18.7.2022
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
C 275/93
lasów i utratę obszarów chronionych o wysokiej wartości muszą zostać objęte zakresem rozporządzenia.
Szczególną uwagę należy zwrócić na kauczuk, kukurydzę, banany, trzcinę cukrową oraz wszelkie mięso zwierząt karmionych soją (np. wieprzowinę i drób).
EKES zdecydowanie wzywa do opracowania na szczeblu UE masowej inwentaryzacji drewna.
Kwestię tę należy rozwiązać w najbliższej przyszłości.
Ważne definicje zawarte w rozporządzeniu (np. „niepowodujący wylesiania” czy „degradacja lasów”) powinny być zgodne z definicjami FAO.
Zmienione definicje lub definicje, które jedynie częściowo opierają się na definicjach FAO, stwarzają pole do różnych interpretacji i w związku z tym mogą prowadzić do niepewności prawa dla podmiotów gospodarczych. 4.3.
Egzekwowanie rozporządzenia będzie leżało w gestii właściwych organów państw członkowskich.
Skuteczność proponowanych przepisów zależy zatem od priorytetu, jaki zostanie im nadany, oraz od zdolności operacyjnej władz publicznych w każdym państwie członkowskim.
Wysoki priorytet należy nadać zapewnieniu przeznaczenia niezbędnych środków finansowych oraz wprowadzeniu systemów we wszystkich państwach członkowskich.
Ważne są inwestycje w infrastrukturę informatyczną, zasoby ludzkie i zwiększone możliwości operacyjne organów publicznych w każdym państwie członkowskim w zakresie skutecznego i odpowiedniego monitorowania, poziomów odniesienia i oceny ryzyka.
W tym celu należy wykorzystywać sztuczną inteligencję.
Podmioty, do których ma zastosowanie rozporządzenie, powinny wdrożyć przejrzysty system monitorowania (w tym publikacje sprawozdań z należytej staranności w formie, która nie narusza poufnych informacji handlowych).
Data graniczna musi być datą w przeszłości, aby uniknąć zachęcania do dalszego wylesiania. 4.4.
Rozporządzenie koncentruje się na wylesianiu i degradacji lasów związanej z produkcją i konsumpcją w Europie wybranych towarów i produktów.
Nie porusza się w nim jednak innych bardzo ważnych kwestii społecznych i ekologicznych związanych z produkcją objętych nim produktów.
W szczególności wybrane podejście do ochrony praw człowieka opiera się wyłącznie na przepisach mających zastosowanie na mocy krajowych ram prawnych.
Pozostawia to poważne luki w zakresie ochrony praw społeczności tubylczych i lokalnych do ziemi oraz innych międzynarodowych standardów praw człowieka.
Komitet zachęca Komisję do rozważenia uzupełnienia wniosku o wytyczne dotyczące należytej staranności i oceny ryzyka w odniesieniu do łańcuchów dostaw w każdym sektorze towarowym.
Wytyczne powinny obejmować potencjalne źródła informacji, z których mogłyby korzystać odpowiednie odpowiedzialne podmioty, takie jak systemy certyfikacji spełniające pewne minimalne normy.
Celem powinno być ustanowienie spójnego systemu dla odpowiedzialnych łańcuchów dostaw niepowodujących wylesiania, w oparciu o niektóre ważne prace, które zostały wykonane w ramach wielu istniejących systemów certyfikacji. 4.5.
Nie później niż pięć lat po wejściu w życie rozporządzenia Komisja przeprowadzi ocenę wpływu na rolników, zwłaszcza drobnych producentów rolnych, ludy tubylcze i społeczności lokalne, oraz ewentualną potrzebę dodatkowego wsparcia.
Wniosek przewiduje również ocenę potrzeby i wykonalności dodatkowych narzędzi ułatwiających handel z myślą o wsparciu realizacji celów rozporządzenia poprzez uznawanie systemów certyfikacji.
Komitet uważa jednak, że rola certyfikacji i konsekwencje dla rolników, w tym drobnych producentów rolnych i społeczności lokalnych, mają zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania i wpływu – zarówno zamierzonego, jak i nieplanowanego – proponowanego rozporządzenia.
Kwestie te muszą być objęte ocenami ex ante, a wnioski z tych ocen muszą zostać włączone do rozporządzenia przed jego wejściem w życie. 4.6.
Zwolnienia dla MŚP i uproszczone procedury należytej staranności w ramach krajowego systemu analizy porównawczej nie powinny prowadzić do powstania luk prawnych, które mogłyby sprawić, że rozporządzenie stanie się nieskuteczne.
Jednocześnie rozporządzenie nie może powodować niepotrzebnych obciążeń administracyjnych i kosztów.
Publiczna unijna agencja ratingowa (3) ds. praw człowieka i środowiska w kontekście biznesowym może pomóc MŚP w wypełnianiu ich obowiązków.
Komisja powinna dokładnie ocenić, czy proponowane przepisy dotyczące geolokalizacji do pojedynczych działek oraz wymogi dotyczące dowodów w krajach o niskim ryzyku są proporcjonalne lub konieczne.
Niektóre wymogi doprowadziłyby nie tylko do konfliktów w UE związanych z zasadą pomocniczości państw członkowskich, ale przede wszystkim nałożyłyby nieproporcjonalne obciążenia na drobnych producentów, którzy mają znaczny udział w dostawach w UE.
W celu zapewnienia przejrzystości dokładne kryteria klasyfikacji muszą zostać podane do wiadomości publicznej.
Należy wspierać drobnych właścicieli lasów w UE i poza nią, aby mogli oni poprawić zrównoważoną gospodarkę leśną, uzyskać dostęp do zrównoważonego finansowania i oferować zrównoważone produkty leśne. 4.7. Art.
22 i 24 zawierają przepisy dotyczące wycofania z rynku i ewentualnego zniszczenia towarów lub produktów, które nie spełniają wymogów rozporządzenia.
W większości przypadków stałoby to w sprzeczności z innymi ważnymi zasadami i celami polityki UE, w tym w zakresie zapobiegania marnotrawieniu żywności.
W związku z tym EKES zaleca, by Komisja ponownie rozważyła te przepisy, aby uniknąć niszczenia cennych zasobów.
Zgodnie z projektem rozporządzenia (art. 3) drewno pochodzące z legalnej (zatwierdzonej) wycinki lasów na potrzeby gruntów rolnych nie powinno być wprowadzane do obrotu.
Należałoby wyjaśnić, że drewno pochodzące z niektórych zatwierdzonych procesów
(3)
Zob. punkt 1.15 opinii EKES-u z inicjatywy własnej „Wiążący traktat ONZ w sprawie przedsiębiorstw i praw człowieka” (Dz.U.
C 97 z 24.3.2020, s. 9).