22.11.2022
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
C 443/127
Het denken in termen van de materiaalkringloop toont aan dat er enorm veel moet veranderen.
Zo moeten hogere recyclingpercentages hand in hand gaan met minimumrecyclingquota, of moet de theoretische recycleerbaarheid (3) van producten stroken met de technische recycleerbaarheid en de praktische uitvoering van recyclingmaatregelen, of moeten in de kunststoffensector veel dingen worden veranderd op het gebied van ontwerp en productie, tot en met het feit dat secundaire grondstoffen niet op dezelfde wijze worden behandeld als primaire grondstoffen (4).
Recycling is ook een kans voor Europa: hoogwaardige metaalhoudende mineralen worden bijvoorbeeld als grondstof of product ingevoerd en na gebruik bijna “gratis” weggegooid of over de hele wereld verzonden; dit geldt met name voor auto’s en afval van elektronische apparatuur.
Deze moeten als waardevolle stoffen worden beschouwd en als zodanig worden behandeld.
Ontmanteling, verwerking, recycling zijn goed voor het klimaat, maar creëren ook een grote toegevoegde waarde en banen (5).
Hierbij is het ook van cruciaal belang het economische, ecologische en sociale evenwicht in het oog te houden.
3.10.3.
Het EESC is ingenomen met het voorstel voor maatregelen tegen onverkochte goederen, waarbij een ambitieuzere aanpak mag worden gevolgd.
Het vernietigen van intacte producten, waartoe nieuwe, geretourneerde of herstelbare producten behoren, is vanuit maatschappelijk oogpunt onwenselijk omdat dit neerkomt op verspilling van middelen.
Het voorstel van de Commissie om bedrijven in een eerste fase alleen te verplichten documentatie te verstrekken en kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) hiervan vrij te stellen, gaat het EESC niet ver genoeg.
De loutere mogelijkheid om via gedelegeerde handelingen strengere maatregelen gedaan te krijgen, doet twijfels rijzen over de daadwerkelijke verwezenlijking van de doelstellingen.
Het EESC is voorstander van een verbod op de vernietiging van onverkochte producten, mits deze niet gevaarlijk zijn.
Voorts moeten ondernemingen en detailhandelsplatforms worden aangespoord om werk te maken van bedrijfspraktijken die het aantal geretourneerde producten en onverkochte voorraden aanzienlijk verminderen.
Consumenten moeten ook bewust worden gemaakt van de milieueffecten van geretourneerde goederen.
3.11.
Economische aspecten 3.11.1.
Het EESC wijst erop dat het voorstel voor een verordening vanuit het oogpunt van kmo’s in principe toe te juichen is, maar ook met de nodige scepsis wordt bekeken.
Kmo’s hebben maar beperkte (personele) middelen tot hun beschikking.
De in de verordening bedoelde steunmaatregelen moeten met name op de behoeften van kmo’s gericht zijn.
Bovendien doen zich voor kmo’s moeilijkheden voor bij de toegang tot de betrokken overheidsopdrachten.
Daarom moeten oplossingen worden gezocht, zodat ook zij aan de desbetreffende procedures kunnen deelnemen.
Vanuit het oogpunt van de kmo’s moet er tot slot voor worden gezorgd dat de verordening inzake duurzame producten en de productspecifieke regelgeving elkaar aanvullen.
Dit moet dubbele kosten en bureaucratische rompslomp voorkomen.
3.11.2.
Bij de lange levensduur van een product vervullen reparateurs een sleutelrol.
Daarom moet het voor reparatiebedrijven, tot de sociale economie horende bedrijven voor hergebruik en maatschappelijke/lokale initiatieven voor reparatie gemakkelijker worden gemaakt om hun plaats in dit circulaire model in te nemen.
Zo is het in Duitsland en Oostenrijk voor reparatie-initiatieven succesvol gebleken om een reparatieverzekering af te sluiten, die hen tegelijkertijd legitimeert voor de reparaties.
3.12.
Nieuwe circulaire bedrijfsmodellen (6) worden in de mededeling als een belangrijk instrument beschouwd.
Deze moeten voor bedrijven en consumenten aantrekkelijk en vlot toepasbaar zijn en fatsoenlijke arbeidsomstandigheden bieden.
In de praktijk bestaan dergelijke modellen al, zoals de deeleconomie, product als dienst, pay-per-use enz.
Het EESC stelt voor het gebruik van de bestaande platforms voor goede praktijken aan te moedigen en ze aan de huidige uitdagingen van de circulaire economie aan te passen.
Voorbeelden die momenteel worden genoemd zijn de bouwcarrousel — materialen worden bij sloop of verbouwing aangeboden aan nieuwe gebruikers — of reparatienetwerken, die consumenten en reparateurs met elkaar in contact brengen.
Veel databanken zijn echter niet aantrekkelijk genoeg voor leveranciers en gebruikers.
(3) (4) (5) (6)
Pomberger, R., 2020, Über theoretische, praktische und reale Recyclingfähigkeit, https://doi.org/10.1007/s00506-020-00721-5, https://doi.org/10.1007/s00506-019-00648-6 Mededeling “Een Europese strategie voor kunststoffen in een circulaire economie”, COM(2018) 28 final.
PB C 220 van 9.6.2021, blz. 118.
Zie INT/778 “Innovatie als motor van nieuwe bedrijfsmodellen” (verkennend advies) (PB C 303 van 19.8.2016, blz.
28).