21.12.2022
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
C 486/27
4.3.
Bardziej niż kiedykolwiek potrzebujemy pilnych i ambitnych inwestycji dotyczących przejścia na bardziej ekologiczne formy energii wytwarzanej w UE.
Chociaż produkcja zielonej energii i osiągnięcie autonomii energetycznej zawsze powinny być długoterminowym celem UE, w obecnej sytuacji Unia pilnie potrzebuje przystępnych cenowo dostaw energii z alternatywnych źródeł, co nie powinno oznaczać rezygnacji z jej celów energetycznych.
Fundusz Dostosowania do Zmiany Klimatu mógłby skuteczniej i wydajniej niż istniejące mechanizmy zająć się pilnymi potrzebami inwestycyjnymi w celu zapewnienia obywatelom przystępnej cenowo energii ze źródeł alternatywnych.
4.4.
Dla EKES-u staje się coraz bardziej ewidentne, że zależność energetyczna jest czynnikiem osłabiającym reakcję UE wobec takich krajów jak Rosja, co wyraźnie widać w przypadku odpowiedzi Unii na inwazję na Ukrainę.
Obecna nadmierna zależność od rosyjskiego gazu poważnie osłabia zdolność UE i jej państw członkowskich do podejmowania szybkich działań bez narażania własnych obywateli na ryzyko niedoborów paliwa i ubóstwa energetycznego.
Niestety plany zakupu gazu ziemnego ze Stanów Zjednoczonych nie oferują ani zrównoważonego, ani odpowiedzialnego dla środowiska rozwiązania (13).
4.5.
Fundusz Dostosowania do Zmiany Klimatu powinien być finansowym narzędziem służącym zaspokojeniu pilnego zapotrzebowania na ekologiczną i niskoemisyjną energię produkowaną w UE dzięki ambitnemu pozyskiwaniu istniejących technologii oraz inwestowaniu w rozwijanie nowych technologii w celu osiągnięcia gospodarki bezemisyjnej.
EKES apeluje o niedopuszczenie do tego, by wojna na Ukrainie doprowadziła do zaniedbania misji UE polegającej na realizacji celów środowiskowych i społecznych, które są podstawą budowania siły gospodarczej w dłuższej perspektywie.
4.6.
Poszczególne państwa członkowskie dokonały bardzo różnych postępów w ograniczaniu zużycia energii.
W 2018 r. tylko 11 z 27 państw członkowskich obniżyło całkowite krajowe zapotrzebowanie na energię poniżej celu wyznaczonego na 2020 r.
Ogólnie rzecz biorąc UE pozostaje daleka od osiągnięcia celów na 2030 r., co oznacza konieczność podjęcia dodatkowych działań.
Na szczęście udział energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto w UE stale wzrasta.
W pakiecie „Gotowi na 55” zaproponowano, by do 2030 r. energia ze źródeł odnawialnych stanowiła 40 % całkowitego zużycia energii.
Występują również znaczne różnice między państwami członkowskimi pod względem udziału energii ze źródeł odnawialnych w ogólnym zużyciu energii oraz pod względem zdolności do produkcji energii odnawialnej, co wynika z ograniczeń budżetowych i uwarunkowań geograficznych.
W niektórych krajach liczba zainstalowanych systemów fotowoltaicznych na mieszkańca jest dość niska mimo dużego potencjału w tej dziedzinie.
Inne kraje osiągają wysoki udział energii ze źródeł odnawialnych dzięki korzystnym warunkom geograficznym sprzyjającym budowie elektrowni wodnych.
4.7.
Zintensyfikowanie działań na rzecz transformacji w kierunku zielonej energii będzie wiązało się z nowymi potrzebami w zakresie finansowania, a w obliczu kryzysu energetycznego i rosnącej potrzeby osiągnięcia przez UE autonomii energetycznej trzeba będzie je podjąć w trybie pilnym.
Rozszerzenie propozycji zawartych w pakiecie „Gotowi na 55” o bardziej ambitne cele dotyczące energii odnawialnej i wyznaczenie krótszych terminów ich osiągnięcia – na przykład dzięki rozwojowi energii słonecznej i wiatrowej oraz poprawie efektywności energetycznej – będzie wymagało znacznych nakładów finansowych.
Komisja ogłosiła zamiar dokonania oceny tych potrzeb finansowych w kontekście propozycji przedstawionych w planie REPowerEU (14) poprzez zanalizowanie potrzeb w poszczególnych państwach członkowskich oraz wymogów dotyczących inwestycji transgranicznych.
EKES aprobuje tę inicjatywę, lecz niepokoi się, że obecne narzędzia finansowania dostępne na szczeblu unijnym i krajowym nie będą wystarczające i podkreśla, że konieczne jest podjęcie działań mających sprawić, by energia odnawialna stała się rozwiązaniem już teraz.
Należy również zwiększyć wydatki przeznaczane z Funduszu Dostosowania do Zmiany Klimatu na energię ze źródeł odnawialnych poprzez przyciągnięcie inwestycji prywatnych, przy czym fundusz powinien działać jako źródło kapitału zalążkowego.
4.8.
Zwiększanie inwestycji w celu poprawy autonomii energetycznej UE powinno być zgodne z dążeniem do transformacji w kierunku zielonej i odnawialnej energii.
Aby zapewnić skuteczność tych działań, UE będzie potrzebować – oprócz bardziej natychmiastowych inwestycji w ramach Funduszu Dostosowania do Zmiany Klimatu – znaczących inwestycji długoterminowych w badania naukowe i innowacje, a także nowych sposobów produkcji i konsumpcji, by zwiększyć możliwość oferowania wszystkim obywatelom czystą energię po przystępnej cenie.
Unijny program badań i innowacji odzwierciedla już znaczne zaangażowanie w realizację tego celu, co stwarza możliwości osiągnięcia zauważalnych postępów.
Jednak temu ukierunkowaniu na badania musi towarzyszyć zobowiązanie państw członkowskich do przyjęcia bardziej ekologicznych form produkcji energii oraz ich zdolność do odejścia od bardziej tradycyjnych sposobów produkcji energii, zwłaszcza w państwach członkowskich, które nadal w dużym stopniu są zależne od węgla.
(13) (14)
U.S., EU strike LNG deal as Europe seeks to cut Russian gas | Reuters [USA i UE zawierają porozumienie w sprawie LNG, gdy Europa stara się ograniczyć dostawy gazu z Rosji].
COM(2022) 230 final.