30.6.2022
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
C 248/41
(166)
Η δικαιόχρηση (με εξαίρεση τις συμφωνίες βιομηχανικής δικαιόχρησης) έχει ορισμένα ειδικά χαρακτηριστικά, όπως η χρήση ενιαίας εταιρικής επωνυμίας, οι ομοιόμορφες επιχειρηματικές μέθοδοι (συμπεριλαμβανομένης της άδειας εκμετάλλευσης ΔΔΙ) και η καταβολή αντιπαροχής ως αντάλλαγμα για τα χορηγούμενα οφέλη.
Λαμβανομένων υπόψη των χαρακτηριστικών αυτών, μπορεί να θεωρηθεί ότι οι διατάξεις που είναι απολύτως αναγκαίες για τη λειτουργία των συστημάτων δικαιόχρησης δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 101 παράγραφος 1 της Συνθήκης.
Αυτό αφορά, για παράδειγμα, περιορισμούς που δεν επιτρέπουν στον δικαιοδόχο να χρησιμοποιεί την τεχνογνωσία και τη συνδρομή που παρέχει ο δικαιοπάροχος προς όφελος των ανταγωνιστών του (96), καθώς και υποχρεώσεις μη άσκησης ανταγωνισμού όσον αφορά τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που αγοράζει ο δικαιοδόχος και είναι αναγκαία για τη διατήρηση της κοινής ταυτότητας και της φήμης του δικτύου δικαιόχρησης.
Στη δεύτερη περίπτωση δεν έχει σημασία η διάρκεια της υποχρέωσης μη άσκησης ανταγωνισμού, εφόσον δεν υπερβαίνει τη διάρκεια ισχύος της συμφωνίας δικαιόχρησης.
(167)
Οι συμφωνίες δικαιόχρησης μπορούν να επωφεληθούν από την απαλλαγή που προβλέπεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/720, όταν τόσο το μερίδιο αγοράς του προμηθευτή όσο και εκείνο του αγοραστή δεν υπερβαίνουν το 30 %.
Στην παράγραφο (174) παρέχονται ειδικές κατευθύνσεις για τον υπολογισμό των μεριδίων αγοράς στο πλαίσιο της δικαιόχρησης.
Οι άδειες εκμετάλλευσης ΔΔΙ που περιέχονται στις συμφωνίες δικαιόχρησης εξετάζονται στις παραγράφους (71) έως (87).
Οι κάθετοι περιορισμοί που περιέχονται στις συμφωνίες δικαιόχρησης θα αξιολογούνται βάσει των αρχών που ισχύουν για το σύστημα διανομής με τη μεγαλύτερη συνάφεια με τη συγκεκριμένη συμφωνία δικαιόχρησης.
Για παράδειγμα, μια συμφωνία δικαιόχρησης που οδηγεί σε κλειστό δίκτυο, στο οποίο οι δικαιοδόχοι απαγορεύεται να πραγματοποιούν πωλήσεις σε μη δικαιοδόχους, πρέπει να αξιολογείται βάσει των αρχών που ισχύουν για την επιλεκτική διανομή.
Αντιθέτως, μια συμφωνία δικαιόχρησης που δεν δημιουργεί κλειστό δίκτυο αλλά χορηγεί εδαφική αποκλειστικότητα και προστασία από τις ενεργητικές πωλήσεις άλλων δικαιοδόχων πρέπει να αξιολογείται βάσει των αρχών που ισχύουν για την αποκλειστική διανομή.
(168)
Οι συμφωνίες δικαιόχρησης που δεν καλύπτονται από τον κανονισμό (ΕΕ) 2022/720 απαιτούν ατομική αξιολόγηση βάσει του άρθρου 101 της Συνθήκης.
Στην εν λόγω αξιολόγηση θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι όσο σημαντικότερη είναι η μεταφορά τεχνογνωσίας τόσο πιθανότερο είναι να προκύπτει βελτίωση της αποτελεσματικότητας από τους κάθετους περιορισμούς ή/και να είναι αυτοί απαραίτητοι για την προστασία της τεχνογνωσίας και να πληρούν, συνεπώς, τις προϋποθέσεις του άρθρου 101 παράγραφος 3 της Συνθήκης.
