C 323/86
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
26.8.2022
3.5.
Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι θεωρεί τη ρητορική μίσους και τα εγκλήματα μίσους ως τομέα εγκλήματος με κοινή «ουσία» που βασίζεται σε ένα προκατειλημμένο κίνητρο μίσους που στοχεύει άτομα ή ομάδες.
Αυτό οδηγεί στην απαίτηση να λαμβάνεται υπόψη η ρητορική μίσους και τα εγκλήματα μίσους κατά τρόπο ολιστικό, και να αποφεύγεται μια στεγανή προσέγγιση σε διαφορετικές μορφές ή στόχους μίσους, ιδίως όσον αφορά τις διαφορές μεταξύ των κρατών μελών.
Ζητεί επίσης να ληφθούν υπόψη η ρητορική μίσους και τα εγκλήματα μίσους σε σχέση με τις αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματα της ΕΕ στο σύνολό τους.
Επιπροσθέτως, ζητά να εντοπιστούν οι διασυνδέσεις της ρητορικής μίσους και των εγκλημάτων μίσους με την υφιστάμενη εγκληματικότητα στην ΕΕ.
Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει να ενισχυθεί η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρχών επιβολής του νόμου και των κυβερνήσεων. 3.6.
Ως επόμενο βήμα, η ΕΟΚΕ προσβλέπει στη θέσπιση ενός ορισμού της ρητορικής μίσους και των εγκλημάτων μίσους και είναι πρόθυμη να συμβάλει στη διοργανική διαβούλευση.
Ο ορισμός αυτός είναι ζωτικής σημασίας για λόγους ασφάλειας του δικαίου, αλλά και για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και για τη διασφάλιση μιας σταθερής γενικής επικοινωνίας.
Η απόφαση-πλαίσιο του Συμβουλίου για την καταπολέμηση ορισμένων μορφών και εκφράσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας μέσω του ποινικού δικαίου παρέχει ένα σχετικό σημείο εκκίνησης για την ανάπτυξη ενός ορισμού που θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο, κάνοντας παράλληλα χρήση των ορισμών που χρησιμοποιεί το Συμβούλιο της Ευρώπης. 3.7.
Οι ορισμοί της ρητορικής μίσους και των εγκλημάτων μίσους θα πρέπει να καλύπτουν όλα τα σχετικά προστατευόμενα χαρακτηριστικά που βασίζονται στα θεμελιώδη δικαιώματα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων του φύλου, της φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, της θρησκείας ή των πεποιθήσεων, της αναπηρίας, της ηλικίας και του σεξουαλικού προσανατολισμού, αλλά και των ιδεολογικών πεποιθήσεων και πεποιθήσεων που σχετίζονται με τη συνείδηση.
Ενώ τα προστατευόμενα χαρακτηριστικά διαφέρουν μεταξύ τους, ο ορισμός θα πρέπει να καλύπτει τα διάφορα χαρακτηριστικά σύμφωνα με τις ίδιες αρχές.
Θα πρέπει επίσης να αποφευχθεί η κατακερματισμένη προσέγγιση των διαφόρων μειονοτήτων και ομάδων και αντί αυτού να χρησιμοποιηθούν γενικές εκφράσεις που ισχύουν για ολόκληρο το φάσμα του εν λόγω προστατευόμενου χαρακτηριστικού.
Επιπλέον, ο ορισμός θα πρέπει να είναι αρκετά περιεκτικός ώστε να ανταποκρίνεται σε νέα είδη κοινωνικών φαινομένων που εμφανίζονται με την πάροδο του χρόνου. 3.8.
Οι ορισμοί θα πρέπει να καλύπτουν οποιαδήποτε μορφή έκφρασης και δράσης, είτε προφορικής ή γραπτής, ανεξάρτητα από το πού προκύπτει η έκφραση ή η δράση, δηλαδή εάν είναι στο πλαίσιο της εργασίας, δημόσιων εκδηλώσεων ή κατά την πρόσβαση σε ιδιωτικές ή δημόσιες υπηρεσίες κ.λπ.
Θα πρέπει επίσης να καλύπτει τόσο την έκφραση εντός διαδικτύου όσο και εκτός διαδικτύου.
3.9. Αν και οι ορισμοί θα πρέπει να είναι περιεκτικοί, δεν μπορούν να είναι αναμφισβήτητα τέλειοι και θα πρέπει πάντα να εφαρμόζονται με κρίση βάσει αποδεικτικών στοιχείων στο σχετικό πλαίσιο όταν εφαρμόζονται.
