C 493/14
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
27.12.2022
Wtorek, 7 czerwca 2022 r.
36. wyraża uznanie dla wysiłków podejmowanych przez Turcję w celu dalszego przyjmowania największej liczby uchodźców na świecie; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje przekazywanie unijnych środków finansowych na rzecz uchodźców i społeczności przyjmujących w Turcji oraz wyraża zobowiązanie do utrzymania tego wsparcia w przyszłości; wzywa Komisję do zapewnienia najwyższej przejrzystego i dokładności podczas przydziału środków w ramach następcy Instrumentu Pomocy dla Uchodźców w Turcji oraz dopilnowania, by środki te były przekazywane przede wszystkim bezpośrednio uchodźcom i społecznościom przyjmującym oraz by były zarządzane przez organizacje gwarantujące rozliczalność i przejrzystość; popiera obiektywną ocenę współpracy UE–Turcja w kwestiach dotyczących uchodźców i migracji oraz podkreśla wagę przestrzegania przez obie strony ich odnośnych zobowiązań wynikających ze wspólnego oświadczenia UE-Turcja z 2016 r. i umowy o readmisji między UE a Turcją w odniesieniu do wszystkich państw członkowskich, co obejmuje wznowienie readmisji osób powracających z wysp greckich, która została przerwana w marcu 2020 r., lub uruchomienie programu dobrowolnego przyjmowania ze względów humanitarnych; podkreśla, że poszanowanie podstawowych wolności musi znajdować się w centrum procesu wdrażania oświadczenia UE-Turcja; wyraża głębokie uznanie dla istotnego wkładu społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych Turcji w integrację uchodźców; popiera lepszy i szerszy dostęp do usług ochrony dla określonych grup szczególnie wrażliwych; wzywa rząd turecki, by zwiększył dostęp syryjskich uchodźców do rynku pracy oraz by wprowadził środki, dzięki którym pokoleniu syryjskich dzieci urodzonych w Turcji nie będzie groziła bezpaństwowość; uznaje presję migracyjną, jakiej doświadcza Turcja, jednak stanowczo sprzeciwia się instrumentalizacji migrantów przez rząd turecki; jest zaniepokojony ciągłymi doniesieniami o zbiorczych zawracaniach Afgańczyków i o innych udaremnionych próbach przekroczenia granicy, a także arbitralnymi deportacjami do Syrii; ubolewa nad przemytem ludzi i naruszeniami praw człowieka, których ofiarą padają uchodźcy w Turcji; podkreśla, że powroty uchodźców powinny odbywać się wyłącznie na zasadzie dobrowolności i w warunkach bezpieczeństwa, oraz wzywa Turcję do zapewnienia organizacjom międzynarodowym i krajowym większego dostępu do ośrodków deportacyjnych w celu monitorowania sytuacji i udzielania pomocy osobom, które są w trakcie odsyłania; z niepokojem odnotowuje oznaki nasilających się ataków rasistowskich i ksenofobicznych na obcokrajowców, a także stosowanie narracji antyuchodźczej i nasilające się nastroje antyimigracyjne w tureckiej polityce i tureckim społeczeństwie; zauważa, że w 2021 r. na Cyprze odnotowano stały wzrost liczby wniosków o udzielenie azylu, i przypomina o spoczywającym na Turcji obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych środków, aby zapobiec tworzeniu nowych morskich lub lądowych szlaków nielegalnej migracji z Turcji do UE;
37. ponownie wyraża swoje poparcie dla obecnej unii celnej i wzywa Turcję do przestrzegania jej zobowiązań, w tym do wyeliminowania barier pozataryfowych w swobodnym przepływie; uważa, że zacieśnienie stosunków handlowych może przynieść konkretne korzyści obywatelom Turcji i UE, i z tego względu popiera wniosek Komisji dotyczący rozpoczęcia negocjacji w sprawie modernizacji przynoszącej obopólne korzyści unii celnej, której towarzyszy skuteczny i wydajny mechanizm rozstrzygania sporów; ostrzega jednak, że taka modernizacja unii celnej musiałaby być oparta na silnych uwarunkowaniach związanych z prawami człowieka i podstawowymi wolnościami, poszanowaniem prawa międzynaro­ dowego i stosunkami dobrosąsiedzkimi oraz że można ją przewidzieć jedynie po pełnym wdrożeniu przez Turcję protokołu dodatkowego w sprawie rozszerzenia układu z Ankary na wszystkie państwa członkowskie bez zastrzeżeń i w sposób niedyskryminacyjny; podkreśla, że obie strony muszą być w pełni świadome tego demokratycznego uwarunkowania od początku negocjacji, ponieważ Parlament nie wyrazi zgody na ostateczne porozumienie bez wyników w tej dziedzinie;
38. zauważa, że liberalizacja reżimu wizowego może stanowić ważny krok w kierunku ułatwienia nawiązywania kontaktów międzyludzkich i że ma ona ogromne znaczenie dla tureckich obywateli, zwłaszcza dla studentów, pracowników naukowych, przedstawicieli przedsiębiorstw i osób mających więzi rodzinne w państwach członkowskich UE; powtarza poparcie dla procesu liberalizacji wizowej po wdrożeniu ustalonych warunków i zachęca rząd turecki, by dostosował swoją politykę wizową do polityki wizowej UE i by spełnił, w sposób niedyskryminacyjny i wobec wszystkich państw członkowskich, wszystkie 72 kryteria określone w planie działań na rzecz liberalizacji wizowej; podkreśla, że poczyniono bardzo niewielkie rzeczywiste postępy w odniesieniu do sześciu pozostałych kryteriów, które Turcja musi jeszcze spełnić; zauważa, że nowy plan działania dotyczący praw człowieka przewiduje przyspieszenie realizacji niespełnionych jeszcze kryteriów; podkreśla, że przegląd tureckiego ustawodawstwa antyterrorystycznego i ustawy o ochronie danych to kluczowy warunek zapewnienia podstawowych praw i wolności;
39. wyraża ubolewanie z powodu niedawnych zmian w Dyrekcji Generalnej Komisji Europejskiej ds. Polityki Sąsiedztwa i Negocjacji w sprawie Rozszerzenia (DG NEAR), które wprowadził komisarz Varhélyi i w następstwie których połączono dział odpowiedzialny za Turcję z działami zajmującymi się polityką sąsiedztwa południowego; uważa, że posunięcie to, rzekomo powodowane względami skuteczności i spójności organizacji wewnętrznej, jest poważnym błędem politycznym, który został mocno skrytykowany nie tylko przez rząd Turcji, ale także przez wszystkie proeuropejskie podmioty tureckie;