21.12.2022
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
C 486/27
4.3.
De noodzaak om dringend en ambitieus te investeren in de overgang naar groenere vormen van energieproductie in de EU is groter dan ooit.
Terwijl de productie van groene energie en energieautonomie altijd tot de langetermijndoel­ stellingen van de EU moeten behoren, dwingt de huidige context de EU om dringend op zoek te gaan naar betaalbare energie uit alternatieve bronnen, zonder afbreuk te doen aan haar energiedoelstellingen.
De dringende behoefte aan investeringen om burgers betaalbare energie uit alternatieve bronnen aan te bieden, kan door het klimaataanpassingsfonds doeltreffender en efficiënter vervuld worden dan door de bestaande mechanismen.
4.4.
Naar de mening van het EESC wordt het steeds duidelijker dat energieafhankelijkheid afbreuk doet aan het responsvermogen van de EU ten aanzien van landen als Rusland, zoals duidelijk is gebleken bij de reactie van de EU op de invasie van Oekraïne.
De huidige te grote afhankelijkheid van Russisch gas ondermijnt het vermogen van de EU en haar lidstaten om snel maatregelen te nemen zonder de eigen bevolking bloot te stellen aan het risico van brandstoftekorten en energiearmoede.
Helaas bieden plannen om aardgas uit de VS aan te kopen geen duurzame of milieuvriendelijke oplossing (13).
4.5.
Het klimaataanpassingsfonds moet dienen als een middel om onze dringende behoefte aan in de EU opgewekte groene en koolstofvrije energie te financieren, met ambitieuze aankopen van bestaande technologieën en investeringen in de ontwikkeling van nieuwe technologieën om een emissievrije economie tot stand te brengen.
Het EESC waarschuwt dat de oorlog in Oekraïne er niet toe mag leiden dat de EU haar sociale en milieudoelstellingen uit het oog verliest, want die vormen de basis voor de opbouw van economische kracht op de lange termijn.
4.6.
Wat het terugdringen van het energieverbruik betreft, verschilt de vooruitgang sterk van lidstaat tot lidstaat.
In 2018 hadden slechts 11 van de 27 lidstaten de totale binnenlandse energievraag teruggebracht tot onder hun streefcijfer voor 2020.
Al met al is de EU nog ver verwijderd van haar doelstellingen voor 2030, zodat extra inspanningen nodig zijn.
Het aandeel hernieuwbare energie in het bruto-eindverbruik van energie in de EU is gelukkig gestaag toegenomen.
In het “Fit for 55”-pakket is voorgesteld het aandeel hernieuwbare energie in het energieverbruik tegen 2030 op te trekken tot 40 %.
Het aandeel hernieuwbare energie in het energieverbruik varieert ook aanzienlijk binnen de EU, maar dat geldt ook voor de capaciteit om hernieuwbare energie op te wekken, als gevolg van budgettaire beperkingen en geografische omstandigheden.
In sommige landen is de geïnstalleerde fotovoltaïsche capaciteit per hoofd van de bevolking vrij laag, ondanks het grote potentieel op dit gebied.
Andere landen halen een hoog aandeel hernieuwbare energie dankzij de gunstige geografische mogelijkheden voor waterkrachtcentrales.
4.7.
Het opvoeren van de inspanningen voor de groene energietransitie zal gepaard gaan met nieuwe financierings­ behoeften, en zal dringend moeten gebeuren in het licht van de energiecrisis en de groeiende behoefte van de EU aan energieautonomie.
Om de “Fit for 55”-voorstellen kracht bij te zetten met ambitieuzere doelstellingen en kortere termijnen voor hernieuwbare energie, bijvoorbeeld door de uitrol van zonne- en windenergie en verbetering van de energie-efficiëntie, is een krachtige financieringsrespons nodig.
De Commissie is voornemens deze financieringsbehoeften in het kader van de REPowerEU-voorstellen (14) te beoordelen op basis van een inventarisatie van de behoeften van de lidstaten en van de grensoverschrijdende investeringsbehoeften.
Het EESC juicht dit toe, maar wijst er ook op dat de huidige financierings­ instrumenten op EU- en nationaal niveau niet toereikend zullen zijn en dat actie nodig is om hernieuwbare energie nu tot een oplossing te maken.
De uitgaven voor hernieuwbare energie in het kader van het klimaataanpassingsfonds moeten ook worden opgevoerd door particuliere investeringen aan te trekken.
Het fonds kan daarbij het startkapitaal leveren.
4.8.
Bij het opvoeren van de investeringen om de energieonafhankelijkheid van de EU te vergroten, moet de nadruk liggen op de overschakeling op groene en hernieuwbare energie.
Om te slagen heeft de EU, naast de meer rechtstreekse investeringen via het klimaataanpassingsfonds, aanzienlijke langetermijninvesteringen in onderzoek en innovatie en nieuwe productie- en consumptiemethoden nodig zodat we iedereen beter van schone en betaalbare energie kunnen voorzien.
De onderzoeks- en innovatieagenda van de EU is al duidelijk op dit doel gericht en biedt potentieel voor tastbare vooruitgang.
Deze nadruk op onderzoek moet echter gepaard gaan met een verbintenis van de lidstaten om groenere vormen van energieopwekking in te voeren, en zij moeten in staat zijn af te stappen van meer traditionele vormen van energieproductie, met name lidstaten die nog sterk afhankelijk zijn van steenkool.
(13) (14)
U.S., EU strike LNG deal as Europe seeks to cut Russian gas | Reuters.
COM(2022) 230 final.