C 152/92
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
6.4.2022
2.7.
W przeciwieństwie do rozporządzenia w sprawie sektora prywatnego szósta dyrektywa w sprawie AML/CFT koncentruje się na systemie instytucjonalnym i jego dostosowaniu w każdym państwie członkowskim.
We wniosku doprecyzowano kompetencje, zadania i dostęp do informacji jednostek analityki finansowej, ustanowiono ramy wspólnych analiz i zapewniono podstawę prawną dla systemu FIU.net.
Wzmocniono uprawnienia organów nadzoru do działania oraz usprawniono mechanizmy współpracy między organami nadzoru oraz z innymi organami.
Przewiduje się połączenie rejestrów rachunków bankowych. 2.8.
Proponowane rozporządzenie w sprawie transferów środków pieniężnych i niektórych kryptoaktywów stanowi przekształcenie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/847 (11) w sprawie transferów środków pieniężnych i ma na celu zapewnienie podobieństwa wymogów dotyczących identyfikowalności i identyfikacji w odniesieniu do transferów kryptoaktywów z wymogami obowiązującymi w odniesieniu do środków pieniężnych.
Jednocześnie dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów będą podlegać wymogom rozporządzenia AML dotyczącym innych podmiotów finansowych.
3.
Uwagi ogólne 3.1.
Pierwsza dyrektywa w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy została uchwalona w 1991 r.
Od tego czasu przyjęto cztery inne dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz dziesiątki innych dyrektyw uzupełniających dotyczących systemu finansowego lub powiązanych przestępstw i czynów zabronionych.
Wyniki tego przedsięwzięcia, uznawanego przez władze UE za priorytet, były jak dotąd wyraźnie niezadowalające. 3.2.
Panuje powszechne zgoda w tej sprawie, co znalazło już odzwierciedlenie w ocenach Komisji z 2019 r. i ocenach instytucji takich jak Parlament Europejski, w jego rezolucjach z marca 2019 r. i lipca 2020 r. (12), oraz w sprawozdaniu Trybunału Obrachunkowego z czerwca 2021 r. „Działania UE na rzecz zwalczania prania pieniędzy w sektorze bankowym pozostają rozproszone i nie są wdrażane w wystarczającym stopniu” (13), a także w znacznej większości analiz specjalistycznych, akademickich i z ośrodków analitycznych, w szczególności w sprawozdaniu grupy zadaniowej CEPS-ECRI (14). 3.3.
Według szacunków wolumen prania pieniędzy wynosi między 1 % (Europol i Komisja Europejska) a 1,3 % PKB UE-27 (Trybunał Obrachunkowy), tj. 140–208 mld EUR rocznie.
Co więcej, według Europolu odzyskuje się jedynie około 1 % tej kwoty.
W ostatnich latach miały miejsce liczne skandale związane z praniem pieniędzy, w które zaangażowane były duże instytucje finansowe, i istotne jest, że wiele z nich nie zostałoby wykrytych bez zastosowania prawodawstwa europejskiego lub interwencji organów nadzoru.
Innymi słowy, pomimo wysiłków i woli Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego nie poczyniono żadnych postępów w zakresie rezultatów w przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. 3.4.
Publikacja „Pandora Papers” Międzynarodowego Konsorcjum Dziennikarzy Śledczych (ICIJ) ponownie unaoczniła skalę problemu prania pieniędzy i powiązanych przestępstw oraz zasadniczą rolę rajów podatkowych w ich ułatwianiu.
Trudno zatem zrozumieć, jak to się dzieje, że jurysdykcja najczęściej wymieniana w tej publikacji nie znajduje się w unijnym wykazie „jurysdykcji niechętnych współpracy” oraz że Rada Ecofin właśnie usunęła z tego wykazu inną jurysdykcję, której ustawodawstwo uniemożliwia identyfikację rzeczywistych właścicieli przedsiębiorstw i rachunków. 3.5.
EKES zwraca uwagę instytucji UE i rządów krajowych na potrzebę solidnej ochrony życia i integralności dziennikarzy, pracowników i urzędników służby cywilnej, którzy zgłaszają przypadki korupcji gospodarczej i politycznej.
Komitet jest zaniepokojony faktem, że niektóre państwa członkowskie nie rozpoczęły transpozycji dyrektywy (UE) 2019/1937 w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, i wzywa Komisję do podjęcia działań w celu zapewnienia jej pilnej transpozycji do końca 2021 r. 3.6.
Niepowodzenia i niedociągnięcia unijnej polityki dotyczącej przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu mają kilka przyczyn, które mają kumulatywne skutki: (i) rozdrobnienie kompetencji między różnymi instytucjami UE i państw członkowskich; (ii) brak jednego unijnego organu nadzoru w zakresie AML/CFT; (iii) ograniczone narzędzia dostępne dla właściwych organów UE; (iv) słaba koordynacja, zarówno jeśli chodzi o inicjatywy dotyczące zapobiegania, jak i o podejmowanie działań odnośnie do ustalonych zagrożeń, oraz opóźnienia w ich realizacji; (v) niedociągnięcia w działaniach organów nadzorczych i jednostek analityki finansowej w wielu krajach; (vi) transpozycja dyrektyw nastąpiła bardzo późno i charakteryzuje się znacznymi różnicami między państwami członkowskimi, co
(11) (12) (13) (14)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/847 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie informacji towarzyszących transferom środków pieniężnych i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1781/2006 (Dz.U.
L 141 z 5.6.2015, s. 1).
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 26 marca 2019 r. w sprawie przestępstw finansowych, uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania (Dz.U.
C 108 z 26.3.2021, s. 8) i rezolucja PE z 10.7.2020.
ETO, sprawozdanie specjalne nr 13/2021.
Sprawozdanie grupy zadaniowej CEPS-ECRI nt.przeciwdziałania praniu pieniędzy w UE, styczeń 2021 r.