26.8.2022
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
C 323/115
3.
Uwagi ogólne 3.1.
Poza tym, że rosyjska inwazja wojskowa na Ukrainę stanowi straszliwą sytuację dla Ukrainy i jej obywateli, EKES postrzega ją jako ogromny wstrząs z punktu widzenia bezpieczeństwa, funkcjonowania i efektywności unii energetycznej.
Jest to największe zagrożenie bezpieczeństwa w historii integracji europejskiej.
Wymaga ono ponownego zdefiniowania i dostosowania unijnych priorytetów z dziedziny strategii i bezpieczeństwa oraz przygotowania odpowiednich instrumentów umożliwiających jak najszybsze wprowadzenie tych priorytetów w życie. 3.2.
Komitet wzywa instytucje UE do przyjęcia bardziej dalekosiężnego podejścia do przyszłych zagrożeń bezpieczeństwa oraz do poświęcenia większej uwagi bezpieczeństwu i dywersyfikacji dostaw, a także zapewnieniu zwiększonej solidarności wśród państw członkowskich UE.
Zagrożenie bezpieczeństwa ujawniło również potrzebę przyspieszenia wdrażania odnawialnych źródeł energii w celu zmniejszenia zależności UE od paliw kopalnych i zapewnienia osiągnięcia celów Zielonego Ładu. 3.3.
EKES odnotowuje szczegółowe sprawozdanie Komisji Europejskiej podsumowujące zmiany i postępy we wdrażaniu polityki energetycznej i klimatycznej Unii Europejskiej.
Pozytywnie ocenia postępy w zakresie osiągania przez UE jej celów klimatycznych i z zadowoleniem przyjmuje określenie obszarów, które wymagają większych postępów.
W 2020 r. pandemia COVID-19 miała dość pozytywny wpływ na ograniczenie emisji CO2, ponieważ spowodowała zmniejszenie zużycia energii i przez to również produkcji.
Niemniej wzrost gospodarczy w 2021 r.
doprowadził do zwiększenia popytu, co wraz z innymi czynnikami wpłynęło na wzrost cen energii.
EKES z zadowoleniem przyjmuje to, że komunikat Komisji dotyczący cen energii (1) umożliwił szybkie udzielenie pomocy i wsparcia słabszym odbiorcom, aby złagodzić negatywny wpływ wstrząsu cenowego.
Zwraca przy tym uwagę na swoją opinię TEN/761 (2). 3.4.
EKES zachęca Komisję Europejską do bardzo uważnego śledzenia ewolucji cen energii i sugeruje uwzględnienie danych statystycznych dotyczących rozwoju tych cen w kolejnym sprawozdaniu na temat stanu unii energetycznej.
W tym względzie zauważa potrzebę przedstawienia spójniejszych danych mogących zapewnić rzetelny obraz sytuacji rynkowej. 3.5.
Podobnie jak w swoich wcześniejszych opiniach, EKES podkreśla, że transformacja ekologiczna musi odbywać się w sposób sprawiedliwy, nie pozostawiając nikogo w tyle.
Transformacja nie ma wyłącznie technicznego charakteru – ma również wymiar gospodarczy i społeczny.
Regularny dialog z obywatelami i społeczeństwem obywatelskim, w tym z partnerami społecznymi, w szczególności w regionach podlegających transformacji, zagwarantuje, że cele polityki klimatycznej i energetycznej będą postrzegane jako atrakcyjne społecznie i zostaną osiągnięte przy minimalnym koszcie społeczno-gospodarczym.
Co najmniej równie ważne jak pogłębienie dialogu jest spełnienie obietnicy, by aktywnie integrować obywateli z rynkiem, uczynić ich prosumentami i włączyć ich w nowe możliwości tworzenia wartości.
Kluczowa w tym zakresie będzie jakość przygotowania i finansowania poszczególnych instrumentów oraz ich konkretnego wdrożenia na poziomie krajowym.
Uwzględnienie opinii partnerów społecznych musi zatem stanowić fundamentalny cel przyszłego dialogu i jest głównym warunkiem przeprowadzenia pomyślnej i sprawiedliwej transformacji. 3.6.
Sprawozdanie na temat stanu unii energetycznej powinno również zawierać część poświęconą staraniom na rzecz sprawiedliwej transformacji, wraz z przykładami środków pomyślnie wdrożonych w państwach członkowskich i na szczeblu europejskim.
EKES podkreśla, że sprawiedliwa transformacja nie sprowadza się tylko do finansowania transformacji.
Obejmuje ona również cel, jakim jest tworzenie godnej pracy i wysokiej jakości miejsc pracy, a także zabezpieczenia społecznego, i wymaga specjalnych działań na szczeblu regionalnym. 3.7.
EKES zalecałby przyjęcie w szóstym rocznym sprawozdaniu bardziej wyważonego podejścia do poszczególnych obszarów unii energetycznej.
W sprawozdaniu tym wyczerpująco omówiono kwestie efektywności energetycznej i obniżania emisyjności, które są obecnie głównymi priorytetami polityki.
Jednak zdaje się, że nie poświęcono wystarczającej uwagi tematyce bezpieczeństwa, solidarności i zaufania lub badań, innowacji i konkurencyjności oraz związanych z nimi wyzwań i osiągnięć. 3.8.
W szczególności EKES wyraża niezadowolenie, że w omawianym sprawozdaniu, podobnie jak w poprzednich, znowu nie wspomina się o głównych celach europejskiej unii energetycznej lub też czyni się to tylko na marginesie.
Trzeba przypomnieć, że chciano m.in. zmniejszyć zależność od importu, postawić obywatela w centrum unii energetycznej i uczynić UE światowym liderem w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych.
Należy oczekiwać, że w rocznych sprawozdaniach na temat stanu unii energetycznej dokona się gruntownej analizy tych kluczowych zagadnień i wyraźnie wskaże ewentualne niedociągnięcia, aby w razie potrzeby można było opracować nowe inicjatywy.
W rozpatrywanym sprawozdaniu bynajmniej tak się nie dzieje, na przykład w karygodny sposób zaniedbuje się kwestię rozwoju energetyki obywatelskiej, która jest ważna dla EKES-u.
EKES oczekuje, że w sprawozdaniu na 2022 r.
Komisja jasno wypowie się na te tematy w osobnych rozdziałach.
(1) (2)
COM(2021) 660 final.
Dz.U.
C 275 z 18.7.2022, s. 80.