6.4.2022
NL
Publicatieblad van de Europese Unie
C 152/119
4.5.
De pandemie heeft aangetoond dat er een tekort is aan gezondheidswerkers.
Het EESC herhaalt dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan het verbeteren van hun arbeidsomstandigheden, inclusief salariëring, opleiding, omscholing en opfriscursussen en toegang tot kinderopvangfaciliteiten, en aan het waarborgen van de hoogst mogelijke veiligheidsnormen in de zorg; ook moet het voor mensen in alle beroepen, ook in de gezondheidssector, mogelijk zijn om in de hele EU vrij te wonen, te reizen en te werken (3).
Aangezien 76 % van de gezondheidswerkers en 84 % van de verpleegkundigen in de EU vrouwen zijn, is er behoefte aan gendertransformatief beleid om de belemmeringen voor het aannemen van voltijds werk uit de weg te ruimen, de loonkloof tussen mannen en vrouwen te dichten, het vasthouden van personeel in de sector te bevorderen en de toegang tot professionele ontwikkeling en leidinggevende functies te ondersteunen.
Er moeten speciale procedures komen om in kritieke situaties snel en veilig medisch personeel te kunnen aanwerven uit landen buiten de Europese Unie. 4.6.
Wat het strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2021-2027 betreft, juicht het EESC het toe dat de Europese Commissie de lidstaten met klem aanbeveelt om COVID-19 als beroepsziekte te erkennen.
Wel zou de aanbeveling moeten worden aangepast om alle werknemers te omvatten die zonder adequate bescherming aan infectie worden blootgesteld, met inbegrip van mobiele en migrerende werknemers en seizoenarbeiders op onveilige werkplekken en in onhygiënische huisvesting. 4.7.
Het EESC zal de uitvoering van de Europese gezondheidsunie op de voet volgen en beveelt aan rekening te houden met het verband tussen diergezondheid en menselijke gezondheid.
Uit de desbetreffende samenwerking blijkt ook dat, gezien het grensoverschrijdende karakter van pandemieën, alleen uniforme, goed gecoördineerde en algemeen erkende maatregelen doeltreffend en succesvol kunnen zijn. 4.8.
Tijdens de COVID-19-pandemie was er in Europa sprake van een gefragmenteerde, ongecoördineerde aanpak op het gebied van klinische proeven.
Het EESC stelt vast dat met een pan-Europese aanpak de procedures en processen voor klinische proeven kunnen worden gestroomlijnd, met name het testen van nieuwe kandidaat-geneesmiddelen voor doeltreffende en toegankelijke therapieën.
Een grootschalig Europees platform voor klinische proeven kan hier een oplossing zijn. 4.9.
Uit wetenschappelijke onderzoeksgegevens en statistieken over zorgopnames blijkt dat de COVID-19-crisis een aanzienlijke toename van psychologische risico’s met zich mee kan brengen, hetgeen weer kan leiden tot meer psychosomatische aandoeningen.
Met deze nieuwe ziekteontwikkelingen en met de nog onvoldoende bestudeerde effecten van langdurige COVID moet in de gezondheidszorgstelsels van alle EU-lidstaten rekening worden gehouden. 4.10.
De preventie van en voorbereiding en respons op pandemieën zijn prioriteiten voor Europa.
Het EESC is van mening dat de EU op een consistente wijze en op mondiaal niveau op de crisis moet blijven reageren, met name via Covax en met nieuwe kandidaat-geneesmiddelen en -therapieën, en het wereldwijde gezondheidsbeveiligingskader moet blijven versterken en ondersteunen.
Dit houdt ook in dat de EU een grotere rol moet spelen in de Wereldgezondheidsorganisatie.
Om tegemoet te komen aan de dringende behoeften van met name ontwikkelingslanden, verzoekt het EESC de Europese Commissie in dit verband om op Europees niveau een open debat te voeren over een tijdelijke vrijwillige Trips-ontheffing voor COVID-19-vaccins, -behandelingen en -tests, zodat de wereldwijde vaccinproductie kan worden opgevoerd en de kosten kunnen worden verlaagd om de toegankelijkheid voor iedereen, overal ter wereld, te waarborgen. 4.11.
Wat de eerste in de mededeling van de Commissie over gezondheid geformuleerde ervaringen betreft, vindt het EESC het pijnlijk dat niet wordt vermeld dat de mogelijkheden voor gezondheidsinterventies en de beschikbaarheid van gezondheidsdiensten om noodsituaties aan te pakken ongelijk zijn en dat daarbij niet de nodige aandacht uitgaat naar kwetsbare groepen; in veel opzichten is dat door de COVID-19-crisis alleen maar verergerd.
Gelijke toegang tot en beschikbaarheid van diensten zou niet alleen een evaluatiecriterium moeten zijn, maar zou levens kunnen redden.
5.
Sociale en maatschappelijke aspecten 5.1.
In 2021 hebben we de ongelijkheden tussen vrouwen en mannen in heel Europa zien toenemen, met name als gevolg van de alarmerende stijging van het aantal gevallen van geweld tegen vrouwen in verband met de COVID-19-pandemie.
Lockdowns en isolatiemaatregelen hebben een klimaat geschapen waarin geweldplegers nog beter dwang kunnen uitoefenen op hun slachtoffers en hebben geleid tot incidenten van fysiek, psychisch en seksueel geweld tegen vrouwen en meisjes, terwijl slachtoffers over minder mogelijkheden beschikken om hulp te zoeken; dit wordt ook wel de “schaduwpandemie” genoemd.
Het EESC verzoekt de Europese Commissie een alomvattend kader vast te stellen voor het voorkomen en bestrijden van alle vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes vanuit een feministisch, genderbewust en intersectioneel perspectief, om ervoor te zorgen dat in geval van een toekomstige gezondheidscrisis een schaduwpandemie wordt voorkomen.
(3)
PB C 286 van 16.7.2021, blz.
109.