C 152/30
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
6.4.2022
pewien odsetek bezrobotnych młodych ludzi nie jest uwzględniany w oficjalnych danych, ponieważ osoby te nie ubiegają się o zasiłek dla bezrobotnych lub nie rejestrują się w agencjach pośrednictwa pracy i zdobywają środki utrzymania w udawanym samozatrudnieniu, w pracy za pośrednictwem platform czy w szarej strefie.
Można zatem przyjąć, że rzeczywiste liczby są prawdopodobnie wyższe niż te, które przedstawia Eurostat. 3.2.
Jednocześnie kryzys związany z COVID-19 pogorszył sytuację młodzieży NEET.
Liczba takich osób w Europie, zwłaszcza we Włoszech, Grecji, Bułgarii i Rumunii, osiągnęła poziom krytyczny i nadal rośnie w następstwie wczesnego kończenia nauki, braku odpowiedniego doradztwa, utraty miejsc pracy i braku możliwości zatrudnienia.
Ta kategoria młodych ludzi znajdujących się w trudnej sytuacji jest bardziej zagrożona marginalizacją, ubóstwem i trwałym wykluczeniem z rynku pracy. 3.3.
Młodzież NEET to szeroka kategoria obejmująca niejednorodną populację, w tym osoby bezrobotne, osoby przedwcześnie kończące naukę, wszystkich zniechęconych absolwentów szkół wyższych, którzy wciąż nie znaleźli pracy, oraz innych młodych ludzi biernych zawodowo z różnych powodów.
Osoby bezrobotne to jedynie podgrupa szerszej kategorii młodzieży NEET, a nakładanie się zbioru osób bezrobotnych i NEET zmienia się w czasie i w zależności od krajów (8). 3.4.
Duża liczba młodzieży NEET przynosi ogromne straty naszym gospodarkom i społeczeństwom.
Poczucie rozczarowania lub wykluczenia tych osób stanowi również wysokie ryzyko polityczne dla stabilności naszych demokratycznych społeczeństw.
Niezdolność systemów edukacji i systemów społecznych do zapobiegania temu zjawisku lub zmniejszenia liczby młodzieży NEET pokazuje, że szeroko wspierane skuteczne strategie promowania równości szans w całej Europie nie powiodły się. 3.5.
Kryzys ten w szczególności wpływa na pracowników wykonujących nowe formy pracy i w sposób niestandardowy (9) (praca dorywcza, praca w systemie bonów usługowych, praca na platformach, fuchy oraz zatrudnienie wspólne itd.) (10), a niestety osoby młode w przeważającej większości wykonują te formy pracy.
Taka praca może być nisko płatna i wykonywana w nieregularnych godzinach oraz cechować się niskim bezpieczeństwem zatrudnienia i ograniczoną ochroną socjalną lub wręcz jej brakiem (płatne urlopy, świadczenia emerytalne, zwolnienie chorobowe itp.).
Zarazem nie uprawnia ona do ubiegania się o zasiłek dla bezrobotnych ani do korzystania z mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy stosowanych przez rządy (11).
Ten rodzaj pracy występuje najczęściej w sektorach i gałęziach przemysłu szczególnie dotkniętych skutkami pandemii COVID-19, takich jak turystyka, sprzedaż hurtowa i detaliczna, hotelarstwo i gastronomia (12).
Z drugiej strony nowe formy pracy mogą stanowić szansę dla młodych ludzi mieszkających na obszarach wiejskich lub oddalonych lub dla młodzieży z niepełnosprawnościami, studentów i młodych rodziców, a zatem niezbędne są godziwe płace i zabezpieczenie społeczne. 3.6.
W krajowych planach należy zidentyfikować i uwzględnić dodatkowe bariery dla zatrudnienia, takie jak mobilność, umiejętności cyfrowe, zdrowie i niepewne warunki życia, w tym brak mieszkań lub zabezpieczenia społecznego.
EKES uważa, że państwa członkowskie mogłyby monitorować te przeszkody w integracji młodych ludzi na rynku pracy pod względem jakościowym i ilościowym oraz przedstawić w krajowych planach konkretne propozycje ich usunięcia.
4.
Uwagi szczegółowe 4.1.
Odbudowę po pandemii COVID-19 należy postrzegać jako szansę.
Gospodarka i rynek pracy uległy wstrząsom.
4.2.
Krajowe plany odbudowy i zwiększania odporności stanowią bezprecedensową szansę napędzania i wspierania zmian, z której należy z zastosowaniem pluralistycznego sprawowania rządów, co wymaga dialogu, otwartości i przejrzystości.
Środki finansowane z krajowych planów powinny angażować samorządy lokalne, partnerów społecznych i społeczeństwo obywatelskie, w tym organizacje młodzieżowe, tak aby tworzyć partycypacyjne sprawowanie rządów, które może prowadzić do konsensusu, zaufania i poczucia sprawiedliwości w odniesieniu do krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności.
(8) (9) (10) (11) (12)
Konle-Seidl, R. i Picarella, F. (2021), Youth in Europe: Effects of COVID-19 on their economic and social situation [Młodzież w Europie: wpływ pandemii COVID-19 na sytuację gospodarczą i społeczną młodzieży], Parlament Europejski, Luksemburg.
https://www.eurofound.europa.eu/topic/non-standard-employment https://www.eurofound.europa.eu/publications/blog/new-forms-of-employment-in-europe-how-new-is-new Eurofound (2021), „COVID-19: Implications for employment and working life” [COVID-19: konsekwencje dla zatrudnienia i życia zawodowego], Urząd Publikacji Unii Europejskiej, Luksemburg.
Spasova S., Bouget D., Ghailani, D. i Vanhercke B. (2017), Access to social protection for people working on- contracts and as- in Europe [Dostęp osób pracujących na umowach niestandardowych lub jako osoby samozatrudnione do systemu ubezpieczeń społecznych].