6.4.2022
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
C 152/75
3.5.
Ook wordt erkend dat tussen de EU-lidstaten onvoldoende informatie wordt uitgewisseld over de verificatie van informatie.
Informatie die in het ene land als onjuist wordt aangemerkt, kan dus in een ander land circuleren. 3.6.
In de richtsnoeren wordt opgemerkt dat de strijd tegen desinformatie moet worden opgevoerd ten aanzien van de tegeldemaking van desinformatie door middel van onlineadvertenties, met name Google Ads. 3.7.
De code legt bijzondere nadruk op het onderwerp politieke reclame.
De identiteit van de uitgever van politieke reclame is maar al te vaak ondoorzichtig en de transparantie van de verspreide reclame moet worden verbeterd.
Dit is in overeenstemming met de voorstellen in de wet inzake digitale diensten (9) (artikel 30).
De Commissie zal nieuwe wetgeving voorstellen voor meer transparantie op het gebied van politieke reclame. 4.
Specifieke opmerkingen 4.1.
Het EESC is ingenomen met de kwaliteit van de werkzaamheden van de Europese Commissie op het gebied van de bestrijding van desinformatie, en met name met de geleidelijke intensivering van haar optreden. 4.2.
Het EESC merkt op dat bij de bestrijding van desinformatie altijd rekening moet worden gehouden met de noodzaak om de vrijheid van meningsuiting te beschermen. 4.3.
Er wordt nu gewerkt aan een structurering van de besprekingen tussen alle belanghebbenden, met name door een brede oproep aan de academische wereld.
Het EESC erkent dat aandacht voor de sector onlinereclame een noodzaak was die nu in aanmerking is genomen. 4.4.
Het belangrijkste punt van kritiek van het EESC op de richtsnoeren ter versterking van de praktijkcode betreffende desinformatie is dat de aandacht te veel uitgaat naar de inhoud en de moderatie daarvan en te weinig naar degenen die de inhoud verspreiden.
Inhoud verandert voortdurend en de gebruikte platforms evolueren, maar de hoofdactoren blijven in wezen dezelfde en ook de beweegredenen veranderen niet.
De aanpak moet er eerder een van voorkomen dan van genezen zijn, en de Commissie moet zich veeleer richten op de oorzaken dan op de gevolgen. 4.5.
Achter het beeld van enkele ideologen, sekten of fanatici gaat een reële en uiterst winstgevende handel in desinformatie schuil.
Zonder het te beseffen, geven Europese bedrijven meer dan 400 miljoen EUR uit aan desinformatiewebsites (10).
Aangezien het algemeen bekend is dat de belangrijkste bronnen van desinformatie uit zijn op financieel gewin, waarbij met name via referencing grote sommen geld kunnen worden verdiend aan onlinereclame, maar ook via specifieke statuten waardoor zij aanspraak kunnen maken op overheidssubsidies, zou de Commissie een arsenaal aan economische en financiële instrumenten moeten aanmoedigen om desinformatie bij de bron aan te pakken. 4.6.
Het EESC stelt vast dat veel platforms te weinig bekendmaken over hun methode voor het aanpakken van desinformatie en dat dit alle Europese spelers benadeelt in hun strijd tegen desinformatiepraktijken.
Wel is het een goede zaak dat sommige platforms (YouTube) het probleem serieus lijken te hebben genomen. 4.7.
De macht van de belangrijkste platforms (Facebook, Twitter) mag niet verhullen dat de meest doeltreffende desinformatie geconcentreerd is op instrumenten die minder bekend zijn bij het grote publiek, zoals VKontakte, Rumble, Odysee, Gab, Parler.
Deze kleinere platforms hebben een kleiner publiek, maar kunnen zich gemakkelijker richten op specifieke groepen op basis van regio, leeftijd of andere parameters.
Deze platforms hebben ook niet de financiële middelen om de desinformatie die zij verspreiden te bestrijden, of zij zien er het nut niet van in, waarbij zij zich verschuilen achter de vrijheid van meningsuiting.
Desinformatie vindt vaak haar oorsprong op vertrouwelijker platforms alvorens snel een breder publiek te bereiken (11). 4.8.
Het EESC is van mening dat het Europese optreden te versnipperd is en te weinig wordt gecoördineerd.
De structuren lijken te zeer gescheiden, met name wat de twee belangrijkste organen EDMO en European Stratcom betreft.
De oprichting van een permanente werkgroep met de Europese Groep van regulerende instanties voor audiovisuele mediadiensten (ERGA) moet de uitwisseling van informatie vergemakkelijken.
Het EESC vreest echter dat haar actiemiddelen te beperkt zijn voor de omvang van de verschijnselen. 4.9.
Betere samenwerking tussen de lidstaten is dringend geboden.
Tegelijkertijd moet de EU er rekening mee houden dat de vrijheid van de media, die onlosmakelijk verbonden is met de vrijheid van meningsuiting, momenteel in verschillende lidstaten gevaar loopt.
Hetzelfde geldt voor hun rechtsstelsels.
Dit zal onvermijdelijk negatieve gevolgen hebben voor het vermogen van deze landen om succesvol samen te werken, bijvoorbeeld op het gebied van “factchecking” en in overeenstemming met de waarden van de EU en meer in het bijzonder de beginselen van de rechtsstaat.
Elke poging om desinformatie aan te pakken, kan zeer belangrijke gevolgen hebben voor de grondrechten, die in alle lidstaten moeten worden gewaarborgd en verdedigd.
(9) (10) (11)
COM(2020) 825 final.
Europese Commissie “Voorstel voor een verordening betreffende een eengemaakte markt voor digitale diensten”, 15 december 2020.
Claudia Cohen, “Des marques financent, malgré elles, la désinformation”, Le Figaro, 5 augustus 2021.
Institute for public relations, Combating foreign disinformation on social media, Rand corporation, 28 juli 2021.