C 486/196
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
21.12.2022
2.2.
Deze maatregelen voor de ontheffing van de slotbepalingen zullen op 29 oktober 2022 verstrijken, aangezien de gedelegeerde bevoegdheden van de Commissie al op 21 februari 2022 zijn afgelopen.
Wat de basisregel “use-it-or-lose-it” betreft, stelt de Commissie nu voor om vanaf 29 oktober 2022 het standaardslotgebruikspercentage van 80 % opnieuw in te voeren.
De redenering daarachter was dat Eurocontrol in juni 2022 voorspelde dat het verkeersvolume tijdens het winterseizoen van 2022-2023 weer zou groeien tot 90 % van het niveau van 2019.
2.3.
Die redenering overtuigt het EESC echter niet.
Als gevolg van de Russische militaire agressie tegen Oekraïne is het aantal militaire vluchten en overvluchten met gewijzigde routes aanzienlijk toegenomen, maar geen van beide tellen mee voor de toewijzing van slots.
Bovendien moet er een verschil gemaakt worden tussen vrachtvliegtuigen, die tijdens de crisisperiode niet significant in aantal zijn afgenomen, en passagiersvliegtuigen, die wel een daling kenden.
Binnen die passagiersmarkt moet nog verder gedifferentieerd worden: als gevolg van de coronapas van de EU heeft het vliegverkeer binnen Europa zich veel sneller hersteld tot het niveau van voor de pandemie, terwijl dat voor langeafstandsvluchten langzamer gaat.
Naar verwachting zal het zakenverkeer zich veel trager herstellen dan het vrijetijdsverkeer (4), als is het in dat laatste geval nog maar de vraag of het herstel ook consequent zal verlopen.
Een deel van de groei kan namelijk worden toegeschreven aan een ingehouden vraag naar vakanties na twee jaar COVID-19.
De grootste Europese netwerkmaat­ schappijen hebben hun grote langeafstandsvliegtuig Airbus 380 nog niet opnieuw in dienst gesteld, juist omdat luchtvaartmaatschappijen geconfronteerd worden met hoge brandstofkosten en omdat ze geen significante en consequente stijging van de vraag verwachten.
Uit gegevens van de belanghebbenden blijkt dat het luchtverkeer naar verwachting tot 90 % van het niveau in 2019 zal stijgen, maar het aantal passagiers slechts tot 78 %.
Als de bezettingsgraad van de vliegtuigen lager ligt, valt te verwachten dat luchtvaartmaatschappijen bijvoorbeeld meerdere vluchten per dag zullen samenvoegen om ze rendabel te houden (5).
De vraag zal ook beïnvloed worden door de stijgende levensduurte en de dreigende recessie in verschillende landen.
Voorspellingen mogen daarom niet gebaseerd worden op de regio’s met het grootste herstel, maar ook op bijzonder zwaar getroffen submarkten.
2.4.
Door deze factoren is het EESC van mening dat het herstel van de luchtvaartsector lastiger kan worden dan door de Commissie wordt aangenomen.
De marktsegmenten herstellen zich nog steeds in een verschillend tempo: vrachtvervoer (6 % tegenover 2019), prijsvechters (–9 %) en netwerkmaatschappijen (21 %).
Dit is des te relevanter aangezien de drempels betrekking hebben op volledige slotreeksen, wat betekent dat de reeks slots (zoals piekvluchten) boven de drempel van 80 % moet liggen.
Vóór de pandemie bedroeg het slotgebruikspercentage 95 %, met 80 % als laagste cijfer.
Als Eurocontrol een gemiddeld slotgebruikspercentage van 90 % voorspelt, dan moeten we ervan uitgaan dat de slotreeksen (gemiddeld) onder 80 % zullen liggen.
Daarom is het veel te voorbarig om terug te keren naar de 80:20-drempels.
Totdat er robuustere gegevens beschikbaar zijn die op een wezenlijk marktherstel wijzen, lijkt een verhouding van 70:30 raadzamer.
Er zij ook op gewezen dat de problemen waar Europese luchthavens mee kampen duidelijk aantonen dat de gevolgen van de COVID-19-pandemie nog niet zijn verteerd.
Grote hubs binnen de EU (zoals Frankfurt) en buiten de EU (zoals London Heathrow) hebben een bovengrens voor het aantal vluchten van en naar hun luchthavens gesteld, wat geleid heeft tot een golf van geannuleerde vluchten in een poging om de druk op de luchtvaartactiviteiten in deze luchthavens te verlichten.
Die druk wordt veroorzaakt door verschillende factoren, zoals personeelstekort.
Dat wijst erop dat de drempels voor het slotgebruik van vóór de pandemie nog niet gehaald kunnen worden (6).
2.5.
Een verhouding van 70:30 zou in lijn liggen met de drempels en principes van de Britse regering (7).
Hoewel die verhouding door de luchtvaartsector zwaar werd bekritiseerd, meent het EESC dat ze een gulden middenweg zou kunnen vormen tussen een terugkeer naar de vroegere situatie en een (zij het beperkte) bescherming van slots, gezien de huidige zware uitdagingen voor de sector.
Bovendien wordt de drempel in de EU-slotverordening hiermee afgestemd op die van de buurlanden, waardoor er een gelijk speelveld wordt gecreëerd voor EU-hubs van luchtvaartmaatschappijen en London Heathrow Airport, de grootste internationale hub van Europa.
(4) (5) (6) (7)
https://www.airliners.de/prognose-globaler-geschaeftsreiseverkehr-erholt-deutlich/65958 Publicatie (in het Duits) van de passagiersaantallen en -prognoses op de luchthaven van München, waaruit blijkt dat het langer zal duren dan verwacht voordat de aantallen weer op het niveau van vóór de pandemie zitten: https://www.airliners.de/wachsendespassagieraufkommen-bayerns-flughaefen-weit-entfernt-corona-niveau/65950 De Commissie verwijst in de toelichting naar het arbeidstekort op belangrijke luchthavens, maar ziet het als een tijdelijk verschijnsel.
Dat is echter twijfelachtig, want het arbeidstekort treft tal van economische sectoren, niet alleen de luchtvaart.
Er is geen reden om aan te nemen dat het probleem in de luchtvaart binnenkort zal worden opgelost.
Op 24 januari 2022 heeft de Britse regering de slotgebruiksverhouding aangepast naar 70:30.
Die regeling ging vanaf 27 maart 2022 in als een stap in de richting van normale regels, maar tegelijk werd de sector wel tegen toekomstige onzekerheid beschermd, zoals aangegeven door Grant Shapps, de Britse minister van Vervoer.