22.11.2022
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
C 443/127
Istnieje duża potrzeba zmiany myślenia w kategoriach cyklu materiałowego.
Na przykład: wyższemu współczynnikowi recyklingu musi towarzyszyć minimalny stopień wykorzystania materiałów z recyklingu (3), teoretyczne możliwości recyklingu produktów należy skoordynować z technicznymi możliwościami recyklingu i praktycznym zastosowaniem jego zasad, w sektorze tworzyw sztucznych potrzebne są dogłębne zmiany w projektowaniu i produkcji, a ponadto surowce wtórne nie są traktowane na równi z surowcami pierwotnymi (4).
Recykling jest również szansą dla Europy: importowane są na przykład wysokiej jakości minerały metaliczne jako surowiec lub produkt, a następnie, po użyciu, są nieomal bezpłatnie usuwane lub wysyłane w świat.
Do tej kategorii zaliczają się zwłaszcza samochody osobowe i odpady elektroniczne.
Należy je uznać za surowce wtórne i odpowiednio traktować.
Rozbiórka, przetwarzanie oraz recykling są korzystne dla klimatu, a także tworzą wysoką wartość dodaną i miejsca pracy (5).
Trzeba przy tym również pamiętać o równowadze gospodarczej, środowiskowej i społecznej.
3.10.3.
EKES z zadowoleniem przyjmuje propozycję podjęcia działań dotyczących niesprzedanych towarów, choć w tym wypadku można by przyjąć ambitniejsze podejście.
Niszczenie nienaruszonych produktów, do których należą towary nowe, zwrócone lub nadające się do naprawy, jest niepożądane z punktu widzenia społeczeństwa, gdyż jest równoznaczne z marnowaniem zasobów.
Zdaniem EKES-u propozycja Komisji, by pierwszym krokiem było poproszenie przedsiębiorstw, z wyłączeniem MŚP, jedynie o prowadzenie dokumentacji, nie jest wystarczająca.
Sama możliwość wprowadzenia bardziej zdecydowanych środków w drodze aktów delegowanych budzi wątpliwości co do rzeczywistej realizacji celów.
EKES popiera zakaz niszczenia niesprzedanych produktów, pod warunkiem że są one bezpieczne.
Trzeba ponadto zachęcić przedsiębiorstwa i platformy handlu detalicznego do wypracowania praktyk handlowych, co znacznie zmniejszyłoby liczbę zwróconych produktów i niesprzedanych zapasów.
Trzeba również uwrażliwić konsumentów na wpływ zwróconych towarów na środowisko.
3.11.
Aspekty gospodarcze 3.11.1.
EKES zwraca uwagę, że z punktu widzenia MŚP wniosek dotyczący rozporządzenia należy zasadniczo ocenić pozytywnie, choć pewne elementy budzą również sceptycyzm.
MŚP dysponują jedynie określonymi zasobami (ludzkimi).
W szczególności środki wsparcia, o których mowa w rozporządzeniu, powinny zostać ukierunkowane na potrzeby i wymogi MŚP.
Ponadto pojawiają się trudności w dostępie MŚP do niezbędnych zamówień publicznych.
Należy zatem poszukiwać rozwiązań umożliwiających im udział w odpowiednich procedurach.
Wreszcie z punktu widzenia MŚP konieczne jest zapewnienie komplementarności między rozporządzeniem w sprawie zrównoważonych produktów a uregulowaniami dotyczącymi konkretnych produktów.
Chodzi o to, by nie dublować kosztów i obciążeń biurokratycznych.
3.11.2.
Sektor napraw odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu długiego okresu użytkowania produktu.
W związku z tym należy ułatwić włączenie się do modelu opartego na obiegu zamkniętym dostawcom usług w zakresie napraw, społeczno-gospodarczym podmiotom zajmującym ponownym użyciem produktów, a także inicjatywom społeczeństwa obywatelskiego i przedsięwzięciom lokalnym dotyczącym naprawy produktów.
Na przykład w Niemczech i Austrii w ramach inicjatyw dotyczących naprawy sprawdziło się wykupywanie ubezpieczenia od kosztów naprawy, które jednocześnie uprawnia do jej dokonania.
3.12.
W komunikacie za ważne narzędzie uznano nowe modele biznesowe związane z obiegiem zamkniętym (6).
Muszą być one atrakcyjne, nowoczesne w oczach przedsiębiorstw i konsumentów oraz zapewniać przestrzeń do inicjatywy i odpowiednie warunki pracy.
Tego rodzaju modele istnieją już w praktyce, na przykład gospodarka dzielenia się, produkt jako usługa, płacenie w miarę użytkowania itp.
EKES proponuje, by wspierać działalność istniejących już platform najlepszych praktyk za pomocą zachęt do korzystania z nich i dostosować je do obecnych wyzwań związanych z gospodarką o obiegu zamkniętym.
Wśród przykładów przytaczanych obecnie figurują Baukarussell – materiały po rozbiórce lub przebudowie oferowane są nowym użytkownikom – bądź też sieci napraw, które umożliwiają kontakt konsumentom i serwisom napraw.
Jednak nieliczne bazy danych są atrakcyjne dla oferentów i nabywców.
(3) (4) (5) (6)
Pomberger, R. (2020).
Über theoretische, praktische und reale Recyclingfähigkeit, https://doi.org/10.1007/s00506-020-00721-5, https://doi.org/10.1007/s00506-019-00648-6.
Komunikat „Europejska strategia na rzecz tworzyw sztucznych w gospodarce o obiegu zamkniętym”, COM(2018) 28 final.
Dz.U.
C 220 z 9.6.2021, s. 118. Por.
INT/778 „Innowacja siłą napędową nowych modeli działalności” (opinia rozpoznawcza) (Dz.U.
C 303 z 19.8.2016, s. 28).