Η κοινή καθοδήγηση σχετικά με τους παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη εδώ θα ήταν ένα μέσο για τη βελτίωση της ενιαίας εφαρμογής των ορισμών και των κανόνων. 3.10.
Είναι επίσης σημαντικό να διασφαλιστεί ότι οι ορισμοί και οι κανόνες δεν λειτουργούν εις βάρους του σκοπού τους.
Για παράδειγμα, δεν πρέπει να στιγματίζει κανείς λέξεις που χρησιμοποιούνται παραδοσιακά με ουδέτερο τρόπο.
Αυτό σχετίζεται επίσης με τον στόχο της ανάπτυξης κοινών κανόνων για την προστασία οποιωνδήποτε ομάδων και όχι με τον διαχωρισμό ορισμένων ομάδων. 3.11.
Κατά τον ορισμό της ρητορικής μίσους και των εγκλημάτων μίσους, αλλά και των αντίστοιχων κυρώσεων, είναι σημαντικό να αποσαφηνιστεί η σχέση τους με τα θεμελιώδη δικαιώματα στο σύνολό τους.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όσον αφορά την ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης, συμπεριλαμβανομένων των συνθηκών που δικαιολογούν τον περιορισμό της ελευθερίας έκφρασης των ατόμων και των μέσων ενημέρωσης.
Αντίστοιχα, ενδέχεται να χρειαστούν διευκρινίσεις όσον αφορά άλλα θεμελιώδη δικαιώματα. 3.12.
Ενώ η ρητορική μίσους και τα εγκλήματα μίσους μπορούν να θεωρηθούν ένας τομέας εγκληματικότητας από μόνα τους, συνεπάγονται επίσης κάποια επικάλυψη με την υφιστάμενη εγκληματικότητα στην ΕΕ.
Ωστόσο, η υφιστάμενη εγκληματικότητα στην ΕΕ δεν καλύπτει όλο το φάσμα της ρητορικής μίσους και των εγκλημάτων μίσους λόγω των διαφόρων μορφών και του διαφορετικού περιεχομένου αυτού του τομέα εγκληματικότητας.
Αυτό γίνεται επίσης φανερό από την «πυραμίδα μίσους» που ξεκινά από τη ρητορική με κίνητρο τις προκαταλήψεις και περνά, μέσω των διακρίσεων, στη σωματική βία, ακόμη και στην τρομοκρατία.
3.13. Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, η αντιμετώπιση της ρητορικής μίσους και των εγκλημάτων μίσους δεν είναι μόνο θέμα ουσίας αλλά και διαδικασίας.
Πρέπει συνεπώς να δοθεί η δέουσα προσοχή σε ζητήματα που σχετίζονται με την πρόσβαση σε πληροφορίες, στη δικαιοσύνη και σε ένδικα μέσα.
Παρόλο που τα εγκλήματα μίσους και η ρητορική μίσους αναγνωρίζονται και ρυθμίζονται σε εθνικό επίπεδο, υπάρχουν πολλά κενά στην εφαρμογή/αναφορά/έρευνα.
Εάν δεν καταγγέλλονται και δεν διερευνώνται δεόντως ως εγκλήματα λόγω προκαταλήψεων, τα δεδομένα σχετικά με την επικράτηση των εγκλημάτων αυτών σε επίπεδο ΕΕ είναι αναξιόπιστα. 3.14.
Η καταχώριση των εγκλημάτων μίσους και της ρητορικής μίσους στον κατάλογο εγκλημάτων της ΕΕ είναι ουσιαστικής σημασίας για την προστασία των δικαιωμάτων των θυμάτων.
Εάν δεν αναγνωρίζονται οι λόγοι για τα περιστατικά μίσους, για παράδειγμα η αναπηρία, τότε ο κανόνας της οδηγίας της ΕΕ για τα δικαιώματα των θυμάτων (που καλύπτει τα θύματα εγκληματικών πράξεων) δεν θα εφαρμόζεται κατ’ ανάγκη.
Για την αντιμετώπιση ενός αυξανόμενου αριθμού περιστατικών θα πρέπει να δοθεί περισσότερη προσοχή στην προστασία των θυμάτων.
Ως εκ τούτου, η πρόσβαση των θυμάτων στην πληροφόρηση και στα ειδικά μέτρα προστασίας που παρέχονται στα πιο ευάλωτα θύματα εγκληματικών πράξεων βάσει της οδηγίας για τα δικαιώματα των θυμάτων θα πρέπει να διασφαλίζεται δεόντως.