C 355/20
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
16.9.2022
3.14.
Voedselveiligheidscultuur In het najaar van 2020 werd met de herziening van de algemene beginselen van de levensmiddelenhygiëne (CXC 1-1969) de vaststelling en handhaving van een voedselveiligheidscultuur ingevoerd als een fundamenteel onderdeel van de succesvolle werking van elk voedselhygiënesysteem.
In maart 2021 werd bij de vaststelling van Verordening (EU) 2021/382 van de Commissie in bijlage II bij Verordening (EG) nr.
852/2004 een specifiek hoofdstuk XI bis over voedselveiligheidscultuur ingevoerd, waarin de onderdelen van een voedselveiligheidscultuur worden omschreven.
Exploitanten van levensmiddelenbedrijven die andere activiteiten uitvoeren dan primaire productie en daarmee verband houdende bewerkingen moeten zich dan ook houden aan deze voorschriften.
Hoofdstuk XI bis van bijlage II bij Verordening (EG) nr.
852/2004 verwijst naar de volgende onderdelen van een voedselvei­ ligheidscultuur: a) engagement van het management en alle werknemers voor de veilige productie en distributie van levensmiddelen; de vereisten in verband met het engagement van het management worden verder uitgewerkt en vastgesteld in Verordening (EG) nr.
852/2004; het engagement van de werknemers is de perceptie van de mate waarin alle werknemers van het levensmiddelenbedrijf zich inzetten voor en betrokken zijn bij de voedselveiligheid; b) leiderschap met het oog op de productie van veilig voedsel en het betrekken van alle werknemers bij voedselveiligheids­ praktijken; “leiderschap” kan worden gedefinieerd als de perceptie van de mate waarin de leidinggevende(n) van het levensmiddelenbedrijf de personeelsleden kan/kunnen betrekken bij de prestaties in verband met de voedselveiligheid en bij de naleving van de voedselveiligheidsvoorschriften en de adequate reactie op risico’s, afwijkingen en veranderende omstandigheden kan/kunnen waarborgen; c) bewustzijn van de gevaren voor de voedselveiligheid en van het belang van voedselveiligheid bij alle werknemers in het bedrijf; “bewustzijn” is de perceptie van de mate waarin alle personeelsleden van een levensmiddelenbedrijf zich bewust zijn van de voedselveiligheidsrisico’s die relevant zijn voor hun taken en de mate waarin zij deze risico’s beheersen; d) open en duidelijke communicatie tussen alle werknemers in het bedrijf, binnen een activiteit en tussen opeenvolgende activiteiten, binnen één productievestiging of verschillende locaties van een levensmiddelenbedrijf, met inbegrip van communicatie over afwijkingen en verwachtingen; “communicatie” verwijst naar de perceptie van de mate waarin informatie over voedselveiligheid binnen de organisatie wordt overgebracht of verspreid; e) de beschikbaarheid van voldoende middelen om de veilige en hygiënische omgang met levensmiddelen te waarborgen; “voldoende middelen” wordt gedefinieerd als de perceptie van de mate waarin de fysieke en niet-fysieke middelen die nodig zijn om veilig met voedsel om te gaan, aanwezig zijn in het levensmiddelenbedrijf (bv. tijd, personeel, infrastructuur, vorming/opleiding en procedures).
Hoewel de onderdelen subjectief zijn (perceptie), zijn er instrumenten ontwikkeld om de voedselveiligheidscultuur in een levensmiddelenbedrijf objectief te meten, zie het voorbeeld in aanhangsel 3.
Aan de hand van die instrumenten kan een vergelijking worden gemaakt van de mate van naleving van de voedselveiligheidscultuur en de componenten ervan door verschillende levensmiddelenbedrijven, verschillende groepen medewerkers binnen een levensmiddelenbedrijf (bv. uitvoerend personeel t.o.v. leidinggevend personeel, personeel in verschillende vestigingen, personeel dat rechtstreeks in contact komt met voedsel t.o.v. ander personeel enz.) en kunnen tendensen in de tijd worden beoordeeld (bv. door het instrument herhaaldelijk toe te passen).
Dit kan leiden tot corrigerende maatregelen zoals aanvullende opleiding voor bepaalde werknemers over enkele of alle onderdelen van de voedselveiligheidscultuur, versterking van de communica­ tiekanalen, investering in middelen enz.
Een voorbeeld van een dergelijk instrument dat kan dienen als basis voor de ontwikkeling en beoordeling van de voedselvei­ ligheidscultuur is een enquête met een aantal indicatoren/stellingen voor elk onderdeel van de voedselveiligheidscultuur.
Respondenten kunnen meedelen in welke mate zij al dan niet akkoord gaan (bv. op een schaal van 1 tot 5).
Een dergelijk instrument kan ook worden gebruikt als basis om de voedselveiligheidscultuur in een levensmiddelenbedrijf te verifiëren tijdens een audit (zie bijlage III).
Andere instrumenten kunnen worden bekendgemaakt op de website van de Europese Commissie wanneer zij beschikbaar komen.
Iets andere benaderingen en beoordelingsinstrumenten (sturende vragen) werden ontwikkeld door het Global Food Safety Initiative (GFSI) (13).
VOORBEELD VAN FLEXIBILITEIT: in Verordening (EG) nr.
852/2004 wordt uitdrukkelijk erkend dat bij de toepassing van de voedselveiligheidscultuur rekening moet worden gehouden met de aard en de omvang van het levensmiddelenbedrijf.
Het is vanzelfsprekend dat de aard van het product, bv. de kwetsbaarheid van het product voor besmetting en de toename van gevaren en de hantering ervan in het levensmiddelenbedrijf, van invloed is op de omvang en het toepassingsgebied van een voedselveiligheidscultuur, maar dat het engagement om veilig voedsel te produceren in alle bedrijven aanwezig moet zijn.
In heel kleine inrichtingen, bijvoorbeeld een familiebedrijf zonder extern personeel of met slechts enkele externe (13) https://mygfsi.com/wp-content/uploads/2019/09/GFSI-Food-Safety-Culture-Full.pdf