C 152/184
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
6.4.2022
3.3.
Wprowadzenie w życie wielu ważnych rozwiązań będzie wymagało opracowania kolejnych aktów delegowanych.
Z tego względu, mając na uwadze tę oraz wcześniejszą kwestię, trudno przewidzieć, jakie będą skutki wdrożenia mechanizmu dla poszczególnych sektorów produkcyjnych.
Wątpliwości dotyczące kilku kluczowych szczegółowych aspektów proponowanego rozporządzenia utrudniają jego ocenę do czasu osiągnięcia dalszych postępów w procesie legislacyjnym.
Należy jednak unikać tworzenia niepewnych warunków ramowych, zwłaszcza odnośnie do oceny emisji CO2 związanych z produktami przywożonymi do Unii, tak aby nie osłabiać aktywnych i wyprzedzających środków podejmowanych przez przedsiębiorstwa europejskie w celu ochrony klimatu.
3.4.
W przypadku importu energii elektrycznej brakuje jasności co do tego, czy Komisja właściwie oceniła skutki dla ceny energii elektrycznej na unijnym rynku energetycznym i sposób, w jaki rozwiązanie to wpłynie na wzrost kosztów ponoszonych przez konsumentów, a tym samym zwiększy ryzyko ucieczki emisji w sektorach energochłonnych.
Należy pamiętać, że zużycia energii elektrycznej nie uwzględnia się w zakresie obliczania śladu węglowego produktów przywożonych (5).
3.5.
Przemysł europejski jest nastawiony na wywóz i w rezultacie wprowadzenia CBAM może zyskać pewną ochronę przed przywozem.
Jeżeli jednak nie będzie w stanie konkurować na rynkach międzynarodowych i w znacznym stopniu utraci konkurencyjność, to Europa nie będzie mogła przyciągać inwestycji przemysłowych.
3.6.
Bardzo szybkie zastąpienie istniejących środków przeciwdziałania ucieczce emisji CO2 mechanizmem CBAM mogłoby doprowadzić do poważnej niepewności, która zaburzyłaby długoterminowe decyzje inwestycyjne podjęte na podstawie niedawno zmienionych celów na rok 2030.
Rozwiązanie to mogłoby też ograniczyć zdolność przemysłu do inwestowania w technologie niskoemisyjne i stanowić barierę w konkurowaniu o dostęp do rynków trzecich.
Dlatego też, o ile to konieczne, w początkowym okresie należy utrzymać aktualny odsetek bezpłatnych uprawnień, aby umożliwić gałęziom przemysłu objętym CBAM osiągnięcie większej wydajności węglowej, a następnie stopniowo zmniejszać liczbę bezpłatnych uprawnień, w zależności od sytuacji, aby ułatwić dalszą dekarbonizację.
3.7.
Należy starannie ocenić skutki dla konkurencyjności i cen w łańcuchu wartości, aby ograniczyć ich negatywny wpływ, zwłaszcza w sektorach eksportowych, takich jak m.in. sektor rolno-spożywczy, które są w dużym stopniu uzależnione od produktów wytwarzanych przez sektory ujęte już we wniosku dotyczącym CBAM.
3.8.
Cele CBAM będzie można skutecznie osiągnąć tylko wtedy, gdy wymóg unikania emisji CO2 związanych z produktami przywożonymi do UE zostanie zrównoważony korzyściami płynącymi z przyjaznej dla klimatu produkcji towarów wywożonych przez europejskich producentów.
Na jednolitym rynku mogą wprawdzie istnieć stosunkowo równorzędne warunki konkurencji między przedsiębiorstwami z państw trzecich a przedsiębiorcami z UE, ale żadne unijne przedsiębiorstwo nie będzie mogło konkurować za granicą, ponieważ producenci unijni będą ponosić pełne koszty emisji, podczas gdy ich konkurenci z państw trzecich poniosą jedynie nieznaczne koszty lub nie będą ponosić ich wcale.
3.9.
Omawiany mechanizm mógłby otworzyć drzwi dla kilku systemów umożliwiających obchodzenie przepisów, jak np. przenoszenie źródeł, szczegółowe dane dotyczące weryfikacji, fałszywe deklarowanie przez przedsiębiorstwa w państwach trzecich posiadające wiele zakładów, że produkty wytwarzane w zakładach o wysokim śladzie węglowym są wytwarzane w zakładach o niskim śladzie węglowym, zmiany źródeł i definicji towarów.
To z kolei mogłoby utrudnić postępy w realizacji ambitniejszych celów CBAM w zakresie klimatu.
Wniosek należy starannie dopracować w trakcie procesu legislacyjnego, aby uniknąć szkodliwych zachowań, które poważnie utrudniają osiągnięcie celu legislacyjnego: towary muszą mieć swój własny ślad klimatyczny niezależnie od tego, skąd pochodzą, aby wspierać skuteczne łagodzenie skutków zmiany klimatu na całym świecie, zamiast ograniczać się do lokalnego zmniejszenia emisji poprzez outsourcing.
4.
Uwagi szczegółowe 4.1.
EKES wykazał się dużym zaangażowaniem w badanie możliwości, ograniczeń i ważnych aspektów, które należy rozwinąć w ramach systemu dostosowania cen na granicach lub alternatywnego systemu podatkowego w celu wyeliminowania ucieczki emisji poprzez wyrównanie kosztów i wysiłków związanych z klimatem, odnośnie do produktów zarówno z UE, jak i z państw trzecich.
Komitet był pierwszą instytucją UE, która przedstawiła te możliwości jako środek pomocniczy służący ograniczeniu ucieczki emisji.
(5)
Przeprowadzona przez Komisję Europejską ocena skutków CBAM, załącznik 8.