C 152/162
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
6.4.2022
członkowskie do wykorzystania synergii Społecznego Funduszu Klimatycznego z innymi dostępnymi zasobami finansowymi i do wykorzystania go w jak najbardziej efektywny sposób.
Jednocześnie wprowadzenie Społecznego Funduszu Klimatycznego należy postrzegać przez pryzmat całego pakietu „Gotowi na 55”. 3.3.
EKES zwraca uwagę, że przewidziane środki w zakresie klimatu i ich skutki mogą jeszcze bardziej zaostrzyć istniejące już nierówności.
Komitet wzywa Komisję, Radę i Parlament do umieszczenia zasady sprawiedliwej transformacji w centrum ich działań na rzecz łagodzenia zmiany klimatu. 3.4.
Środki i etapy transformacji przewidziane w pakiecie „Gotowi na 55” doprowadzą do ogromnych zmian, co wymaga uwzględnienia sytuacji społecznej i gospodarczej poszczególnych państw członkowskich.
W przeciwnym razie zagroziłoby to społecznej akceptacji tych środków.
Na szczeblu państw członkowskich już teraz należy omówić i wdrożyć środki towarzyszące pakietowi.
Aby osiągnąć sprawiedliwą transformację ekologiczną, należy skupić się tutaj na sprawiedliwej transformacji dla wszystkich. 3.5.
W latach 2025–2032 łączna pula środków Funduszu wyniesie 72,2 mld EUR, przy wykorzystaniu 25 % dochodów z systemu handlu uprawnieniami do emisji pochodzących z sektora transportu i budownictwa.
W porównaniu z wyzwaniami wynikającymi z takiego rozszerzenia systemu handlu uprawnieniami do emisji jest to bardzo niewielka kwota.
EKES uważa, że celem ustalania wyższych opłat za emisję gazów cieplarnianych nie jest w żadnym wypadku zwiększenie dochodów, lecz ukierunkowanie zachowań rynkowych na technologie niskoemisyjne.
Dlatego też istnieje silny argument za udostępnieniem dodatkowych środków finansowych przez Komisję i państwa członkowskie.
Ponadto termin realizacji do 2032 r. nie wydaje się rozstrzygający. 3.6.
Niektóre zainteresowane strony, w tym partnerzy społeczni, reprezentujące zarówno pracodawców, jak i pracowników, były sceptyczne, a nawet negatywnie nastawione do rozszerzenia handlu uprawnieniami do emisji na budynki i transport drogowy.
Strony te zwróciły uwagę na znaczenie spodziewanego wpływu społecznego i gospodarczego wzrostu cen paliw i ogrzewania na słabsze pod względem finansowym gospodarstwa domowe, małe i średnie przedsiębiorstwa oraz mikroprzedsiębiorstwa i użytkowników transportu.
Należy za wszelką cenę zapobiegać niebezpieczeństwu, jakim jest nieuwzględnianie społeczeństwa w ramach europejskiej polityki klimatycznej i nasilenie powszechnych protestów, takich jak protesty „żółtych kamizelek”.
W związku z tym Komisja powinna dokładnie przeanalizować swoje plany. 3.7.
EKES wyraża ubolewanie, że Komisja nie przeanalizowała wpływu pakietu „Gotowi na 55” na poszczególne państwa członkowskie ani na różne sektory.
Uważa, że należałoby przeprowadzić szczegółową ocenę skutków utworzenia Społecznego Funduszu Klimatycznego. 3.8.
Gospodarstwa domowe o niskich dochodach już teraz zmagają się z różnymi trudnościami w obecnym systemie, w przypadku którego oprócz krótkoterminowego wsparcia potrzebne są długoterminowe i zarazem trwałe rozwiązania.
Komitet uważa, że UE potrzebuje solidnego finansowania na szczeblu unijnym, które ograniczy społeczno-ekonomiczne skutki środków w zakresie klimatu i zapewni sprawiedliwą transformację.
W związku z tym wprowadzenie Społecznego Funduszu Klimatycznego na szczeblu UE ma również fundamentalne znaczenie z punktu widzenia EKES-u i nie powinno być związane z wprowadzeniem systemu handlu uprawnieniami do emisji w sektorach budownictwa i transportu.
W szczególności, zgodnie z badaniem przeprowadzonym przez Europejską Fundację Klimatyczną (7), sam rozszerzony system handlu uprawnieniami do emisji nie zapewniłby znacznych redukcji emisji niezbędnych w transporcie drogowym i budynkach. 3.9.
Chociaż EKES z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie proponowanego Społecznego Funduszu Klimatycznego, zwraca uwagę, że jego finansowanie zależy od wprowadzenia systemu handlu uprawnieniami do emisji dla budynków i transportu (art. 26).
Zakwaterowanie i mobilność są podstawowymi potrzebami, a ich zapewnienie jest zatem częścią usług świadczonych w interesie ogólnym.
EKES obawia się, że koszty systemu handlu uprawnieniami do emisji dla budynków i transportu przeważyłyby nad pożądanymi korzyściami i mogłyby prowadzić do niekontrolowanych, a tym samym zagrażających ludzkiej egzystencji wzrostów cen.
W związku z tym EKES ogólnie krytycznie odnosi się do powiązania Społecznego Funduszu Klimatycznego z wprowadzeniem systemu handlu uprawnieniami do emisji w odniesieniu do budynków i transportu i z zadowoleniem przyjąłby specjalną pozycję w budżecie UE poświęconą społecznym skutkom transformacji ekologicznej.
Należy raczej zasadniczo dążyć do wprowadzenia Społecznego Funduszu Klimatycznego na szczeblu UE. 3.10.
Fundusz przewiduje z jednej strony wypłaty rekompensat socjalnych, a z drugiej strony zachęty dla pojazdów elektrycznych, a także inwestycje w infrastrukturę ładowania i dekarbonizację budynków.
Należy jednak uwzględnić potrzeby gospodarstw domowych o niskich dochodach, a środki związane z elektryfikacją mobilności powinny być wszechstronne i przyszłościowe, umożliwiając gospodarstwom domowym o niskich dochodach korzystanie z e-mobilności w miastach lub z nowych modeli biznesowych, takich jak wspólne korzystanie z samochodów.
EKES zwraca uwagę, że
(7)
Europejska Fundacja Klimatyczna – Dekarbonizacja europejskich paliw transportowych i grzewczych – Czy EU ETS to właściwe narzędzie?
https://europeanclimate.org/wp-content/uploads/2020/06/01-07-2020-decarbonising-european-transport-and-heatingfuels-full-report.pdf.