21.12.2022
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
C 486/127
4.2 Il-fatt li l-Ispazju Ewropew tad-Data dwar is-Saħħa huwa mibni fuq ir-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data (GDPR) (2), l-Att dwar il-Governanza tad-Data (3), l-abbozz tal-Att dwar id-Data (4) u d-Direttiva dwar is-sigurtà tan-networks u tas-sistemi tal-informazzjoni (5) jipprovdi liċ-ċittadini b’dimensjoni ta’ fiduċja u trasparenza.
Bħala oqfsa orizzontali, dawn jipprovdu regoli (inklużi miżuri ta’ sigurtà) li japplikaw għas-settur tas-saħħa.
Madankollu, in-natura partikolarment sensittiva tad-data dwar is-saħħa hija fatt u għandha tiġi indirizzata kif suppost.
4.3 Aktar minn nofs l-Istati Membri ma għandhomx leġiżlazzjoni speċifika dwar l-użu mill-ġdid tad-data elettronika dwar is-saħħa, pereżempju għar-riċerka, għat-tfassil tal-politika jew għal skopijiet regolatorji, u jiddependu mid-dispożiz­ zjonijiet ġenerali tal-GDPR, u spiss jużaw il-kunsens għall-ipproċessar tad-data dwar is-saħħa (6).
Din is-sitwazzjoni tirriżulta f’użu mill-ġdid limitat tad-data dwar is-saħħa.
Mhux l-Istati Membri kollha għandhom korp kompetenti għall-aċċess għad-data dwar is-saħħa, iżda fejn jeżisti korp bħal dan, l-għadd ta’ talbiet għall-użu ta’ data dwar is-saħħa għal proġetti ta’ riċerka jew ta’ tfassil ta’ politika qed jiżdied b’rata mgħaġġla (7), u dan juri l-interess f’sistema bħal din u l-livell ta’ domanda mrażżna.
Il-KESE jifhem u jemmen li dan il-kunċett jappoġġja wkoll il-ħtieġa għal strateġija bħal din.
4.4 L-Ispazju Ewropew tad-Data dwar is-Saħħa se jintroduċi approċċi innovattivi għar-reġistrazzjoni tal-kanċer, b’alternattivi potenzjali biex tinġabar informazzjoni f’waqtha u ġeolokalizzata dwar diversi tipi ta’ kanċers.
Dan jista’ jipprovdi informazzjoni dwar is-sitwazzjoni attwali f’ħin reali tal-kanċer madwar l-UE.
Fl-istess ħin, jista’ jidentifika x-xejriet, id-disparitajiet u l-inugwaljanzi bejn l-Istati Membri u r-reġjuni.
4.5 Huwa wkoll importanti għax jista’ jagħmilha aktar faċli biex jiġu identifikati l-isfidi u l-oqsma speċifiċi ta’ azzjoni li jirrikjedu investiment u azzjoni oħra fil-livell tal-UE, nazzjonali u reġjonali.
Dan se jagħmel l-iskrinjar u l-kura tal-kanċer aktar immirati, aktar effettivi u aktar aċċessibbli, fost l-oħrajn.
4.6 Iċ-ċibersigurtà hija ċentrali għall-ħajja tan-nies.
Il-benefiċċji mit-teknoloġija huma enormi u meta jirrelataw mad-data tan-nies, il-potenzjal huwa saħansitra ogħla, iżda l-istess huwa r-riskju li tintilef informazzjoni importanti u ta’ valur.
Il-KESE huwa konxju tar-riskji involuti u l-eżempji reċenti fi Stati Membri differenti huma sejħa għal azzjoni.
Strateġija kkoordinata biex tiġi miġġielda l-“piraterija ċibernetika” u biex jiżdiedu l-livelli taċ-ċibersigurtà hija importanti ħafna.
Mingħajr dan it-tip ta’ investiment, il-proposta hija inutli.
5.
Governanza, finanzjament u interazzjoni ma’ politiki oħra tas-saħħa 5.1 Il-KESE jemmen bis-sħiħ li dan il-proġett huwa opportunità li tawtonomizza lill-UE, u li permezz tiegħu se nibbenefikaw minn drittijiet u salvagwardji aktar b’saħħithom rigward id-data dwar is-saħħa tal-UE.
Huwa mistenni li jkun aktar faċli li d-data dwar is-saħħa tiġi aċċessata u kondiviża ma’ professjonisti oħra tas-saħħa, mingħajr ma jkun hemm bżonn li jerġgħu jsiru l-istess testijiet bla bżonn.
Fl-istess ħin, l-aċċess aktar faċli għal data interoperabbli ta’ kwalità għolja għandu jiffaċilita wkoll l-innovazzjoni u l-iżvilupp ta’ trattamenti ġodda, vaċċini ġodda u mediċina personalizzata.
Għalhekk, hija meħtieġa koordinazzjoni tajba fost il-partijiet ikkonċernati kollha – is-sistemi tas-saħħa pubblika, il-gvernijiet, iċ-ċittadini, dawk li jfasslu l-politika u l-komunikaturi – biex jintlaħqu dawn l-għanijiet.
5.2 Il-KESE jaqbel li l-investiment fid-diġitalizzazzjoni jfisser investiment f’kura tas-saħħa aħjar u r-reżiljenza tas-sistemi tas-saħħa tal-Istati Membri.
Madankollu, il-KESE jifhem ukoll li hemm opportunità għall-Istati Membri biex jagħmlu użu aħjar mir-riżorsi pprovduti mill-iskemi finanzjarji Ewropej, b’mod partikolari l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, bħala l-pilastru ewlieni tal-pjan ta’ rkupru Ewropew, NextGenerationEU, li għandu l-għan li jipprovdi għajnuna finanzjarja lill-Istati Membri biex jiġġieldu l-effetti ekonomiċi u soċjali tal-pandemija tal-COVID-19 u biex jagħmlu l-ekonomija Ewropea aktar reżistenti għal xokkijiet futuri.
(2) (3) (4) (5) (6) (7)
ĠU L 119, 4.5.2016, p. 1.
ĠU L 152, 3.6.2022, p. 1.
Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar regoli armonizzati dwar l-aċċess ġust għad-data u l-użu tagħha (L-Att dwar id-Data); COM/2022/68 final.
ĠU L 194, 19.7.2016, p. 1 Hansen J. et al, Assessment of the EU Member States’ rules on health data in the light of GDPR (Valutazzjoni tar-regoli tal-Istati Membri tal-UE dwar id-data dwar is-saħħa fid-dawl tal-GDPR), disponibbli fuq https://ec.europa.eu/health/system/files/2021-02/ ms_rules_health-data_en_0.pdf.
Skont il-valutazzjoni tal-impatt li takkumpanja l-proposta (p 15), li għandha toħroġ dalwaqt.