30.6.2022
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
C 248/41
(166)
Franczyza (z wyjątkiem umów franczyzy przemysłowej) ma pewne szczególne cechy, takie jak używanie jedno­ litej nazwy handlowej, jednolite sposoby prowadzenia działalności (w tym licencjonowanie PWI) oraz uiszcza­ nie opłat licencyjnych w zamian za przyznane korzyści.
W związku z tymi cechami charakterystycznymi posta­ nowienia, które są ściśle niezbędne do funkcjonowania systemów franczyzowych, można uznać ze niewchodzące w zakres stosowania art. 101 ust.
1 Traktatu.
Dotyczy to na przykład ograniczeń uniemożliwiają­ cych franczyzobiorcy czerpanie korzyści z know-how i pomocy dostarczanych przez franczyzodawcę na rzecz konkurentów franczyzodawcy (96) oraz zakazu konkurowania w odniesieniu do towarów lub usług nabywanych przez franczyzobiorcę, który to zakaz jest konieczny do utrzymania wspólnej tożsamości i reputacji sieci fran­ czyzowej.
W tym ostatnim przypadku okres trwania zakazu konkurowania nie ma znaczenia, o ile nie przekra­ cza czasu trwania umowy franczyzy.
(167)
Umowy franczyzy są objęte wyłączeniem, o którym mowa w art. 2 ust.
1 rozporządzenia (UE) 2022/720, jeżeli udziały w rynku dostawcy ani nabywcy nie przekraczają 30 %.
Szczegółowe wskazówki dotyczące obliczania udziałów w rynku w kontekście franczyzy przedstawiono w pkt (174).
Kwestię udzielania licencji na PWI w umowach franczyzy omówiono w pkt (71)–(87).
Ograniczenia wertykalne zawarte w umowach franczyzy zostaną ocenione zgodnie z zasadami mającymi zastosowanie do systemu dystrybucji, który najbardziej odpo­ wiada danej umowie franczyzy.
Na przykład umowę franczyzy, która prowadzi do powstania zamkniętej sieci, w której franczyzobiorcom zakazuje się sprzedaży osobom niebędącym franczyzobiorcami, należy oceniać na podstawie zasad mających zastosowanie do dystrybucji selektywnej.
Natomiast umowę franczyzy, która nie pro­ wadzi do utworzenia zamkniętej sieci, lecz na mocy której przyznaje się wyłączność terytorialną i ochronę przed sprzedażą czynną przez innych franczyzobiorców, należy oceniać zgodnie z zasadami mającymi zastoso­ wanie do dystrybucji wyłącznej.
(168)
Umowy franczyzy nieobjęte rozporządzeniem (UE) 2022/720 wymagają indywidualnej oceny na podstawie art. 101 Traktatu.
W ocenie tej należy uwzględnić fakt, że im ważniejsze jest przekazanie know-how, tym bar­ dziej jest prawdopodobne, że ograniczenia wertykalne wywołują wzrost efektywności lub są niezbędne w celu ochrony know-how, a tym samym spełniają warunki określone w art. 101 ust.
3 Traktatu.
(169)
Przykład franczyzy:
Producent opracował nowy sposób sprzedaży słodyczy w tak zwanych zabawnych sklepach, gdzie słodycze mogą być barwione na żądanie konsumenta.
Producent słodyczy skonstruował również maszyny do bar­ wienia słodyczy i produkuje płyny barwiące.
Jakość i świeżość płynów ma pierwszorzędne znaczenie dla produkcji słodyczy dobrej jakości.
Słodycze producenta odniosły sukces dzięki pewnej liczbie własnych sklepów detalicznych działających pod tą samą nazwą handlową i mających jednolity zabawny wizerunek (np. wspólny styl sklepów i reklamy).
W celu zwiększenia sprzedaży producent uruchomił system fran­ czyzy.
Aby zapewnić jednolitą jakość produktów i jednolity wizerunek sklepów, franczyzobiorcy są zobo­ wiązani kupować słodycze, płyny i maszyny barwiące od producenta, działać pod tą samą nazwą hand­ lową, płacić opłatę franczyzową, uczestniczyć we wspólnych reklamach i zapewnić poufność podręcznika operacyjnego przygotowanego przez franczyzodawcę.
Oprócz tego mogą sprzedawać jedynie w uzgodnio­ nych miejscach, jedynie użytkownikom końcowym lub innym franczyzobiorcom.
Nie wolno im sprzeda­ wać innych słodyczy.
Franczyzodawca zobowiązuje się nie wyznaczać innego franczyzobiorcy ani nie pro­ wadzić punktu sprzedaży detalicznej na terytorium objętym umową.
Franczyzodawca jest również zobowiązany do aktualizacji i dalszego rozwoju swych produktów, perspektyw prowadzenia działalności oraz podręcznika operacyjnego i udostępniania tych udoskonaleń wszystkim franczyzobiorcom.
Umowy franczyzy zawierane są na okres 10 lat.
Detaliści sprzedający słodycze kupują je na rynku krajowym od krajowych producentów dbających o gusty krajowe lub od hurtowników, którzy poza sprzedażą słodyczy producentów krajowych przywożą słodycze od zagranicznych producentów.
Konkurencję dla produktów franczyzodawcy na tym rynku stanowią liczne krajowe i międzynarodowe marki słodyczy, czasem produkowane przez wielkie przedsiębiorstwa produkujące różne rodzaje żywności.
Na rynku maszyn do barwienia żywności udział franczyzodawcy w rynku nie przekracza 10 %.
Franczyzodawca ma 30 % udział w rynku słodyczy sprzedawanych detalis­ tom.
Istnieje wiele punktów sprzedaży słodyczy – trafiki, sklepy ogólnospożywcze, kafeterie i wyspecjalizo­ wane sklepy ze słodyczami.
(96) Zob. wyrok z dnia 28 stycznia 1986 r., Pronuptia de Paris GmbH/Pronuptia de Paris Irmgard Schillgallis, C-161/84, EU:C:1986:41, pkt 16.