarji, il-Polonja u l-Ġermanja, li flimkien jirċievu madwar terz tat-total tal-Fond, jiġifieri kważi 33 %.
Ir-Rumanija, ir-Repubblika Ċeka u l-Bulgarija huma wkoll benefiċjarji importanti tal-Fond.
Dawn il-ħames Stati Membri flimkien jirċievu kważi 60 % tal-fondi.
L-implimentazzjoni f’waqtha tal-pjani ta’ dawn l-Istati Membri (pjani territorjali għal tranżizzjoni ġusta (TJTP)) se tiddetermina s-suċċess tal-programm kollu; 8. jenfasizza li, fil-kuntest tal-JTF, huwa essenzjali li titqies il-kriżi serja attwali tal-enerġija.
Il-kriżi tal-enerġija hija wkoll theddida serja għal tranżizzjoni ġusta u ekoloġika, tal-inqas fuq perjodu qasir ta’ żmien.
B’mod partikolari, is-settur tal-enerġija, l-industriji intensivi fl-enerġija, is-settur tal-manifattura u l-SMEs qed jiffaċċjaw pressjoni bla preċedent fuq il-prezzijiet, li tqiegħed pressjoni addizzjonali fuq it-tranżizzjoni ekoloġika; jenfasizza li l-ambizzjonijiet tal-industrija fir-rigward tan-newtralità karbonika jiddependu wkoll mid-disponibbiltà tal-elettriku ekoloġiku għall-produzzjoni tal-idroġenu u sorsi alternattivi tal-enerġija biex jissostitwixxu l-gass naturali; jilqa’ l-fatt li l-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta jista’ jkollu rwol biex jintlaħaq dan l-għan;