(169)
Παράδειγμα δικαιόχρησης:
Ένας παραγωγός έχει επινοήσει ένα νέο σύστημα για την πώληση ζαχαρωτών στα λεγόμενα καταστήματα «fun shops», όπου τα ζαχαρωτά μπορούν να χρωματιστούν σύμφωνα με τις επιθυμίες του καταναλωτή.
Ο εν λόγω παραγωγός έχει δημιουργήσει επίσης μηχανήματα για τον χρωματισμό των ζαχαρωτών και την παραγωγή των υγρών χρωματισμού.
Η ποιότητα και η φρεσκάδα του υγρού έχουν ζωτική σημασία για την παραγωγή ζαχαρωτών καλής ποιότητας.
Ο παραγωγός διέθετε τα ζαχαρωτά του με επιτυχία σε μια σειρά δικών του σημείων λιανικής πώλησης που είχαν όλα την ίδια εμπορική επωνυμία και ομοιόμορφη ευχάριστη παρουσίαση (για παράδειγμα, κοινή διαρρύθμιση καταστημάτων και διαφήμιση).
Για να επεκτείνει τις πωλήσεις του, ο παραγωγός ζαχαρωτών άρχισε να εφαρμόζει ένα σύστημα δικαιόχρησης.
Για να διασφαλιστεί η ομοιόμορφη ποιότητα του προϊόντος και η εικόνα του καταστήματος, οι δικαιοδόχοι υποχρεούνται να αγοράζουν τα ζαχαρωτά, το υγρό και το μηχάνημα χρωματισμού από τον παραγωγό, να λειτουργούν με την ίδια εμπορική επωνυμία, να καταβάλλουν τέλος δικαιόχρησης, να συνεισφέρουν στην κοινή διαφήμιση και να διασφαλίζουν την εμπιστευτικότητα του εγχειριδίου λειτουργίας που έχει καταρτίσει ο δικαιοπάροχος.
Επιπλέον, οι δικαιοδόχοι δεν επιτρέπεται να πραγματοποιούν πωλήσεις παρά μόνο στους συμφωνηθέντες χώρους, και μόνο προς τελικούς χρήστες ή άλλους δικαιοδόχους.
Δεν επιτρέπεται να πωλούν άλλα ζαχαρωτά στα καταστήματά τους.
Ο δικαιοπάροχος δεσμεύεται να μην ορίσει άλλον δικαιοδόχο ούτε να εκμεταλλεύεται κατάστημα λιανικής πώλησης στη δεδομένη γεωγραφική περιοχή που καλύπτει η σύμβαση.
Επίσης, ο δικαιοπάροχος έχει την υποχρέωση να ανανεώνει και να αναπτύσσει περαιτέρω τα προϊόντα του, την εικόνα και την παρουσίαση των καταστημάτων και το εγχειρίδιο λειτουργίας και να θέτει στη διάθεση όλων των δικαιοδόχων τις εν λόγω βελτιώσεις.
Οι συμφωνίες δικαιόχρησης συνάπτονται για διάρκεια 10 ετών.
Οι λιανοπωλητές ζαχαρωτών εφοδιάζονται στην εγχώρια αγορά είτε από εγχώριους παραγωγούς που προσαρμόζονται στις εγχώριες προτιμήσεις είτε από χονδρεμπόρους που, εκτός από την πώληση ζαχαρωτών εγχώριων παραγωγών, εισάγουν ζαχαρωτά και ξένων παραγωγών.
Στην εν λόγω αγορά, τα προϊόντα του δικαιοπαρόχου ανταγωνίζονται διάφορα εθνικά και διεθνή σήματα ζαχαρωτών, τα οποία παράγονται ενίοτε από μεγάλες διαφοροποιημένες επιχειρήσεις τροφίμων.
Στην αγορά μηχανημάτων χρωματισμού τροφίμων, το μερίδιο αγοράς του δικαιοπαρόχου είναι χαμηλότερο του 10 %.
Ο δικαιοπάροχος έχει μερίδιο αγοράς 30 % στην αγορά ζαχαρωτών που πωλούνται σε λιανοπωλητές.
Υπάρχουν πολλά σημεία πώλησης ζαχαρωτών, όπως καπνοπωλεία, παντοπωλεία, καφετέριες και ειδικευμένα καταστήματα ζαχαρωτών.
(96) Βλ. απόφαση της 28ης Ιανουαρίου 1986, Pronuptia de Paris GmbH κατά Pronuptia de Paris Irmgard Schillgallis, C-161/84, EU:C:1986:41, σκέψη 16.