C 323/14
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
26.8.2022
1.7.
Η ΕΕ θα πρέπει να επιδεικνύει μηδενική ανοχή όσον αφορά τα κράτη μέλη όπου ο χώρος της κοινωνίας των πολιτών συρρικνώνεται.
Ένα σύστημα στο οποίο αποσιωπάται η φωνή της κοινωνίας των πολιτών, ιδίως όσων επικρίνουν τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση ενεργεί, είναι ένα σύστημα που αναιρεί ενεργά τη δυναμική που έχουν οι φορείς χάραξης πολιτικής ώστε να υπηρετούν τα συμφέροντα των πολιτών τους.
Αντίθετα, εξελίσσεται σε ένα σύστημα όπου οι φορείς της εξουσίας ενεργούν μόνο προς το δικό τους συμφέρον.
Η προσέγγιση αυτή συνιστά απειλή για τη δημοκρατία εντός της ΕΕ και δεν έχει θέση στις αξίες της Ευρώπης που περιγράφονται στα κριτήρια της Κοπεγχάγης (1).
1.8. Η μέριμνα ότι τα κράτη μέλη τηρούν τις αξίες της ΕΕ δεν αφορά μόνο τη δεκτικότητα στη συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών· αφορά επίσης τη διευκόλυνση της ύπαρξης της κοινωνίας των πολιτών, ακόμη και όταν επικρίνει τις πολιτικές τους ή αντιτίθεται πολιτικά σε αυτά.
Πρέπει να υπάρχει ελευθερία και ανεξαρτησία για όλες τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών (ΟΚΠ) στην ΕΕ.
Τα κράτη μέλη που δέχονται τον διάλογο μόνο με ειδικά επιλεγμένες και φιλοκυβερνητικές οργανώσεις, στο πλαίσιο μιας τυπικής διαδικασίας, είναι τόσο ένοχα για αντιδημοκρατικές πρακτικές όσο και οι κυβερνήσεις που δεν συνεργάζονται καθόλου με την κοινωνία των πολιτών. 1.9.
Οι φορείς χάραξης πολιτικής θα πρέπει να διασφαλίζουν την ουσιαστική συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών, και όχι μόνο σε επιφανειακό επίπεδο.
Αυτό σημαίνει διασφάλιση της συμμετοχής της σε όλα τα στάδια της διαδικασίας λήψης αποφάσεων.
Σημαίνει να ακούγονται οι απόψεις της κοινωνίας των πολιτών κατά τη διαδικασία σύλληψης νέων νομοθετικών πράξεων, έργων ή πρωτοβουλιών, και να ζητείται τακτικά η γνώμη της, καθώς αυτά διαμορφώνονται, θεσπίζονται και, στη συνέχεια, εφαρμόζονται.
Πολύ συχνά, δυστυχώς, η γνώμη της κοινωνίας των πολιτών ζητείται όταν οι νομοθετικές πράξεις ή τα έργα έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί.
Αυτό καθιστά αδύνατο για τους φορείς χάραξης πολιτικής να λάβουν υπόψη τυχόν προτάσεις και δημιουργεί προηγούμενο όπου η κοινωνία των πολιτών απλώς αναμένεται να εγκρίνει ανεξέταστα τις προτάσεις που έχουν υποβληθεί. 1.10.
Οι φορείς χάραξης πολιτικής σε όλα τα επίπεδα θα πρέπει να διευκολύνουν την εξεύρεση και την πρόσβαση στις διαδικασίες διαβούλευσής τους.
Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί το σύστημα δημόσιας διαβούλευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υπό την έννοια ότι είναι ανοικτό σε όλες τις ΟΚΠ, καθώς και στους μεμονωμένους πολίτες, και το γεγονός ότι όλες οι διαβουλεύσεις δημοσιεύονται συστηματικά στην ίδια ιστοσελίδα (2).
Από την άλλη πλευρά, οι διαβουλεύσεις σε επίπεδο ΕΕ μπορεί ενίοτε να είναι περιοριστικές όσον αφορά το είδος συμβολής που επιτρέπουν. 1.11.
Η κοινωνία των πολιτών έχει τη δυνατότητα να συνδράμει τους φορείς χάραξης πολιτικής σε βασικά καθήκοντα όπως η παρακολούθηση.
