6.4.2022
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
C 152/21
MOP-u powinny doprowadzić do określenia szczegółowych zasad prowadzenia badań w UE.
Ubolewa, że od czasu przyjęcia opinii nie poczyniono żadnych postępów w tworzeniu wspólnego systemu pomiaru wartości wolontariatu w Europie.
W związku z tym ponownie wzywa Komisję Europejską do podjęcia zdecydowanych działań w celu zastosowania jego zaleceń, podkreślając, że bez wiarygodnych danych nie można realizować skutecznej polityki w żadnej dziedzinie.
2.6.1.
EKES podkreśla, że powszechne korzyści przyniosłoby lepsze gromadzenie danych, wykraczające poza PKB i wartość ekonomiczną i obejmujące na przykład czas poświęcony przez wolontariuszy, ich wiek, płeć, obszary działalności i, ogólniej, wartość dodaną dla społeczeństwa, z uwzględnieniem wskaźników zdrowia, dobrostanu, jakości życia, spójności społecznej itp.
2.6.2.
Zaledwie kilka krajowych urzędów statystycznych zainicjowało i przeprowadziło badania nad wolontariatem w oparciu o metodologię MOP-u, a Polska jest jedynym krajem, w którym krajowy urząd statystyczny już dwukrotnie wykonał takie badania, w 2011 r. i 2016 r., a kolejne badanie zaplanowano na początek 2022 r.
W badaniu z 2011 r. obliczono wartość pracy wolontariackiej na około 2,8 % PKB (5), a w badaniu z 2016 r. – na około 1,2 % PKB (6).
Ta duża rozbieżność wynikała z pewnych zmian w metodologii.
Jedną z nich był fakt, że podczas gdy w 2011 r. pytania obejmowały działalność wolontariacką podejmowaną przez respondenta na rzecz członków rodziny mieszkających w innym gospodarstwie domowym, w 2016 r. nie wzięto pod uwagę takiej działalności.
Kolejną zmianą było to, że pytania z 2011 r. dotyczyły działalności prowadzonej przez cały 2010 r., a w 2016 r. – wyłącznie wolontariatu podejmowanego w okresie czterech tygodni w pierwszym kwartale bezpośrednio poprzedzającym ankietę.
Przykład ten wyraźnie pokazuje, że bez opracowania wspólnej metodologii na szczeblu UE zainicjowanej przez Eurostat nie można zdobyć porównywalnych danych.
2.7.
Wolontariat ma wartość dla jednostek, społeczności, środowiska, gospodarki i ogółu społeczeństwa jako jeden z najbardziej widocznych przejawów solidarności.
Wspiera i ułatwia włączenie społeczne, buduje kapitał społeczny i przeobraża społeczeństwo.
Rozwój dobrze prosperującego społeczeństwa obywatelskiego z udziałem zaangażowanych wolontariuszy może przynieść kreatywne i nowatorskie rozwiązania wspólnych problemów.
Wolontariat przyczynia się do wzrostu gospodarczego i wymaga specjalnego i ukierunkowanego pomiaru pod względem zarówno kapitału gospodarczego, jak i społecznego.
Odgrywa również coraz większą rolę w ochronie środowiska i jest kluczowym źródłem nauki dla wielu wolontariuszy.
Mając to na uwadze, polityka publiczna, choć bezpośrednio ukierunkowana na wspieranie wolontariuszy, powinna również odzwierciedlać potrzebę infrastruktury wspierającej wolontariat, dysponującej wystarczającymi i odpowiednimi funduszami na środki wsparcia takie jak szkolenia i pokrycie kosztów ubezpieczenia.
3.
Wolontariat na szczeblu UE 3.1.
EKES ubolewa, że po zakończeniu Europejskiego Roku Wolontariatu 2011 wolontariat zaczął stopniowo znikać z programu europejskiego.
W oficjalnych dokumentach pojawiał się sporadycznie – podczas tworzenia Europejskiego Ochotniczego Korpusu Pomocy Humanitarnej i Europejskiego Korpusu Solidarności oraz jako priorytetowy temat w programie Europa dla Obywateli.
3.2.
EKES podkreśla, że w państwach członkowskich przeprowadzono jedynie ograniczoną liczbę badań nad wolontariatem.
Dotyczyły różnych aspektów wolontariatu (np. poziomu uczestnictwa w wolontariacie, profilu demograficznego zaangażowanych osób i ich motywacji).
Ze względu na brak spójności podejścia metodologicznego, w tym nawet na zakres definicji wolontariatu i różnice między danymi badawczymi, nie można wykorzystać tych badań do analiz prowadzonych w skali całej UE.
Sprawozdanie sporządzone w 2010 r. na zlecenie Komisji Europejskiej przez firmę konsultingową GHK (7) jest nadal ostatnim dostępnym kompleksowym i cennym źródłem danych pomimo jego ograniczeń w zakresie porównywalności danych.
3.2.1.
Sprawozdanie GHK pokazało, że 22–23 % obywatelek i obywateli UE w wieku powyżej 15 lat jest zaangażowanych w wolontariat, zdefiniowany jako bezinteresowne działanie podejmowane z własnej woli, głównie w ramach organizacji pozarządowych.
3.2.2.
Jednocześnie w sprawozdaniu wskazano, że z powodu różnic metodologicznych rozbieżności w wynikach mogą często wynosić nawet 30–40 punktów procentowych.
(5) (6) (7)
Dane statystyczne z Polski – wolontariat 2011.
Dane statystyczne z Polski – wolontariat 2016.
Sprawozdanie GHK pt. „Volunteering in the European Union” [Wolontariat w Unii Europejskiej], 2010.