30.6.2022
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
C 248/41
(166)
Il-franchising (bl-eċċezzjoni tal-akkordji dwar franchising industrijali) għandha xi karatteristiċi speċifiċi, bħalma huma l-użu ta’ isem kummerċjali uniformi, metodi tan-negozju uniformi (inkluż il-liċenzjar tad-DPI) u l-ħlas ta’ royalties inkambju għall-benefiċċji mogħtijin.
Fid-dawl ta’ dawn il-karatteristiċi, id-dispożizzjonijiet li huma strettament neċessarji għall-funzjonament ta’ tali sistemi ta’ franchising jistgħu jitqiesu li jaqgħu barra millkamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 101(1) tat-Trattat.
Dan jikkonċerna, pereżempju, ir-restrizzjonijiet li jimpedixxu l-għarfien espert u l-assistenza pprovduti mill-franchisor għall-benefiċċju tal-kompetituri talfranchisor (96) u obbligu li ma ssirx kompetizzjoni fir-rigward tal-prodotti jew tas-servizzi mixtrijin millfranchisee li huma neċessarji sabiex jinżammu l-identità komuni u r-reputazzjoni tan-network ta’ franchising.
F’dan l-aħħar każ, it-tul taż-żmien tal-obbligu li ma ssirx kompetizzjoni huwa irrilevanti, dment li ma jkunx itwal mit-tul taż-żmien tal-akkordju dwar franchising.
(167)
L-akkordji dwar franchising jistgħu jibbenefikaw mill-eżenzjoni pprovduta mill-Artikolu 2(1) tar-Regolament (UE) 2022/720 meta la l-ishma mis-suq tal-fornitur u lanqas tax-xerrej ma jaqbżu t-30 %.
Gwida speċifika dwar il-kalkolu tal-ishma mis-suq fil-kuntest ta’ franchising hija pprovduta fil-paragrafu (174).
Il-liċenzjar tad-DPI li jinsabu fl-akkordji dwar franchising huwa indirizzat fil-paragrafi (71) sa (87).
Ir-restrizzjonijiet vertikali li jinsabu fl-akkordji dwar franchising se jiġu vvalutati bl-użu tal-prinċipji applikabbli għas-sistema ta’ distribuzzjoni li tikkorrispondi l-aktar mill-qrib mal-akkordju dwar franchising speċifiku.
Pereżempju, akkordju dwar franchising li jirriżulta f’network magħluq, fejn il-franchisees ikunu pprojbiti milli jbigħu lil dawk li ma humiex franchisees, irid jiġi vvalutat skont il-prinċipji applikabbli għad-distribuzzjoni selettiva.
B’kuntrast ma’ dan, akkordju dwar franchising li ma joħloqx network magħluq iżda li jagħti esklużività territorjali u protezzjoni minn bejgħ attiv minn franchisees oħrajn irid jiġi vvalutat skont il-prinċipji applikabbli għaddistribuzzjoni esklużiva.
(168)
L-akkordji dwar franchising li ma humiex koperti mir-Regolament (UE) 2022/720 jeħtieġu valutazzjoni individwali skont l-Artikolu 101 tat-Trattat.
Dik il-valutazzjoni għandha tqis li aktar ma jkun importanti t-trasferiment tal-għarfien espert, aktar ikun probabbli li r-restrizzjonijiet vertikali joħolqu effiċjenzi u/jew ikunu indispensabbli sabiex jipproteġu l-għarfien espert u, b’hekk, jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-Artikolu 101(3) tat-Trattat.
(169)
Dan li ġej huwa eżempju ta’ franchising:
Manifattur żviluppa format ġdid għall-bejgħ tal-ħelu fl-hekk imsejħa “ħwienet tal-gost”, fejn il-ħelu jista’ jiġi kkulurit fuq talba tal-konsumatur.
Il-manifattur tal-ħelu żviluppa wkoll il-magni sabiex jagħti kulur lill-ħelu u jipproduċi l-likwidi koloranti.
Il-kwalità u l-freskezza tal-likwidu għandhom importanza vitali għallproduzzjoni ta’ ħelu tajjeb.
Il-manifattur għamel suċċess bil-ħelu tiegħu permezz ta’ numru ta’ ħwienet talbejgħ bl-imnut tiegħu, li lkoll joperaw taħt l-istess isem kummerċjali u b’immaġni divertenti uniformi (eż. l-istil komuni tal-ħanut u r-reklamar).
Sabiex jespandi l-bejgħ, il-manifattur tal-ħelu beda sistema ta’ franchising.
Sabiex tiġi żgurata kwalità tal-prodott u immaġni tal-ħanut uniformi, il-franchisees huma obbligati jixtru l-ħelu, il-likwidu u l-magna tal-kolorazzjoni mingħand il-manifattur, joperaw taħt l-istess isem kummerċjali, iħallsu miżata għall-franchise, jikkontribwixxu għal reklamar komuni u jiżguraw il-kunfidenzjalità tal-manwal tax-xogħol imħejji mill-franchisor.
Barra minn hekk, il-franchisees huma permessi jbigħu biss mill-post miftiehem lill-utenti finali jew lil franchisees oħrajn.
Ma humiex permessi jbigħu ħelu ieħor fil-ħwienet tagħhom.
Il-franchisor jieħu impenn li ma jaħtarx franchisee ieħor u li lanqas ma jopera ħanut tal-bejgħ bl-imnut f’territorju tal-kuntratt partikolari.
Il-franchisor huwa obbligat ukoll li jaġġorna u jiżviluppa aktar il-prodotti tiegħu, il-prospettiva tan-negozju u l-manwal operazzjonali u li jagħmel dak it-titjib disponibbli għall-franchisees kollha.
L-akkordji dwar franchising huma konklużi għal perjodu ta’ 10 snin.
Il-bejjiegħa bl-imnut tal-ħelu jixtru l-ħelu tagħhom f’suq nazzjonali mingħand produtturi nazzjonali li jipprovdu għal gosti nazzjonali jew mingħand bejjiegħa bl-ingrossa li jimportaw il-ħelu mingħand produtturi barranin, minbarra li jbigħu ħelu minn produtturi nazzjonali.
F’dak is-suq, il-prodotti talfranchisor jikkompetu ma’ numru ta’ marki nazzjonali u internazzjonali tal-ħelu, xi drabi prodotti minn kumpaniji tal-ikel diversifikati kbar.
Is-sehem mis-suq tal-franchisor tas-suq għall-magni għall-kolorazzjoni tal-ikel huwa taħt l-10 %.
Il-franchisor għandu sehem mis-suq ta’ 30 % fis-suq għall-ħelu mibjugħ lillbejjiegħa bl-imnut.
Hemm ħafna punti ta’ bejgħ għall-ħelu fil-forma ta’ bejjiegħa tat-tabakk, bejjiegħa bl-imnut ta’ ikel ġenerali, kafetteriji u ħwienet tal-ħelu speċjalizzati.
(96) Ara s-sentenza tat-28 ta’ Jannar 1986, Pronuptia de Paris GmbH vs Pronuptia de Paris Irmgard Schillgallis, C-161/84, EU:C:1986:41, il-punt 16.