6.4.2022
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
C 152/159
1.6.
Het EESC betreurt dat de Commissie geen analyse heeft gemaakt van de gevolgen van het “Fit for 55”-pakket voor de afzonderlijke lidstaten of voor de verschillende sectoren.
Het is van mening dat een specifieke effectbeoordeling van de oprichting van het Sociaal Klimaatfonds op zijn plaats zou zijn geweest.
1.7.
Het EESC is ingenomen met de verplichting voor de lidstaten om een uitgebreid pakket maatregelen en investeringen in te dienen als hun sociaal klimaatplan, samen met de bijgewerkte versie van hun nationaal energie- en klimaatplan, conform de governanceverordening.
Het EESC dringt erop aan dat de sociale partners, kamers van koophandel, het maatschappelijk middenveld, jongerenorganisaties en lokale en regionale overheden worden betrokken bij de uitwerking van de nationale sociale klimaatplannen door de lidstaten.
1.8.
Gevreesd wordt dat de kosten van een systeem voor de handel in emissierechten voor gebouwen en vervoer de gewenste voordelen zullen overtreffen en tot ongecontroleerde en dus bestaansbedreigende prijspieken kunnen leiden.
Het EESC staat er dan ook kritisch tegenover om het Europees Sociaal Klimaatfonds te koppelen aan de invoering van een ETS voor gebouwen en vervoer en zou graag zien dat er in de EU-begroting een specifieke rubriek wordt gecreëerd voor de sociale gevolgen van de groene transitie.
In plaats daarvan moet in beginsel worden gestreefd naar de invoering van een sociaal klimaatfonds op EU-niveau.
1.9.
Het EESC wijst erop dat een efficiënt gebruik van de middelen uit het fonds moet worden gewaarborgd en dat fraude, corruptie en belangenconflicten in verband met de door het fonds gesteunde maatregelen moeten worden voorkomen.
1.10.
De rechtsstaat indachtig is het ingenomen met de door de Commissie voorgestelde maatregelen voor een doeltreffend en efficiënt internecontrolesysteem en met de aankondiging dat ten onrechte betaalde of onjuist gebruikte bedragen zullen worden teruggevorderd.
Voorts vraagt het EESC zich af of de EU-procedure voor het verminderen van EU-middelen wanneer lidstaten de rechtsstaat schenden, van toepassing zal zijn op de uitbetaling van de middelen.
1.11.
Het EESC dringt aan op meer duidelijkheid over de financiering van het fonds.
Het voorstel bepaalt dat de financiering gebaseerd zal zijn op een volatiele EU-ETS-markt.
Daarom begrijpt het EESC niet waarom een vast bedrag van 72,2 miljard EUR wordt voorgesteld.
De volatiliteit van de prijzen zal bepalend zijn voor het budget van het fonds.
Hieruit blijkt onder meer dat een stabielere financiering geboden is.
Het EESC stelt voor om gedeeltelijke financiële flexibiliteit in te voeren in het fonds, afhankelijk van de werkelijke prijsontwikkeling van de emissierechten (waarbij de toewijzing kan worden verhoogd naarmate de prijs stijgt).
1.12.
Wat de verdeling van het fonds over de lidstaten betreft, benadrukt het EESC dat de koolstofbeprijzing een verschillende impact kan hebben op de afzonderlijke lidstaten en ook kan indruisen tegen reeds bestaande nationale maatregelen, zoals het Ierse parlement in zijn met redenen omkleed advies over subsidiariteit heeft benadrukt.
1.13.
Het EESC is ingenomen met de aanpak waarbij, bij het opstellen en uitvoeren van de nationale plannen, gendergelijkheid en gelijke kansen voor iedereen, alsmede de mainstreaming van deze doelstellingen, en ook kwesties met betrekking tot toegankelijkheid voor personen met een handicap in aanmerking worden genomen en bevorderd, om ervoor te zorgen dat niemand wordt uitgesloten.
De geplande koolstofbeprijzing treft in het bijzonder vrouwen, aangezien zij 85 % van de alleenstaande ouders uitmaken.
In eenoudergezinnen is de kans op kinderarmoede bijzonder groot.
1.14.
Het EESC is zich terdege bewust dat het Sociaal Klimaatfonds voor de kwetsbare entiteiten een oplossing op middellange termijn biedt voor de compensatie van de hogere kosten van de groene transitie.
De huidige ontwikkeling van de energieprijzen vereist echter een onmiddellijke oplossing.
Het EESC is ingenomen met de mededeling van de Commissie, die de lidstaten een “toolbox” aanreikt om de onmiddellijke gevolgen van de huidige stijging van de groothandelsprijzen voor aardgas en elektriciteit aan te pakken en de veerkracht tegen toekomstige prijsschokken te versterken.
Nationale kortetermijnmaatregelen omvatten inkomenssteun in noodgevallen voor huishoudens, steun voor bedrijven en gerichte belastingverlagingen.
Om de bijstand voor de toolbox te stroomlijnen, stelt het EESC voor om het toepassingsgebied van het Sociaal Klimaatfonds uit te breiden tot kwetsbare kleine en middelgrote ondernemingen.
Deze reactie is verenigbaar met het doel van het Sociaal Klimaatfonds en strookt met de desbetreffende EU-voorschriften.
1.15.
Het EESC verzoekt de lidstaten verder zich te scharen achter de ontwikkeling en verstrekking van betaalbare emissievrije en emissiearme mobiliteits- en vervoersdiensten.
Het EESC beschouwt het verrichten van openbare personenvervoersdiensten, binnen de grenzen van de wettelijke mogelijkheden, als de ruggengraat van duurzame en betaalbare mobiliteit.