6.4.2022
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
C 152/21
Het EESC heeft ook aangedrongen op voorbereidende werkzaamheden, die op basis van het kadervoorstel van de IAO moeten leiden tot de opstelling van gedetailleerde regels voor het verrichten van onderzoek in de EU.
Het EESC betreurt het dat er sindsdien geen vooruitgang is geboekt bij de totstandbrenging van een gemeenschappelijk systeem voor het meten van de waarde van vrijwilligerswerk in Europa.
Het EESC verzoekt de Europese Commissie derhalve nogmaals om de aanbevelingen van het EESC resoluut uit te voeren.
Daarbij wijst het erop dat het zonder betrouwbare gegevens onmogelijk is om op — welk gebied dan ook — een doeltreffend beleid te voeren.
2.6.1.
Het EESC benadrukt dat een betere gegevensverzameling, waarbij niet alleen wordt gekeken naar het bbp en de economische waarde, maar bijvoorbeeld ook naar de door vrijwilligers bestede tijd, hun leeftijd, gender, activiteitsgebieden en meer in het algemeen de toegevoegde waarde voor de samenleving, zoals indicatoren voor gezondheid en welzijn, levenskwaliteit en sociale cohesie, goed van pas zou komen.
2.6.2.
Slechts enkele nationale bureaus voor de statistiek hebben onderzoek naar vrijwilligerswerk geïnitieerd en uitgevoerd op basis van de IAO-methodologie, en Polen is het enige land waarvan het nationale bureau voor de statistiek al twee keer een dergelijk onderzoek heeft uitgevoerd, in 2011 en 2016, met een verder onderzoek gepland voor begin 2022.
In het onderzoek van 2011 werd de waarde van vrijwilligerswerk berekend op ongeveer 2,8 % van het bbp (5), in het onderzoek van 2016 op ongeveer 1,2 % van het bbp (6).
Deze grote discrepantie is het gevolg van bepaalde wijzigingen in de methodologie.
Een daarvan was het feit dat de vragen in 2011 betrekking hadden op vrijwilligerswerk dat door de respondent werd verricht ten behoeve van gezinsleden die in een ander huishouden woonden, terwijl dergelijke activiteiten in 2016 niet in aanmerking werden genomen.
Een andere was dat de vragen in 2011 betrekking hadden op activiteiten gedurende het hele jaar 2010, terwijl in 2016 alleen rekening werd gehouden met vrijwilligerswerk dat werd verricht tijdens de periode van vier weken in het eerste kwartaal onmiddellijk voorafgaand aan de enquête.
Dit voorbeeld toont duidelijk aan dat het niet mogelijk is vergelijkbare gegevens te verkrijgen zonder dat een door Eurostat geïnitieerde gemeenschappelijke methodologie op EU-niveau is ontwikkeld. 2.7.
Vrijwilligerswerk heeft een waarde voor individuen, gemeenschappen, het milieu, de economie en de samenleving als geheel als een van de meest zichtbare uitingen van solidariteit.
Het bevordert en faciliteert sociale inclusie, bouwt sociaal kapitaal op en heeft een transformerend effect op de samenleving.
De ontwikkeling van een bloeiend maatschappelijk middenveld met geëngageerde vrijwilligers kan creatieve en innovatieve oplossingen bieden voor gemeenschappelijke uitdagingen.
Vrijwilligerswerk draagt bij tot economische groei en behoeft als zodanig een specifieke en gerichte meting op het gebied van zowel economisch als sociaal kapitaal.
Het speelt ook een steeds grotere rol bij de bescherming van het milieu en is voor veel vrijwilligers een cruciale bron van leermomenten.
Vanuit die gedachte moet het overheidsbeleid, hoewel het rechtstreeks gericht is op het ondersteunen van vrijwilligers, ook uitdrukking geven aan de behoefte aan een ondersteunende infrastructuur voor vrijwilligerswerk met voldoende en passende financiering voor ondersteunende maatregelen, zoals opleiding en verzekeringskosten.
3.
Vrijwilligerswerk op EU-niveau 3.1.
Het EESC betreurt het dat vrijwilligerswerk na afloop van het Europees Jaar van het Vrijwilligerswerk 2011 geleidelijk van de Europese agenda is verdwenen.
In officiële documenten kwam het slechts sporadisch aan bod — bij de oprichting van het Europees vrijwilligerskorps voor humanitaire hulpverlening en het Europees Solidariteitskorps, en als prioritair thema in het programma Europa voor de burger. 3.2.
Het EESC benadrukt dat er in de lidstaten slechts weinig onderzoek naar vrijwilligerswerk is gedaan.
Daarbij is gekeken naar verschillende aspecten van vrijwilligerswerk (bijvoorbeeld de mate van deelname aan vrijwilligerswerk, het demografische profiel van de betrokkenen en hun drijfveren).
Vanwege het gebrek aan consistentie in de methodologische benaderingen, zelfs wat betreft de reikwijdte van de definitie van vrijwilligerswerk en de verschillen in onderzoeksgegevens, is het onmogelijk om dit onderzoek te gebruiken voor analyses die in de hele EU worden uitgevoerd.
Het verslag dat in 2010 op verzoek van de Europese Commissie door het adviesbureau GHK werd opgesteld (7), is ondanks de beperkingen ten aanzien van de vergelijkbaarheid van de gegevens nog steeds de meest recente beschikbare alomvattende en waardevolle bron van gegevens.
3.2.1.
Uit het GHK-verslag bleek dat 22-23 % van de EU-burgers ouder dan 15 jaar betrokken was bij vrijwilligerswerk, dat wordt gedefinieerd als een activiteit die iemand uit vrije wil verricht, voornamelijk binnen een niet-gouvernementele organisatie voor een goed doel zonder winstoogmerk.
3.2.2.
Tegelijkertijd werd in het verslag aangegeven dat als gevolg van methodologische verschillen de afwijking in de resultaten vaak kan oplopen tot 30 à 40 procentpunten.
(5) (6) (7)
Statistieken Polen — Vrijwilligerswerk 2011.
Statistieken Polen — Vrijwilligerswerk 2016.
GHK-verslag getiteld “Volunteering in the European Union”, GHK, 2010.