C 484/18
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
20.12.2022
Conclusies over vaccinatie als een van de meest doeltreffende instrumenten om ziekten te voorkomen en de volksgezondheid te verbeteren (2022/C 484/05)
Inleiding
Vaccinatie wordt beschouwd als een van de meest doeltreffende instrumenten op het gebied van volksgezondheid om infectieziekten te voorkomen en de schadelijkste gevolgen ervan te beperken.
Vaccinatie is niet alleen voor kinderen, maar ook vanuit een levensloopperspectief belangrijk.
De ontwikkeling van vaccins is een grote verandering in de medische geschiedenis geweest en heeft een aanzienlijke invloed gehad op de volksgezondheid.
Tal van ziekten zijn voorkomen door vaccinatie, waardoor de druk op de gezondheidsstelsels wordt vermindert en jaarlijks naar schatting 3,5 tot 5 miljoen sterfgevallen worden voorkomen (1).
De ziekte van de pokken is dankzij vaccinatie zelfs helemaal uitgeroeid.
Tegenwoordig is vaccinatie echter het slachtoffer van haar eigen succes.
Sommige mensen zien de gevolgen van infectieziekten niet langer in omdat die dankzij vaccinatieprogramma's niet meer voorkomen.
Een aanzienlijk aantal mensen plaatst daarom misschien zelfs vraagtekens bij het belang van vaccinatie.
In veel regio's in de EU daalt de vaccinatiegraad zelfs ver onder de aanbevolen niveaus.
Onder dergelijke omstandigheden kunnen infectieziekten gemakkelijk een terugkeer maken.
Een voorbeeld hiervan is de mazelenepidemie die de afgelopen jaren in een aantal Europese landen is uitgebroken.
De afgelopen decennia is de bereidheid van mensen om veilige, doeltreffende, aanbevolen en beschikbare vaccins te ontvangen, op de proef gesteld.
Vaccinatievrees wordt door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) tot de tien grootste bedreigingen voor de wereldgezondheid gerekend.
Het is ook een probleem dat varieert naargelang de context, het land en het type vaccin, en vormt daarom een bijzonder lastig probleem.
Er is geen standaardoplossing en er is een duurzame inspanning nodig om de dialoog met de burgers te verbeteren, hun zorgen te begrijpen en op maat gesneden vaccinatie­ strategieën uit te werken, in combinatie met gerichte communicatiecampagnes.
De COVID-19-pandemie heeft de omvang en de reikwijdte van dit probleem verder benadrukt.
De vrees ten aanzien van COVID-19-vaccins werd sterk beïnvloed door diverse factoren, zoals de bezorgdheid over de vermeende veiligheid en werkzaamheid van het vaccin.
Hoewel de COVID-19-vaccinatiecampagnes in sommige EU-lidstaten niet tot een zeer hoge vaccinatiegraad hebben geleid, waren de resultaten in sommige delen van de Europese Unie wel indrukwekkend.
Positief is dat de pandemie ook heeft geleid tot de ontwikkeling van een aantal belangrijke oplossingen en instrumenten waar we nu al gebruik van kunnen maken.
Zo hebben er zich belangrijke ontwikkelingen voorgedaan op het gebied van digitalisering, met de verzameling en uitwisseling van gegevens op EU-niveau en de invoering van het digitale EU-covidcer­ tificaat, een belangrijke mijlpaal waarbij een mondiale norm werd vastgesteld als onderdeel van de volksgezondheids­ maatregelen om de verspreiding van de pandemie in te dammen.
De EU-strategie voor COVID-19-vaccins (2), gevolgd door de oprichting van de Autoriteit voor paraatheid en respons inzake noodsituaties op gezondheidsgebied (HERA), is ook een belangrijke stap voorwaarts in de ontwikkeling, aanbesteding, aankoop en distributie van medische tegenmaatregelen op EU-niveau, zoals van vaccins en geneesmiddelen.
Een andere, even belangrijke verwezenlijking is de totstandbrenging van de Europese gezondheidsunie, die tot doel heeft de crisisparaatheid en -respons van belangrijke agentschappen te versterken.
(1) https://www.who.int/health-topics/vaccines-and-immunization#tab=tab_ (2) COM/2020/245 final.