C 498/14
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
30.12.2022
12. jilqa’ f’dan il-kuntest li fis-16 ta’ Settembru l-Kummissjoni Ewropea impenjat ruħha li tipprovdi f’din l-ewwel fażi EUR 150 miljun biex tgħin lill-persuni spostati internament fl-Ukrajna u EUR 100 miljun għar-rikostruzzjoni tal-iskejjel meqruda minn attakki bil-bombi Russi iżda jqis li dawn l-ammonti huma fil-biċċa l-kbira insuffiċjenti kontra l-ħtiġijiet għal irkupru rapidu fl-ewwel stadju li huwa stmat li hu ta’ EUR 17-il miljun, li minnhom EUR 3,4 biljun diġà kienu meħtieġa fl-2022;
13. iqis li t-tieni stadju tal-proċess ta’ bini mill-ġdid għandu jkun iddedikat għar-restawr tal-infrastruttura u s-servizzi kritiċi, inklużi t-tisħin ċentrali, l-elettriku, l-ilma u d-drenaġġ, l-iskejjel, l-isptarijiet u l-akkomodazzjoni ċivili.
Skemi ta’ xogħlijiet pubbliċi jippermettu li persuni f’żoni li nqerdu b’mod sinifikanti jiġu impjegati;
14. jissuġġerixxi li t-tielet stadju tal-proċess ta’ bini mill-ġdid għandu jistabbilixxi l-pedamenti għal tkabbir sostenibbli fit-tul ibbażat fuq strateġija ta’ ppjanar integrat fil-livell territorjali, u jikkapitalizza fuq approċċi sistemiċi għal territorji sostenibbli, ekoloġiċi, intelliġenti u inklużivi u l-prinċipju tal-OECD ta’ “nibnu mill-ġdid aħjar”.
Dan l-istadju għandu jiffoka b’mod partikolari fuq l-ilħuq tal-objettiv stabbilit mill-gvern Ukren li jitnaqqsu sal-2030 l-emissjonijiet kollha tal-gassijiet serra b’65 %.
Kwalunkwe investiment fis-settur tal-enerġija għandu jikkontribwixxi għad-dekarbonizzazzjoni u għat-tnaqqis tad-dipendenza tal-Ukrajna mill-fjuwils fossili, meta wieħed iqis li 30 % tal-kapaċità solari u 90 % tal-faċilitajiet tal-enerġija mir-riħ inqerdu jew jinsabu f’territorji okkupati mill-forzi Russi.
L-investimenti għandhom jiffukaw ukoll fuq il-bini mill-ġdid tas-sistemi ta’ tisħin ċentrali ta’ ħafna muniċipalitajiet Ukreni li għandhom jiġu sostitwiti minn sistemi moderni ta’ tisħin ċentrali mhux ibbażati fuq il-ħruq tal-fjuwils fossili.
Ikun kritiku wkoll f’dan l-istadju li jinbena mill-ġdid l-istokk tad-djar, l-iskejjel, l-isptarijiet sabiex jiġu attirati refuġjati Ukreni u persuni spostati lura lejn ir-residenzi tagħhom ta’ qabel il-gwerra;
15.
iħeġġeġ lill-Unjoni Ewropea, lill-Istati Membri u lill-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali jipprovdu għotjiet aktar milli self peress li l-Ukrajna x’aktarx li ma tkunx tista’ tħallas lura djun addizzjonali fi żmien qasir.
Is-self iżid ir-riskju ta’ kriżi tad-dejn fil-futur, meta wieħed iqis li l-Ukrajna ta’ qabel il-gwerra diġà kellha dejn estern ta’ madwar EUR 130 biljun, li jikkorrispondi għal 80 % tal-PDG.
Meta l-istituzzjonijiet ma jkunux jistgħu jipprovdu għotjiet, is-self għandu jiġi pprovdut mingħajr rati tal-imgħax jew b’rati tal-imgħax baxxi ħafna, speċjalment għal proġetti mmirati biex jgħinu lill-muniċipalitajiet;
16. iqis li, fid-dawl tal-proċess ta’ adeżjoni tal-Ukrajna mal-UE li tnieda m’ilux u sabiex jiġi leġittimizzat rwol b’saħħtu ta’ koordinazzjoni għall-UE fl-istrateġija ta’ rikostruzzjoni, il-Kummissjoni Ewropea għandha tipproponi Faċilità sostanzjali ta’ Rikostruzzjoni tal-Ukrajna, li tista’ tinbena fuq l-istess bażi legali bħall-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza tal-UE b’rimborż li jibda mill-2027 ’il quddiem.
Din il-Faċilità għandha tippermetti lill-UE tiffinanzja minn qabel sehem sinifikanti (40 %) tal-ispejjeż tar-rikostruzzjoni u l-irkupru fl-Ukrajna, li ġew stmati b’mod konġunt mill-Gvern tal-Ukrajna, il-Kummissjoni Ewropea, u l-Bank Dinji, li jammontaw għal EUR 349 biljun għall-perjodu bejn l-24 ta’ Frar u l-1 ta’ Ġunju 2022, b’impatti partikolarment għoljin fis-setturi tad-djar, tat-trasport, tal-kummerċ u tal-industrija u l-qerda kkonċentrata fir-reġjuni (oblasts) ta’ Chernihivska, Donetska, Luhanska, Kharkivska, Kyivska, u Zaporizka;
17. jilqa’ b’sodisfazzjon fuq dan l-isfond ir-rieda tal-grupp tas-sitt pajjiżi kredituri tal-Ukrajna, imħabbra fl-20 ta’ Lulju, li jissospendi l-ħlas tad-dejn li l-Ukrajna ġarbet mal-membri tiegħu sa tmiem l-2023;
18.
iħeġġeġ lill-Unjoni Ewropea u lill-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali jħejju r-raġunijiet legali għall-użu tal-assi Russi, iffriżati fil-qafas tas-sanzjonijiet, għall-proċess ta’ rikostruzzjoni tal-Ukrajna;
19.
jinsisti li l-ħeffa hija kritika biex tiġi indirizzata l-katastrofi umanitarja fl-Ukrajna u jitlob għalhekk li l-kundizzjonalitajiet ikunu raġonevoli u adatti għaċ-ċirkostanzi u bbażati fuq eżiti li jistgħu jitkejlu u li jistgħu jiġu vverifikati;
20.
jenfasizza li l-proċess ta’ rikostruzzjoni għandu jissejjes fuq żieda tal-istandards soċjali u ambjentali u biex dawn jiġu approssimati mal-acquis tal-UE u jistieden għalhekk lill-awtoritajiet Ukreni jadattaw bis-sħiħ il-leġiżlazzjoni tax-xogħol tagħhom għall-istandards indikati mill-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol;
21. jilqa’ b’sodisfazzjon il-prinċipju tad-Dikjarazzjoni ta’ Lugano għall-parteċipazzjoni demokratika, li titlob li l-proċess ta’ rkupru jkun sforz mis-soċjetà kollha, inklużi ċ-ċittadini spostati fl-Ukrajna u lil hinn minnha, l-awtogovernanza lokali u d-deċentralizzazzjoni effettiva.
Il-KtR japprova wkoll l-appoġġ tad-Dikjarazzjoni għall-involviment ta’ diversi partijiet ikkonċernati u l-enfasi fuq l-integrità, it-trasparenza u r-responsabbiltà bħala prinċipji essenzjali għall-implimentazzjoni b’suċċess tal-Pjan Nazzjonali għall-Irkupru u l-Iżvilupp;