6.4.2022
PL
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
C 152/9
2.3.
W ostatnich latach decydenci europejscy zajęli się nowymi priorytetami, takimi jak transformacja cyfrowa i ekologiczna, by wymienić tylko dwa z nich.
Ponadto w wielu obszarach polityki kładzie się coraz większy nacisk na kwestie społeczne.
Co więcej, chociaż pandemia COVID-19 niewątpliwie będzie miała równie głęboki, co negatywny wpływ na gospodarkę europejską, nie należy zapominać, że nadal mamy do czynienia także z innymi wyzwaniami takimi jak zmiana klimatu, wzrost nierówności i niski wzrost wydajności.
Inwestycje w spójność społeczną, zrównoważony rozwój, kapitał ludzki i społeczny oraz jakość życia będą miały zasadnicze znaczenie dla tworzenia możliwości dla nowoczesnych przedsiębiorstw oraz stymulowania zatrudnienia, dobrobytu i zrównoważonego wzrostu w przyszłości.
W związku z tym wskaźniki wykraczające poza PKB powinny nie tylko stać się instrumentami umożliwiającymi monitorowanie i pomiar ewolucji różnych dziedzin polityki, lecz także dostarczać informacji na temat rozwoju tych polityk, poprawiać komunikację na ten temat i sprzyjać ustalaniu celów. 2.4.
Dzięki niniejszej opinii z inicjatywy własnej EKES pragnie wnieść cenny wkład w określenie, jakie wskaźniki dobrostanu i rozwoju należy uznać za uzupełnienie klasycznych wskaźników związanych z gospodarką.
W opinii podkreśla się również wszelkie braki w zakresie danych i omawia sposoby lepszego włączenia tego rodzaju wskaźników do procesu kształtowania polityki na szczeblu europejskim i krajowym, aby UE mogła wyjść z obecnego kryzysu silniejsza, a tym samym by była bardziej odporna na przyszłe wstrząsy. 2.5.
Z pewnością bardziej niż kiedykolwiek odczuwamy dziś pilną potrzebę sporządzenia wskaźników umożliwiających tworzenie i wdrażanie polityk mających na celu opracowanie globalnego modelu zrównoważonej gospodarki, zdolnego zapewnić dobrobyt wszystkim mieszkańcom naszej planety.
Obecny model gospodarczy, oparty na stałym wzroście postrzeganym jako główny czynnik stabilności systemu, nie może być już dłużej wspierany przez planetę o ograniczonych zasobach. 2.6.
W czerwcu Komisja Europejska opublikowała dokument otwierający debatę (4), w którym podkreśliła potrzebę opracowania wskaźników uzupełniających PKB, aby lepiej monitorować transformację w społeczeństwie i gospodarce poprzez wdrażanie polityk promujących Europejski Zielony Ład.
W dokumencie tym przedstawiono również wysiłki podjęte w ostatnich latach przez niektóre państwa członkowskie w celu wypracowania uzupełniających narzędzi monitorowania dobrobytu i wpływu działalności gospodarczej na środowisko. 2.7.
Na szczeblu globalnym istnieje szereg inicjatyw mających na celu stworzenie wskaźników, które z jednej strony dają decydentom możliwość opracowania i wdrożenia polityki promującej zrównoważony rozwój, a z drugiej – zapewniają lepsze informacje na temat procesu przekształcania modelu gospodarczego.
Wśród tych inicjatyw na uwagę zasługuje m.in. ekonomia obwarzanka dla UE do roku 2030 (ang. EU Doughnut by 2030) (5), w ramach której opracowano nową koncepcję przedstawiania politycznego podsumowania istniejących tablic wskaźników i wybranych 30 wskaźników, w celu sprzyjania większej efektywności kształtowania polityki oraz lepszemu zrozumieniu przez ogół społeczeństwa wymagań związanych z transformacją systemu gospodarczego.
3.
Uwagi ogólne i szczegółowe 3.1.
Debata na temat wyjścia poza PKB spotkała się z żywym odzewem instytucji, badaczy i decydentów politycznych.
W związku z tym na szczeblu OECD, ONZ, Komisji Europejskiej i Eurostatu przedstawiono propozycje wskaźników służących lepszemu mierzeniu dobrostanu i dobrobytu na poziomie indywidualnym, zbiorowym lub krajowym. W 2015 r.
ONZ przyjął cele zrównoważonego rozwoju, w ramach których określono 169 zadań i 200 wskaźników.
W 2018 r. grupa ekspertów wysokiego szczebla OECD opublikowała dwa sprawozdania (6), w których zaleciła skuteczniejszy pomiar dobrobytu poprzez poprawę istniejących wskaźników lub wprowadzenie nowych.
EKES uważa, że państwa członkowskie powinny priorytetowo korzystać z niektórych wskaźników zaproponowanych przez ONZ, w zależności od ich uwarunkowań krajowych, i zachęca je do korzystania z propozycji zawartych w sprawozdaniach OECD dotyczących poprawy pomiaru dobrostanu i dobrobytu. 3.2.
Niedawno europejscy partnerzy społeczni, a mianowicie BUSSINESSEUROPE, Europejska Konfederacja Związków Zawodowych (ETUC), Europejskie Centrum Pracodawców i Przedsiębiorstw Świadczących Usługi Publiczne oraz Usługi Świadczone w Interesie Ogólnym (SGI Europe) oraz Europejskie Stowarzyszenie Rzemiosła oraz Małych i Średnich Przedsiębiorstw (UEAPME), podpisały wspólny dokument (7), w którym zaleciły stosowanie zestawu wskaźników uzupełniających PKB w dziedzinie społecznej, gospodarczej i środowiskowej.
EKES podziela pogląd europejskich partnerów
(4) (5) (6)
(7)
https://ec.europa.eu/info/publications/economic-policy-making-beyond-gdp-introduction_pl https://zoe-institut.de/en/publication/a-compass-towards-2030 OCDE, Beyond GDP: Measuring what counts for economic and social performance, OECD Publishing, Paryż, 2018 – https://doi.org/ 10.1787/9789264307292-en.
OCDE, For Good Measure: Advancing Research on Well-Being Metrics Beyond GDP, OECD Publishing, Paryż, 2018 – https://www.oecd-ilibrary.org/economics/for-good-measure_9789264307278-en.
https://est.etuc.org/wp-content/uploads/2021/05/FINAL-BEYOND-GDP-SOCIAL-PARTNERS-EU.pdf