27.12.2022
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
C 493/21 It-Tlieta 7 ta’ Ġunju 2022
D. billi r-rabtiet bejn it-tibdil fil-klima u l-kunflitt jistgħu jkunu kumplessi, u l-effetti konkreti tat-tibdil fil-klima fuq il-kunflitt huma fil-biċċa l-kbira speċifiċi għall-kuntest; billi hemm bżonn li jiġu appoġġjati skambji aktar sistematiċi u estensivi u arrikkiment reċiproku bejn il-komunitajiet xjentifiċi li jaħdmu fuq ir-rabta bejn il-klima u s-sigurtà;
E. billi t-tibdil fil-klima jibqa' fil-qalba tal-aġenda għall-paċi u s-sigurtà bħala l-“multiplikatur tat-theddid” aħħari, li jaggrava r-riskji soċjali, ekonomiċi u ambjentali eżistenti li jistgħu jikkawżaw diżordni u potenzjalment jirriżultaw f'kunflitt vjolenti; billi l-bidliet ambjentali u klimatiċi u l-konsegwenzi tagħhom, flimkien ma' fatturi oħra, jaggravaw il-vulnerabbiltajiet, it-tensjonijiet u r-riskji li diġà jeżistu, aktar milli dejjem jikkawżaw dawn huma stess jew ikunu kawża diretta ta' kunflitti armati bejn l-Istati jew internazzjonali; billi t-tibdil fil-klima jista' jaffettwa s-sigurtà tan-nies b'mod differenti skont il-ġeneru, l-istatus soċjoekonomiku, l-età, l-orjentazzjoni sesswali, l-etniċità, ir-reliġjon (jew in-nuqqas tagħha), il-kapaċità jew id-diżabilità tagħhom, eċċ.; billi l-gruppi emarġinati b'mod partikolari għandhom it-tendenza li jkunu affettwati sproporzjonalment b'mod negattiv mit-tibdil fil-klima; billi r-riskji għas-sigurtà relatati mat-tibdil fil-klima jaffettwaw b'mod partikolari lill-popolazzjonijiet ekonomikament żvantaġġati u għandhom effetti soċjoekonomiċi; billi t-tibdil fil-klima għandu effetti negattivi fuq il-wirt kulturali u naturali taż-żoni affettwati;
F. billi l-kriżi klimatika taffettwa kemm is-sigurtà tal-bniedem kif ukoll dik tal-Istat; billi t-tibdil fil-klima jikkonverġi b'diversi modi ma' dinamika politika, etnika u soċjoekonomika, u huwa xprunatur dirett tal-kunflitt fis-sens li jżid ir-riskji ta' diżastri u jpoġġi pressjoni addizzjonali fuq l-ekosistemi, u b'hekk jhedded l-għajxien tan-nies, is-sigurtà tal-ilma u tal-ikel, u l-infrastruttura kritika, fost l-oħrajn, billi jinstiga t-tibdil fl-użu tal-art u d-degradazzjoni ambjentali;
G. billi ż-żieda fil-livelli tal-baħar diġà kkawżat għargħar u salinizzazzjoni, filwaqt li toħloq riskju kbir għas-sigurtà u l-eżistenza taż-żoni kostali u l-gżejjer li jinsabu fil-baxx; billi skont ir-rapport Groundswell 2021 aġġornat tal-Bank Dinji, it-tibdil fil-klima jista' jwassal biex sal-2050 216-il miljun persuna jiċċaqilqu minn post għal ieħor f'pajjiżhom stess; billi r-rapport jiddikjara wkoll li azzjoni immedjata u konkreta tista' tnaqqas b'mod sinifikanti l-iskala tal-migrazzjoni marbuta mat-tibdil fil-klima; billi l-iskarsezza tal-ilma għandha impatt multidimensjonali fuq is-sigurtà tal-bniedem u l-istabbiltà soċjopolitika; billi, minħabba t-tibdil fil-klima, il-provvisti tal-ilma se jiġu affettwati, speċjalment fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, filwaqt li d-domanda globali għall-ilma se tiżdied; billi t-tibdil fil-klima qed iżid ir-riskju ta' nixfiet u għargħar; billi l-impatt tat-tibdil fil-klima fuq il-prezzijiet tal-ikel qed jimmina l-għajxien u jwassal għal spostament, mard u karestija, li jirriżultaw fil-migrazzjoni fuq skala bla preċedent;
H. billi fis-Saħel, l-impatti tat-tibdil fil-kundizzjonijiet klimatiċi fuq id-disponibbiltà tar-riżorsi naturali, flimkien ma' fatturi bħat-tkabbir tal-popolazzjoni, il-governanza dgħajfa u l-isfidi relatati mad-dritt għaż-żamma tal-art, wasslu għal żieda fil-kompetizzjoni fir-rigward tar-riżorsi naturali skarsi – b'mod partikolari l-art fertili u l-ilma – u rriżultaw f'tensjonijiet u f'kunflitti bejn il-komunitajiet u l-gruppi tal-għajxien;
I. billi t-tibdil fil-klima huwa wieħed mill-fatturi li jsawru l-ambjent strateġiku, peress li jamplifika r-riskji u jimponi restrizzjonijiet; billi l-kriżi klimatika ġġenerat effetti fuq is-sistema internazzjonali, fejn għandha l-potenzjal li taggrava t-tensjonijiet ġeopolitiċi, u li tbiddel il-bilanċ bejn setgħat ewlenin; billi l-kwistjonijiet relatati mat-tibdil fil-klima qed jiġu sfruttati minn atturi malizzjużi sabiex iżidu l-ingranaġġ tagħhom jew jinkoraġġixxu l-ostilitajiet; billi t-tidwib tal-għata polari tas-silġ qed iżid it-tensjonijiet ġeopolitiċi, b'mod partikolari madwar il-Pol tat-Tramuntana;
J. billi l-forzi armati tal-Istati Uniti tilfu aktar tagħmir u infrastruttura militari minħabba diżastri naturali milli minħabba l-kunflitti armati fl-Afganistan u fl-Iraq flimkien; billi l-Amministrazzjoni ta' Biden għamlet sforzi pożittivi fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, inkluż billi reġgħet ingħaqdet mal-Ftehim ta' Pariġi u billi integrat it-tibdil fil-klima fil-Gwida Strateġika nazzjonali Interim dwar is-Sigurtà tagħha;
K. billi l-forzi armati huma fost l-akbar konsumaturi tal-fjuwils fossili madwar id-dinja;