22.11.2022
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
C 443/5
2.12.
Verdere integratie van de energiemarkt van de EU zal een belangrijke rol spelen bij het verbeteren van de betaalbaarheid en de continuïteit van de energievoorziening.
Daartoe is voldoende interconnectiecapaciteit (7) nodig en moet de bijbehorende infrastructuur worden aangelegd, met name op “energie-eilanden” (zoals het Iberisch Schiereiland (8)).
Om de concurrentievoordelen van de EU op het gebied van hernieuwbare energie te versterken en ervoor te zorgen dat de inzet van hernieuwbare energie de voorzieningszekerheid niet in gevaar brengt, moet er een realistische routekaart voor de ontwikkeling en invoering van een efficiënte infrastructuur voor hernieuwbare energie worden opgesteld, met inbegrip van opslagcapaciteit en voldoende koppelnetten die het mogelijk maken productieoverschotten naar andere lidstaten te exporteren.
Om de infrastructuur voor schone energie snel uit te kunnen rollen, moeten de lidstaten de vergunningverle­ ning versnellen. 2.13.
Ter versterking van een gelijk speelveld moet de EU een wereldwijde prijsstelling voor koolstof bevorderen.
Er moeten nieuwe koolstofheffingen worden ontwikkeld en andere gestroomlijnd om de klimaateffecten op symmetrische wijze te weerspiegelen en rekening te houden met maatregelen om koolstof uit de atmosfeer vast te leggen.
Voorts moet het EESC blijven streven naar de geleidelijke afschaffing van subsidies voor energiebronnen die schadelijk zijn voor klimaat en milieu, en er tegelijkertijd voor zorgen dat de transitie naar een klimaatneutrale economie op een rechtvaardige manier verloopt. 2.14.
De huidige stijging van de energieprijzen vormt een grote bedreiging, omdat zowel de energiearmoede toeneemt als het concurrentievermogen van energieverbruikende ondernemingen afneemt.
Het EESC roept op tot maatregelen om de gevolgen van de gestegen energieprijzen doeltreffend te beperken en energiearmoede, met inbegrip van energiearmoede onder EU-huishoudens, te voorkomen.
Tijdelijke en doelgerichte maatregelen om het effect van de plotselinge stijging van de energieprijzen te beperken zijn ook nodig om kmo’s en energie-intensieve industrieën te helpen de crisis te overleven. 2.15.
In het kader van een langetermijnbeschouwing van de wijze waarop de energiemarkt op schokken reageert, is het belangrijk de onderliggende oorzaken van de stijgende energieprijzen (momenteel de gasprijs) aan te pakken, zoals het Agentschap voor de samenwerking tussen energiereguleerders (Agency for the Cooperation of Energy Regulators — ACER) heeft gesuggereerd op basis van zijn recente beoordeling (9) van de huidige opzet van de elektriciteitsmarkt en het prijsstellingssysteem.
Voorts zou een herziening kunnen worden overwogen met betrekking tot markten waar de concentratie van de energievoorziening hoog is, zodat de normale werking kan worden verstoord. 2.16.
Burgers en consumenten moeten centraal worden gesteld in de energietransitie door middel van steun voor energiegemeenschappen en lokale participatie en de verandering van energieconsumenten in prosumenten.
Het EESC dringt aan op transparante informatie-, raadplegings- en educatieve campagnes om de betrokkenheid van burgers bij de energietransitie te bevorderen. 2.17.
Het EESC dringt er tevens op aan dat er meer aandacht wordt besteed aan de problemen die ondervonden worden tijdens de transitie naar een koolstofneutrale samenleving, met name door industrieën die om uiteenlopende technische en/of financiële redenen tijd nodig hebben om zich aan te passen teneinde concurrerend te blijven op de markt. 2.18.
Het EESC is ingenomen met de actualisering van de TEN-T-verordening, waardoor beter kan worden ingespeeld op de huidige doelstellingen en behoeften.
Er moet bijzondere aandacht worden besteed aan het vaststellen van prioriteiten en het opzetten van een netwerk dat alle hoofdsteden, grote steden, havens, luchthavens en terminals van de lidstaten met elkaar verbindt via Europese corridors.
De corridors moeten, waar nodig, “zeebruggen” vormen of frequente roro-lijnverbindingen over zee tussen de corridorhavens omvatten.
Met het oog op de territoriale samenhang acht het EESC het noodzakelijk dat de kernnetwerkcorridors beter worden afgestemd op de regionale, stedelijke en lokale situatie.
Ook moeten de verschillen tussen technische TEN-T-vereisten en militaire mobiliteitseisen in kaart worden gebracht om een tweeledig gebruik van de vervoersinfrastructuur mogelijk te maken. 2.19.
Gezien de vrij lange voorbereidingstijd van TEN-T-projecten is het EESC voorstander van een Europees regelgevend en financieel kader om de stabiliteit van corridors en projecten op middellange en lange termijn te waarborgen totdat het Europese netwerk is voltooid.
Het EESC vindt dat er bovendien met spoed nationale financieringsplannen moeten worden opgesteld voor regulier en buitengewoon onderhoud aan de TEN-T-infrastructuur en dat er een EU-plan moet komen voor toezicht op het kernnetwerk. 2.20.
Gezien de essentiële rol van de luchtvaart voor de EU dringt het EESC aan op een alomvattende en doeltreffende aanpak om het herstel en de groei van een duurzame luchtvaart te bevorderen.
(7) (8) (9)
Interconnectie is al een doelstelling van de EU (ten minste 15 % tegen 2030, maar sommige landen zitten daar ver onder); https://energy.ec.europa.eu/topics/infrastructure/electricity-interconnection-targets_en Document van de Commissie over “energie-eilanden”: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/nl/MEMO_18_4622 ACER’s Final Assessment of the EU Wholesale Electricity Market Design.