Ωστόσο, για να ληφθεί σοβαρά υπόψη ο ρόλος της κοινωνίας των πολιτών στην παρακολούθηση της εφαρμογής των νέων πολιτικών και πρωτοβουλιών, η ΕΕ, οι εθνικές και οι τοπικές αρχές θα πρέπει να υποστηρίξουν τις λειτουργικές δαπάνες των οργανώσεων αυτών.
Αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό, δεδομένης της αβεβαιότητας της χρηματοδότησης και ειδικότερα αυτής των έργων λόγω της νόσου COVID-19, καθώς και της αύξησης των λειτουργικών δαπανών.
Με μέλημα τη βέλτιστη ποιότητα και την πλέον εποικοδομητική υποστήριξη από την κοινωνία των πολιτών, είναι σημαντικό η παροχή χρηματοδότησης της λειτουργίας και της ανάπτυξης ικανοτήτων των ΟΚΠ να μην θέτει υπό αμφισβήτηση την ανεξαρτησία τους. 1.12.
Υπάρχουν διάφορα μέτρα που θα μπορούσε να λάβει η ΕΕ για να ενστερνιστεί τη συμβολή της κοινωνίας των πολιτών.
Θα μπορούσε, καταρχάς, να ορίσει ένα συμμετοχικό καθεστώς.
Θα μπορούσε επίσης να συμφωνήσει για κατευθυντήριες γραμμές και κοινά πρότυπα σχετικά με το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι και τον διάλογο με την κοινωνία των πολιτών τα οποία θα εφαρμόζονται σε όλες τις σχετικές διαδικασίες, καθώς και να εγκρίνει διοργανική συμφωνία σχετικά με τον διάλογο με την κοινωνία των πολιτών.
Η αναγνώριση και η προώθηση του ρόλου των ενώσεων και των ΜΚΟ στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα ήταν επίσης ιδιαίτερα επωφελής για τη βελτίωση της εταιρικής σχέσης μεταξύ των φορέων χάραξης πολιτικής και της κοινωνίας των πολιτών σε επίπεδο ΕΕ. 1.13.
Οι ΟΚΠ καλούνται επίσης να ανταποκριθούν στο δικό τους σύνολο ευθυνών στο όνομα της ορθής χάραξης πολιτικής.
Καταρχάς, οι οργανώσεις θα πρέπει να είναι διαρκώς δεκτικές στην πραγματικότητα που βιώνουν οι πολίτες που εκπροσωπούν, καθώς και να διασφαλίζουν ότι η υπεράσπισή τους ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους.
Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ενισχυθεί η συμμετοχή της νεολαίας στην κοινωνία των πολιτών και να διασφαλιστεί το μέλλον του κινήματος.
Είναι επίσης σημαντικό η κοινωνία των πολιτών να είναι εποικοδομητική στη συμβολή της και σαφής στις εισηγήσεις της, έτσι ώστε να συμβάλλει στη διαμόρφωση νέων πολιτικών κατά τρόπο που θεωρεί ότι είναι ο βέλτιστος για τους πολίτες.
Η συμβολή δεν θα πρέπει μόνο να επικεντρώνεται σε ό,τι γίνεται με ανεπαρκή τρόπο, αλλά και να υποδεικνύει συγκεκριμένα τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να γίνουν βελτιώσεις. 2.
Γενικές παρατηρήσεις 2.1.
Στο παρόν έγγραφο, ο όρος «κοινωνία των πολιτών» αναφέρεται επίσης στους κοινωνικούς εταίρους, αν και πρέπει να σημειωθεί ότι οι κοινωνικοί εταίροι λειτουργούν με μοναδικό και συγκεκριμένο τρόπο για την προστασία των δικαιωμάτων.
Οι ΟΚΠ υπερασπίζονται επίσης ομάδες που δεν μπορούν να επηρεάσουν την πολιτική μέσω της ψήφου τους, όπως τα παιδιά, τα άτομα με αναπηρία που στερούνται του δικαιώματος ψήφου ή οι μετανάστες και οι πρόσφυγες, και ενθαρρύνουν τη συμμετοχή τους στη δημοκρατία.
Συνεπώς, ο διάλογος μεταξύ της κοινωνίας των πολιτών και των φορέων χάραξης πολιτικής είναι καίριας σημασίας για την κατανόηση των αναγκών της κοινωνίας και τη διαμόρφωση αποτελεσματικών απαντήσεων πολιτικής.
(1) (2)
Κριτήρια ένταξης, https://ec.europa.eu/neighbourhood-enlargement/enlargement-policy/glossary/accession-criteria_en https://ec.europa.eu/info/consultations_el