6.4.2022
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
C 152/57
1.9.
L-OSKE hija pilastru ta’ appoġġ għall-arkitettura ta’ sigurtà pan-Ewropea u bħala tali għandha tissaħħaħ għad-djalogu mar-Russja.
Il-proġett Nord Stream 2 jeħtieġ jiġi sospiż għat-tul ta’ żmien li matulu r-Russja tikser id-dritt internazzjonali fl-Ukrajna, għaliex inkella Moska tikseb influwenza akbar fuq il-pajjiżi tal-Ewropa tal-Lvant. 1.10.
L-arkitettura tas-sigurtà Ewropea jeħtiġilha tissaħħaħ flimkien man-NATO; għandu jkun hemm ukoll djalogu dwar il-valuri fi ħdan in-NATO. 1.11.
Il-kooperazzjoni trans-Atlantika tas-soċjetà ċivili jeħtieġ li tissaħħaħ aktar.
Id-djalogu konġunt dwar id-drittijiet taċ-ċittadini, ir-reżiljenza għad-diżinformazzjoni, il-libertà tal-midja, l-azzjoni klimatika, id-drittijiet soċjali u l-protezzjoni tal-konsumatur, u dwar l-appoġġ għad-demokrazija, kif iggarantit mill-KESE fl-UE, huwa partikolarment importanti f’dan ir-rigward.
Fuq medda twila ta’ żmien, is-sħubija trans-Atlantika tista’ twassal għall-integrazzjoni trans-Atlantika.
2.
L-istat tad-dritt u l-ordni globali ħieles 2.1.
Il-KESE jinnota li hemm rabta inseparabbli bejn ordni globali ħieles u d-demokratizzazzjoni tal-istat tad-dritt internament Jekk l-atturi demokratiċi tal-istat tad-dritt jitilfu s-setgħa fir-rigward ta’ atturi awtoritarji jew totalitarji, ikun impossibbli li jinżamm ordni globali ħieles.
Għall-kuntrarju ta’ dan, jekk il-merkantiliżmu u l-protezzjoniżmu jieħdu post il-kummerċ ħieles ibbażat fuq ir-regoli, dan jirriżulta wkoll f’vantaġġi fil-livell nazzjonali għall-forzi li jpoġġu f’dubju d-demokrazija bbażata fuq il-libertajiet u l-istat tad-dritt. 2.2.
Fil-fehma tal-KESE, ordni globali ħieles huwa prerekwiżit għal kummerċ ibbażat fuq ir-regoli, ġust u sostenibbli, għall-ilħuq tal-għanijiet klimatiċi ta’ Pariġi u tal-għanijiet ta’ sostenibbiltà tan-Nazzjonijiet Uniti, il-ġustizzja soċjali u l-opportunitajiet indaqs, l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u n-nondiskriminazzjoni.
Ordni globali bbażat fuq id-dritt ta’ min hu l-aktar b’saħħtu, fuq l-esklużjoni, li jaħdem favur l-awtosuffiċjenza u relazzjonijiet kummerċjali bbażati fuq ġerarkiji ta’ poter la jista’ jiġġenera jew isaħħaħ l-intraprenditorija kreattiva u innovattiva b’suċċess ekonomiku sostenibbli u lanqas ma jista’ jilħaq għanijiet ambizzjużi tal-politika ambjentali u soċjali. 2.3.
Għalhekk, il-KESE jappoġġja t-tisħiħ tar-regoli bażiċi tal-kooperazzjoni bejn l-Istati permezz tan-Nazzjonijiet Uniti u s-sottoorganizzazzjonijiet tagħha u jilqa’ l-idea ta’ Alleanza tad-Demokraziji kollha, għaliex kien biss bis-saħħa tal-poter demokratiku tal-Istati Uniti li l-istituzzjonijiet internazzjonali setgħu jiġu stabbiliti wara t-Tieni Gwerra Dinjija, u għandhom biss futur ma’ Amerka demokratika u miftuħa għad-dinja kollha. 2.4.
Il-KESE huwa awtokritiku għall-fatt li, wara t-tmiem tal-Gwerra Bierda, mhux biss il-politika Ewropea, iżda anke s-soċjetà ċivili organizzata fl-Ewropa assumew għal żmien twil wisq li l-valuri universali tad-demokrazija u l-istat tad-dritt kienu ggarantiti.
Madankollu, hemm atturi b’saħħithom fid-dinja li, għalkemm huma marbutin b’dawn il-valuri skont id-dritt internazzjonali, fil-prattika, jinjorawhom b’mod fundamentali.
Il-preservazzjoni tal-ordni proprju bbażat fuq il-valuri ma tistax tittieħed bħala fatt. 2.5.
Il-valuri li jiggwidaw lill-Istati u l-alleanzi tal-Istati, ibbażati fuq id-demokrazija u l-istat tad-dritt, isawru l-ordni multilaterali li l-UE tkompli tippromovi, għalkemm bil-poter limitat tagħha stess.
Dawn il-valuri jsibu l-għeruq tagħhom fis-separazzjoni tal-poter sekulari u spiritwali, il-Magna Carta, il-Habeas Corpus u d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti.
Dawn huma rekwiżit bażiku għad-demokrazija liberali u l-istat tad-dritt.
L-UE u l-Istati Uniti u d-demokraziji liberali assoċjati magħhom iħaddnu dawn il-valuri.
L-Artikolu 30 tad-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-Nazzjonijiet Uniti jipprevedi espressament: “Xejn f’din id-dikjarazzjoni ma jista’ jkun mifhum li jagħti lil xi Stat, għaqda jew persuna l-jedd li jagħmel xi ħidma jew li jwettaq xi għemil bil-għan li jeqred xi jeddijiet jew libertajiet li huma mxandra hawnhekk.” 2.6.
Dak li għandhom komuni d-demokraziji liberali huwa li l-eżistenza tagħhom hija marbuta b’mod inseparabbli ma’ soċjetà ċivili pluralista, indipendenti u ħajja.
3.
L-importanza tar-relazzjonijiet trans-Atlantiċi għall-post tal-Ewropa fid-dinja 3.1.
Il-bidliet ġeopolitiċi tal-aħħar għoxrin sena għamlu ħsara serja lill-ordni globali ħieles u dgħajfu b’mod serju l-organizzazzjonijiet internazzjonali importanti.
Il-forzi dominanti kienu l-elit tal-poter dejjem aktar aggressivi tar-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina u l-iżolazzjoniżmu li dejjem beda jikber b’mod perikoluż min-naħa tal-Istati Uniti. 3.2.
Madankollu, fid-dawl tat-tensjonijiet soċjali domestiċi u d-dimensjoni internazzjonali tal-isfida, l-Istati Uniti mhux se jkunu jistgħu jiżguraw iż-żamma ta’ ordni dinji ħieles waħedhom.
Il-popolazzjoni tal-Istati Uniti hija partikolarment xettika dwar operazzjonijiet militari għaljin f’pajjiżi mbiegħda.
L-Afganistan qed juri b’mod brutali l-ħtieġa urġenti għal strateġija ġdida kredibbli ta’ demokraziji liberali u għal impenn Ewropew aktar b’saħħtu biex jittaffa l-piż minn fuq l-Istati Uniti.
Dan l-impenn m’għandux ikun limitat għall-kapaċitajiet militari, li jibqgħu indispensabbli.