C 152/58
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
6.4.2022
3.3.
In 2011 wendden de Verenigde Staten zich gedesillusioneerd af van het gedestabiliseerde Midden-Oosten.
Het vacuüm dat hierdoor ontstond, werd aanvankelijk opgevuld door “Islamitische Staat” (IS).
Nadat IS in Irak en Syrië was uitgeschakeld, was het vooral Rusland dat in het gat sprong.
In datzelfde jaar had de toenmalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Hillary Clinton, verklaard dat de toekomst van de politiek zou worden beslist in Azië, niet in Afghanistan of Irak.
Europa en het Midden-Oosten waren in de periferie van de Amerikaanse belangen en hun strategie beland.
Gezien de gebeurtenissen in Afghanistan lijkt dit beleid, dat voor de stabiliteit en de veiligheid van Europa gevaarlijk is, onder president Biden te worden voortgezet. 3.4.
Europa staat al sinds enige tijd niet meer centraal in het buitenlands beleid van de VS.
De VS richten hun volle aandacht en middelen op de ongeremde opkomst van China, die door de pandemiemogelijk is versneld.
Bovendien is de toestand in Latijns-Amerika, met zijn autoritaire regimes, corruptie en soms totaal falende staten, opnieuw complex.
Alleen al vanwege de vluchtelingenstromen naar de Verenigde Staten hebben de VS meer belangstelling voor Latijns-Amerika dan voor Europa of Afrika.
Afrika, met de snelst groeiende bevolking ter wereld, krijgt nauwelijks aandacht van de Verenigde Staten.
Het nabije Europa is daarentegen wel geïnteresseerd, maar heeft, in tegenstelling tot China, dat zeer actief is in Afrika, geen strategie. 3.5.
China gaat door met zijn snelle economische opmars die eind jaren tachtig door Deng Xiaoping is ingezet.
Sinds het aantreden van Xi Jinping profileert China zich steeds zelfbewuster als wereldmacht.
Het land heeft zich ontwikkeld van een naar buiten toe vreedzaam handelende ontwikkelingsdictatuur tot een omvangrijke politiestaat die zich met zijn militaire pracht en praal soms dreigend laat gelden in de Aziatische regio en die intern (wederom) totalitair is georganiseerd.
De EU heeft geen duidelijke strategie voor haar betrekkingen met China.
Tijdens het Duitse Raadsvoorzitterschap heeft zij een bilaterale investeringsovereenkomst er politiek doorgedrukt en er doorheen gejaagd, die China weinig verplichtingen oplegt, ook niet wat betreft de inachtneming van grondrechten zoals de vrijheid van vereniging, en die de Europese belangen hoogstens oppervlakkig dient.
Het EESC maakt zich grote zorgen over de mogelijke gevolgen, met name op het gebied van desinformatie en beïnvloeding, aangezien de overeenkomst ook de deur wijd openzet voor Chinese investeringen in de nieuws-, media- en amusementssectoren.
3.5.1.
China is zich massaal aan het bewapenen.
Deze ondertussen openlijk agressieve nieuwe wereldmacht dreigt steeds nadrukkelijker met het scenario van een invasie van Taiwan, probeert de voor de wereldeconomie centrale maritieme handelswegen te controleren, verstoort de democratie en de vrijheid in Hongkong ondanks alle zelf aangegane volkenrechtelijke verplichtingen, en onderdrukt in zijn noordwestelijke provincies de moslimbevolking op een massale en nauwelijks voorstelbare meedogenloze wijze.
Dit laatste belet de Chinese Communistische Partij (CCP) niet om onmiddellijk goede betrekkingen aan te bieden aan de Taliban op het moment van de ineenstorting van Afghanistan.
De westerse mislukking in de Hindoekoesj-regio versterkt immers de voorkeur van de CCP voor een weliswaar multilaterale, maar onvrije wereldorde.
Het begrip multilateralisme, dat tot nu toe positieve connotaties had, krijgt dus een andere lading.
3.5.2.
De Chinese invloed in Europa is uitgegroeid tot een economische en politieke factor waaraan niet meer voorbij kan worden gegaan.
Peking werkt gestaag verder aan zijn zijderouteproject, neemt stap voor stap steeds meer strategische posities in, en trekt landen in Afrika en Azië in zijn politieke invloedssfeer door middel van kredietovereenkomsten die slechts bij oppervlakkige lezing genereus lijken, maar in feite wurgcontracten zijn.
Ook in Zuidoost-Europa heeft Peking inmiddels de zeggenschap over belangrijke infrastructuren verworven.
Voorbeelden binnen de EU zijn de haven van Piraeus in Griekenland, de aanleg van snelwegen in Montenegro en de aanleg van 5G-netwerken.
3.5.3.
Sommige delen van de Europese economie, met name ook Duitse bedrijven, zijn ondertussen in gevaarlijke mate afhankelijk van de Chinese markt, die zich in eerste instantie aan de Europese industrie aanbood als een gedelokaliseerde productielocatie, maar die zich nooit echt heeft opengesteld.
Sommige concerns heroverwegen terecht hun veel te eenzijdige toeleveringsketens, die uiteindelijk afhankelijk zijn van het willekeurige gedrag van Chinese leiders.
3.5.4.
Ook na de toetreding van China tot de WTO variëren tot op heden de mogelijkheden voor toegang tot de Chinese markten nog altijd van moeizaam tot geheel afwezig.
Er is nog lang geen sprake van eerlijkheid en wederkerigheid.
Het land verstoort de wereldwijde concurrentie door zijn overheidssubsidies en door zijn hardnekkige weigering om de overcapaciteit af te bouwen.
Het door de CCP beheerste land heeft zich van meet af aan schuldig gemaakt aan systematische bedrijfsspionage en via joint ventures kennisoverdracht afgedwongen.
Ondertussen opent China alleen nog maar de deuren voor buitenlandse investeerders waarvan het de kennis zelf nodig heeft en beschermt het nog altijd Chinese bedrijven tegen alle risico’s op een manier die de mededinging verstoort.
Dit alles is onverenigbaar met een wederzijds open en billijke marktorde. 3.6.
Rusland heeft zich sinds de gedenkwaardige toespraak van Vladimir Poetin in 2007 tijdens de veiligheidsconferentie in München helaas met steeds grotere schreden afgewend van samenwerking met het Westen.
Moskou zette al snel de afhankelijkheid van zijn buurlanden van de aardgasleveringen in als drukmiddel.
Waar dit niet langer volstond en de toenadering tot de EU en op die manier het Westen of het streven naar meer autonomie van een aantal voormalige Sovjetstaten te groot werd, is Moskou in zijn periferie ofwel de voormalige invloedssfeer van de Sovjet-Unie overgegaan tot heimelijke of openlijke oorlogen.
Daarbij is de Krim in strijd met het volkenrecht en in strijd met Ruslands eigen verbintenissen ten aanzien van het Oekraïense grondgebied geannexeerd.
De machthebbers in het Kremlin hebben de instabiliteit die volgde op de korte Arabische lente van 2011 meedogenloos voor eigen gewin misbruikt.
Daarnaast voeren