C 152/92
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
6.4.2022
2.7.
In tegenstelling tot de regelgeving voor de particuliere sector is de zesde richtlijn inzake AML-CFT gericht op het institutionele systeem en de aanpassing ervan in elke lidstaat.
Het voorstel verduidelijkt de bevoegdheden, taken en toegang tot informatie van FIE’s, stelt een kader voor gezamenlijke analyses vast en verschaft een rechtsgrondslag voor het FIU.
net-systeem.
De bevoegdheid van de toezichthouders om op te treden wordt versterkt en de mechanismen voor samenwerking tussen de toezichthouders onderling en met andere autoriteiten worden verbeterd.
Er wordt voorzien in een koppeling van de registers van bankrekeningen. 2.8.
De voorgestelde verordening betreffende overmakingen van geld en bepaalde cryptoactiva is een herschikking van Verordening (EU) 2015/847 van het Europees Parlement en de Raad (11) betreffende overmakingen van geld, bedoeld om de traceerbaarheids- en identificatievereisten voor overdrachten van cryptoactiva vergelijkbaar te maken met die voor geldovermakingen.
Tegelijkertijd zullen aanbieders van cryptoactivadiensten onderworpen zijn aan de vereisten van de antiwitwasverordening voor andere financiële operatoren.
3.
Algemene opmerkingen 3.1.
De eerste antiwitwasrichtlijn werd in 1991 vastgesteld.
Sindsdien zijn nog vier andere richtlijnen inzake witwassen en terrorismefinanciering en tientallen andere aanvullende richtlijnen goedgekeurd, die betrekking hebben op het financiële stelsel of op daarmee samenhangende misdrijven en strafbare feiten.
De resultaten van deze inspanningen, die door de EU-autoriteiten als een prioriteit worden beschouwd, zijn tot dusver duidelijk onbevredigend. 3.2.
Hierover bestaat brede overeenstemming, zoals reeds blijkt uit de beoordelingen van de Commissie voor 2019 en uit die van instellingen zoals het Europees Parlement, in zijn resoluties van maart 2019 en juli 2020 (12), en de Rekenkamer, in haar verslag van juni 2021, getiteld “De EU-inspanningen ter bestrijding van witwassen in de bankensector zijn gefragmenteerd en de uitvoering ervan is ontoereikend” (13), en uit de overgrote meerderheid van de analysen van specialisten, academici en denktanks, met name het verslag van de taskforce CEPS-ECRI (14). 3.3.
De schattingen van de omvang van witwassen lopen uiteen: Europol en de Europese Commissie ramen deze op 1 % van het bbp van de EU-27, de Rekenkamer op 1,3 %, d.w.z. tussen 140 en 208 miljard EUR per jaar.
Belangrijker is dat volgens Europol slechts ongeveer 1 % van dit volume wordt teruggevorderd.
De afgelopen jaren hebben zich tal van witwasschandalen voorgedaan waarbij grote financiële instellingen betrokken waren, en het is veelzeggend dat veel van deze schandalen niet aan het licht zouden zijn gekomen zonder de toepassing van Europese wetgeving of het optreden van toezichthouders.
Met andere woorden, ondanks de inspanningen en de bereidheid van de Europese Commissie en het Europees Parlement is er geen vooruitgang geboekt wat betreft de resultaten in de strijd tegen witwassen en terrorismefinanciering. 3.4.
De publicatie van de Pandora Papers door het Internationaal Consortium van Onderzoeksjournalisten heeft eens te meer de omvang van het probleem van witwassen en daarmee verband houdende misdrijven, alsmede de essentiële rol van belastingparadijzen bij het faciliteren van deze misdrijven, aan het licht gebracht.
Het is dan ook moeilijk te begrijpen dat het rechtsgebied dat in de documenten het vaakst wordt genoemd, niet voorkomt op de EU-lijst van “niet-coöperatieve jurisdicties”, en dat de Raad Economische en Financiële Zaken onlangs nog een rechtsgebied waarvan de wetgeving het onmogelijk maakt om de werkelijke eigenaars van vennootschappen en rekeningen te identificeren, van de lijst heeft geschrapt. 3.5.
Het EESC wijst de EU-instellingen en de nationale regeringen erop dat het leven en de integriteit van journalisten, werknemers en ambtenaren die economische en politieke corruptie aan de kaak stellen, goed moeten worden beschermd.
Het vindt het zorgwekkend dat een aantal lidstaten nog geen begin heeft gemaakt met de omzettingsprocedures van Richtlijn (EU) 2019/1937 inzake de bescherming van personen die inbreuken op het Unierecht melden, en verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat deze richtlijn snel, vóór eind 2021, wordt omgezet. 3.6.
De tekortkomingen van het EU-beleid voor AML-CTF hebben verschillende oorzaken, die cumulatief van aard zijn: i) de versnippering van de bevoegdheden tussen diverse instellingen van de EU en de lidstaten; ii) het ontbreken van één EU-toezichthouder voor AML-CFT; iii) de beperkte instrumenten waarover de bevoegde EU-instanties beschikken; iv) de gebrekkige coördinatie, zowel bij preventie-initiatieven als bij het nemen van maatregelen tegen vastgestelde risico’s, en de vertraging bij de uitvoering ervan; v) tekortkomingen in het functioneren van toezichthouders en FIE’s in veel landen; vi) het feit dat de omzetting van de richtlijnen zeer laat is gebeurd en met aanzienlijke verschillen tussen de lidstaten, hetgeen heeft
(11) (12) (13) (14)
Verordening (EU) 2015/847 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2015 betreffende bij geldovermakingen te voegen informatie en tot intrekking van Verordening (EG) nr.
1781/2006 (PB L 141 van 5.6.2015, blz. 1).
Resolutie van het Europees Parlement van 26 maart 2019 over financiële misdrijven, belastingontduiking en belastingontwijking (PB C 108 van 26.3.2021, blz.
8) en EP-resolutie van 10.7.2020.
Europese Rekenkamer Speciaal verslag 13/2021.
CEPS-ECRI: verslag van de taskforce: AML in the EU; 1/2021.