8.6.2022
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
C 223/13
Uzasadnienie i odpowiedź Trybunału Sprawiedliwości Trybunał Sprawiedliwości przez analogię zastosował uzasadnienie zawarte w wyroku Petruhhin, uznając, że obywatel pań­ stwa członkowskiego, który przybył do innego państwa członkowskiego, korzystał z przysługującego mu prawa do swo­ bodnego przemieszczania się w Unii, a zatem jego sytuacja jest objęta zakresem stosowania art.
18 TFUE.
Fakt posiadania podwójnego obywatelstwa państwa członkowskiego i państwa trzeciego nie może spowodować pozbawienia zaintereso­ wanego, jako obywatela państwa członkowskiego, wolności wynikających z prawa Unii.
Przepis krajowy, który zakazuje ekstradycji wyłącznie własnych obywateli, wprowadza różnicę w traktowaniu między nimi a obywatelami innych państw członkowskich i powoduje ograniczenie swobodnego przemieszczania się w rozumieniu art. 21 TFUE: takie ograniczenie musi być konieczne i proporcjonalne w stosunku do prawnie uzasadnionego celu polega­ jącego na unikaniu ryzyka bezkarności obywateli państw członkowskich innych niż wezwane państwo członkowskie, a dla osiągnięcia tego celu nie powinny istnieć mniej inwazyjne środki, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy, zarówno faktycznych, jak i prawnych.
Trybunał Sprawiedliwości przyznał jednak, że w przypadku wniosków o ekstradycję w celu wykonania kary, konfliktu z zasadą niedyskryminacji nie można rozstrzygnąć przez umożliwienie państwu członkowskiemu obywatelstwa wykony­ wania jego jurysdykcji w zakresie ponownego ścigania zainteresowanej osoby, ponieważ takie wszczęcie nowego postępo­ wania przeciwko osobie, która była już ścigana i została skazana, może być sprzeczne z zasadą ne bis in idem.
Aby zapobiec ryzyku bezkarności osób w takich sytuacjach, Trybunał Sprawiedliwości przywołał inne mechanizmy prawa krajowego i międzynarodowego, które umożliwiają odbywanie kar przez te osoby np. w ich w państwie pochodzenia, zwiększając tym samym ich szanse na ponowną integrację społeczną po odbyciu kary.
W tym kontekście Trybunał Sprawiedliwości zauważył, że zgodnie z art. 3 fińskiej ustawy o współpracy międzynarodowej umożliwia się cudzoziemcom mającym stałe miejsce zamieszkania w Finlandii odbycie kary pozbawienia wolności orze­ czonej przez państwo trzecie na terytorium fińskim pod warunkiem, że zarówno osoba zainteresowana, jak i państwo trze­ cie wyrażą na to zgodę.
W związku z tym Trybunał Sprawiedliwości uznał również, że D. Raugevicius mógłby odbywać na terytorium fińskim karę, na którą został skazany w Rosji, pod warunkiem że zarówno Rosja, jak i sam D. Raugevicius wyrażą na to zgodę.
Trybunał Sprawiedliwości uznał, że obywatele wezwanego państwa członkowskiego z jednej strony oraz obywatele innych państw członkowskich mający stałe miejsce zamieszkania w wezwanym państwie członkowskim i wykazujący zatem pewien stopień integracji ze społeczeństwem tego państwa z drugiej strony znajdują się w porównywalnej sytuacji.
Do organów państwa wezwanego należy ustalenie, czy taki związek między obywatelami innych państw członkowskich a wez­ wanym państwem członkowskim istnieje.
W przypadku odpowiedzi twierdzącej, w art. 18 i 21 TFUE wymaga się, aby oby­ watele innych państw członkowskich mogli, na takich samych warunkach jak obywatele wezwanego państwa członkow­ skiego, odbywać karę na terytorium wezwanego państwa członkowskiego.
Trybunał Sprawiedliwości stwierdził zatem, że art. 18 i 21 TFUE należy interpretować w ten sposób, że w przypadku wnio­ sku o ekstradycję dotyczącego obywatela Unii, który skorzystał z przysługującego mu prawa do swobodnego przemie­ szczania się, złożonego przez państwo trzecie nie do celów ścigania, ale do celów wykonania kary pozbawienia wolności, wezwane państwo członkowskie, którego prawo krajowe zakazuje ekstradycji własnych obywateli poza terytorium Unii do celów wykonania kary pozbawienia wolności oraz przewiduje możliwość odbycia takiej kary orzeczonej za granicą na jego terytorium, jest zobowiązane do zapewnienia temu obywatelowi Unii – jeżeli ma on stałe miejsce zamieszkania na jego terytorium – takiego samego traktowania w zakresie ekstradycji jak w przypadku własnych obywateli.
C-237/21 Generalstaatsanwaltschaft München [sprawa obecnie w toku] Okoliczności faktyczne sprawy Podstawę sprawy stanowi wniosek o ekstradycję S.M. z Bośni i Hercegowiny do Niemiec celem wykonania kary pozbawie­ nia wolności.
Osoba poszukiwana jest obywatelem Serbii, Bośni i Hercegowiny oraz Chorwacji i od połowy 2017 r. mieszka wraz z żoną w Niemczech, a pracuje w tym kraju od maja 2020 r.
Generalstaatsanwaltschaft München (prokura­ tura generalna w Monachium), powołując się na wyrok w sprawie Raugevicius, wniosła o uznanie ekstradycji osoby poszu­ kiwanej za niedopuszczalną.