8.6.2022
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
C 223/13
Σκεπτικό και απάντηση του Δικαστηρίου
Το Δικαστήριο εφάρμοσε κατ’ αναλογία το σκεπτικό της απόφασης Petruhhin, κρίνοντας ότι υπήκοος κράτους μέλους, ο οποίος μετέβη σε άλλο κράτος μέλος, άσκησε το δικαίωμά του ελεύθερης κυκλοφορίας εντός της Ένωσης και, ως εκ τούτου, εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 18 της ΣΛΕΕ.
Το γεγονός ότι έχει διπλή ιθαγένεια κράτους μέλους και τρίτης χώρας δεν δύναται να στερήσει από τον ενδιαφερόμενο τις ελευθερίες που αυτός αντλεί από το δίκαιο της Ένωσης ως υπήκοος κράτους μέλους.
Εθνικός κανόνας ο οποίος απαγορεύει την έκδοση μόνον των Φιλανδών υπηκόων εισάγει διαφορετική μεταχείριση μεταξύ αυτών και των υπηκόων των άλλων κρατών μελών και συνεπάγεται περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας κατά την έννοια του άρθρου 21 της ΣΛΕΕ: ένας τέτοιος περιορισμός πρέπει να είναι αναγκαίος και να τελεί σε σχέση αναλογικότητας προς τον θεμιτώς επιδιωκόμενο σκοπό της αποτροπής του κινδύνου ατιμωρησίας των υπηκόων άλλων κρατών μελών πλην του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση εκτέλεσης, ενώ δεν θα πρέπει επίσης να υπάρχουν λιγότερο παρεμβατικά μέτρα για την επίτευξη του σκοπού αυτού, λαμβανομένων υπόψη όλων των πραγματικών και νομικών δεδομένων της υπόθεσης.
Ωστόσο, το Δικαστήριο αναγνώρισε ότι, σε περιπτώσεις αιτήσεων έκδοσης με σκοπό την εκτέλεση ποινής, η σύγκρουση με την αρχή της απαγόρευσης των διακρίσεων δεν μπορεί να ρυθμιστεί με την παροχή της δυνατότητας στο κράτος μέλος ιθαγένειας να ασκήσει εκ νέου τη δικαιοδοσία του για την ποινική δίωξη του ενδιαφερομένου, δεδομένου ότι μια τέτοια άσκηση νέων ποινικών διώξεων εναντίον προσώπου που έχει ήδη διωχθεί και καταδικασθεί ενδέχεται να είναι αντίθετη προς την αρχή ne bis in idem.
Για να αποφευχθεί ο κίνδυνος ατιμωρησίας των προσώπων αυτών, το Δικαστήριο σημείωσε ότι υπάρχουν μηχανισμοί στο εθνικό δίκαιο και/ή στο διεθνές δίκαιο μέσω των οποίων τα πρόσωπα αυτά μπορούν να εκτίσουν τις ποινές τους, μεταξύ άλλων, στο κράτος του οποίου είναι υπήκοοι και, ως εκ τούτου, να έχουν αυξημένες πιθανότητες κοινωνικής επανένταξης μετά την έκτιση των ποινών τους.
Στο πλαίσιο αυτό, το Δικαστήριο παρατήρησε ότι το άρθρο 3 του φινλανδικού νόμου για τη διεθνή συνεργασία παρέχει στους αλλοδαπούς που διαμένουν μόνιμα στη Φινλανδία τη δυνατότητα να εκτίσουν ποινή φυλάκισης που έχει επιβληθεί από τρίτο κράτος στη Φινλανδία, υπό την προϋπόθεση ότι τόσο ο ενδιαφερόμενος όσο και το τρίτο κράτος συναινούν σε αυτό.
Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο επισήμανε επίσης ότι ο D. Raugevicius μπορούσε να εκτίσει στη Φινλανδία την ποινή που του επιβλήθηκε στη Ρωσία, υπό την προϋπόθεση ότι υπήρχε συναίνεση τόσο εκ μέρους της Ρωσίας όσο και του ίδιου του D. Raugevicius.
Το Δικαστήριο έκρινε ότι οι υπήκοοι του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση, αφενός, και οι υπήκοοι άλλων κρατών μελών, αφετέρου, οι οποίοι διαμένουν μόνιμα στο κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση και αποδεικνύουν ορισμένο βαθμό ενσωμάτωσης στην κοινωνία του κράτους αυτού βρίσκονται σε συγκρίσιμη κατάσταση.
Απόκειται στις αρχές του κράτους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση να εξακριβώσουν την ύπαρξη σύνδεσης μεταξύ των υπηκόων άλλων κρατών μελών και του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση.
Εάν όντως υπάρχει σύνδεση, τα άρθρα 18 και 21 της ΣΛΕΕ ορίζουν ότι οι υπήκοοι άλλων κρατών μελών μπορούν, υπό τους ίδιους όρους με τους υπηκόους του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση, να εκτίσουν την ποινή τους στο έδαφος του κράτους μέλους προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση.
Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα άρθρα 18 και 21 της ΣΛΕΕ πρέπει να ερμηνευθούν υπό την έννοια ότι, στην περίπτωση υποβολής από τρίτο κράτος αίτησης έκδοσης πολίτη της Ένωσης που άσκησε το δικαίωμά του ελεύθερης κυκλοφορίας, με σκοπό όχι την άσκηση ποινικής δίωξης, αλλά την εκτέλεση στερητικής της ελευθερίας ποινής, το κράτος μέλος προς το οποίο απευθύνεται η αίτηση έκδοσης, του οποίου η εθνική νομοθεσία απαγορεύει την έκδοση των δικών του υπηκόων με σκοπό την εκτέλεση ποινής και προβλέπει τη δυνατότητα έκτισης στο έδαφός του αυτής της καταγνωσθείσας στην αλλοδαπή ποινής, υποχρεούται να εξασφαλίζει στον εν λόγω πολίτης της Ένωσης, εφόσον είναι μόνιμος κάτοικός του, την ίδια μεταχείριση με εκείνη που επιφυλάσσει στους δικούς του υπηκόους όσον αφορά την έκδοση.
C-237/21, Generalstaatsanwaltschaft München [επί του παρόντος εκκρεμής υπόθεση]
Πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης
Η υπόθεση στηρίζεται στην αίτηση έκδοσης του S.M. που απηύθυνε η Βοσνία και Ερζεγοβίνη προς τη Γερμανία, με σκοπό την εκτέλεση στερητικής της ελευθερίας ποινής.
Το πρόσωπο του οποίου ζητείται η παράδοση είναι πολίτης της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης και της Κροατίας, ο οποίος ζει στη Γερμανία με τη σύζυγό του από τα μέσα του 2017 και εργάζεται στη Γερμανία από τον Μάιο του 2020.
Η Generalstaatsanwaltschaft München (γενική εισαγγελία του Μονάχου), επικαλούμενη την απόφαση Raugevicius, ζήτησε να κριθεί απαράδεκτη η έκδοση του προσώπου του οποίου ζητείται η παράδοση.