6.4.2022
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
C 152/23
3.7.
Veel vrijwilligers in heel Europa verrichten activiteiten die aansluiten bij reeds lang lopende EU-projecten van de Europese Commissie (van cruciaal belang voor de toekomst van Europa, bijvoorbeeld in verband met vaccinatie, digitalisering, klimaatkwesties, financiële hervormingen, het nucleaire debat, arbeidshervormingen enz.).
Aangezien burgers een feitelijk en onbevooroordeeld inzicht moeten krijgen in de belangrijkste voorstellen van de EU-instellingen voordat zij deze kunnen steunen, roept het EESC de Europese Commissie op om actief steun te verlenen aan activiteiten van vrijwilligers die het draagvlak voor belangrijke EU-projecten kunnen helpen verbreden, onder meer door het risico op valse en tendentieuze informatie te verkleinen. 3.8.
De groei van de forfaitaire financiering van projecten moet het mogelijk maken de bijdrage van vrijwilligers te erkennen als medefinanciering voor EU-subsidies.
In de praktijk werkt dit echter niet goed, omdat bijdragen van vrijwilligerstijd over het algemeen niet in de boekhouding van organisaties kunnen worden opgenomen.
Bovendien eisen veel instanties die EU-subsidies beheren dat betalingsbewijzen worden overgelegd voor de volledige bedragen van forfaitaire betalingen — iets wat indruist tegen de bedoelingen en de geest van de financieringsaanpak als berekeningsmethode.
Het EESC herhaalt zijn in de adviezen van 2006 (11) en 2013 (12) geformuleerde verzoeken in dit verband en betreurt het dat deze nog niet volledig zijn uitgevoerd.
Het EESC stelt vast dat de financieringsprogramma’s van de Raad van Europa over een mechanisme beschikken om vrijwilligerstijd op te nemen als medefinanciering voor hun subsidies. 3.9.
Het EESC is een groot voorstander van de wedstrijd voor de vrijwilligershoofdstad van Europa (13), die als opvolger van het Europees Jaar van het Vrijwilligerswerk 2011 in 2013 door het Centre for European Volunteering in het leven werd geroepen.
Het draagt ertoe bij dat lokale beleidsmaatregelen en praktijken voor vrijwilligerswerk worden afgestemd op de Europese context en de Europese waarden en beleidskaders.
Het EESC dringt erop aan dat dit initiatief door alle EU-instellingen wordt bevorderd en ondersteund, maar met bijzondere aandacht voor het subnationale niveau, als een manier om burgers dichter bij EU-beleidsmakers te brengen en om op EU-niveau steun te betuigen aan op solidariteit gebaseerde activiteiten en actieve burgers die bijdragen aan de toekomst van Europa.
Het EESC roept de Europese Commissie op om actief steun te verlenen aan de verspreiding van goede praktijken op het gebied van overheidsbeleid ter ondersteuning van vrijwilligersactiviteiten op lokaal niveau, en daarbij met name gebruik te maken van voorbeelden uit de gemeenten die kandidaat zijn geweest voor de wedstrijd voor de vrijwilligershoofdstad van Europa en die deze wedstrijd hebben gewonnen. 4.
Trends in vrijwilligerswerk 4.1.
Het EESC wijst erop dat de huidige demografische veranderingen de komende jaren van invloed zullen zijn op de activiteiten van vrijwilligers.
4.1.1.
Europa heeft een vergrijzende bevolking en dalende geboortecijfers.
Dit betekent dat er langer meer geschoolde vrijwilligers beschikbaar zijn, maar ook dat er meer ouderen zijn die de steun van vrijwilligers nodig hebben naarmate zij langer leven.
Met de dalende geboortecijfers is het echter mogelijk dat jongeren er niet zijn om vrijwilligerswerk te doen en dat er meer intercollegiale projecten voor volwassen en oudere vrijwilligers nodig zullen zijn.
4.1.2.
De bevolking in Europa wordt steeds diverser en verschuift steeds meer en er zal meer moeten worden gedaan om sociale integratie te waarborgen.
De lidstaten kunnen dit niet allemaal uit de overheidsfinanciën betalen, en zelfs al zouden zij over de middelen beschikken, dan nog gaat het niet alleen om geld.
Voor echte inclusie is een meer op menselijkheid en solidariteit gebaseerde aanpak nodig.
Er is dan ook behoefte aan vrijwilligers die uit solidariteit met elkaar handelen.
Er zijn grotere inspanningen nodig om eenzaamheid te bestrijden en sociale diensten te verlenen wanneer gezinnen meer verspreid zijn over landen en over het continent.
Het EESC is van mening dat de overheden op EU-, nationaal en lokaal niveau hierop voorbereid moeten zijn, en dat in het kader van dit proces gunstige voorwaarden moeten worden geschapen voor de uitbreiding van vrijwilligerswerk.
4.1.3.
In de lidstaten worden minder belastingen geïnd en de overheidsbegrotingen worden ingekrompen, maar tegelijkertijd is er een grotere vraag naar diensten.
Grotere ongelijkheid en armoede leiden tot grotere behoeften onder de bevolking, maar dit staat in contrast met een vermindering van de financiering voor maatschappelijke organisaties, die veel zouden kunnen doen — met de steun van vrijwilligers — om de situatie van individuele burgers en gezinnen te verbeteren.
Het EESC wijst erop dat er een beter evenwicht moet worden gevonden. 4.2.
Het EESC benadrukt dat de voortdurende veranderingen in levensstijl en in de soorten activiteiten die sociale erkenning opleveren, of de noodzaak om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen die beroepsmatig van pas kunnen komen voor jongere generaties, ertoe kunnen leiden dat de belangstelling van burgers voor vrijwilligerswerk en de reële mogelijkheden voor vrijwilligerswerk niet op elkaar zijn afgestemd, en dat het niveau van vrijwilligerswerk derhalve kan dalen, ondanks de hoge vraag en het hoge aanbod.
Dit verschijnsel moet voortdurend worden gemonitord, zodat het overheidsbeleid te zijner tijd kan worden bijgesteld.
(11) (12) (13)
SOC/243 — Rol en impact van vrijwilligersactiviteiten in de Europese samenleving (PB C 325 van 30.12.2006, blz. 46).
ECO/343 — Statistische instrumenten voor het meten van vrijwilligerswerk (PB C 170 van 5.6.2014, blz. 11).
European Volunteering Capital — CEV.