C 152/30
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
6.4.2022
(19,6 %).
Barra minn hekk, hemm tendenza li perċentwal ta’ żgħażagħ qiegħda jiġu injorati fid-data uffiċjali minħabba li jew ma japplikawx għall-benefiċċji tal-qgħad jew ma jirreġistrawx ma’ aġenziji tal-impjieg u minflok jaqilgħu l-għajxien tagħhom minn impjieg indipendenti fittizju, jaħdmu għal pjattaforma jew fl-ekonomija li ma tidhirx.
Għalhekk, jista’ jiġi preżunt li ċ-ċifri reali jistgħu jkunu saħansitra agħar minn dawk irrapportati mill-Eurostat.
3.2.
Barra minn hekk, il-kriżi tal-COVID-19 kompliet taggrava s-sitwazzjoni tan-NEETs.
L-għadd ta’ NEETs fl-Ewropa, speċjalment f’pajjiżi bħall-Italja, il-Greċja, il-Bulgarija u r-Rumanija, huwa kritiku u għal darba oħra qed jiżdied bħala riżultat tat-tluq bikri mill-iskola, in-nuqqas ta’ gwida xierqa, it-telf ta’ impjiegi u n-nuqqas ta’ opportunitajiet ta’ impjieg.
Din il-kategorija ta’ żgħażagħ vulnerabbli tinsab f’riskju ogħla ta’ marġinalizzazzjoni, faqar u esklużjoni permanenti mill-impjieg.
3.3.
In-NEETs huma kategorija wiesgħa li tinkludi popolazzjoni eteroġena, inklużi l-persuni qiegħda, dawk bi tluq bikri mill-iskola u l-gradwati kollha skoraġġuti minħabba li għadhom ma sabux impjieg u ż-żgħażagħ l-oħra inattivi għal raġunijiet differenti.
Il-persuni qiegħda huma biss sottogrupp tal-kategorija usa’ tan-NEETs u l-koinċidenza bejn il-persuni qiegħda u l-grupp NEET tvarja maż-żmien u skont il-pajjiż (8).
3.4.
Għadd kbir ta’ NEETs jirrappreżentaw telf kbir għall-ekonomiji u s-soċjetajiet tagħna.
Is-sentiment ta’ diżillużjoni jew esklużjoni tal-individwi kkonċernati jġorr ukoll riskju politiku għoli għall-istabbiltà tas-soċjetajiet demokratiċi tagħna.
L-inkapaċità tas-sistemi edukattivi u soċjali li jipprevjenu l-fenomenu jew inaqqsu l-għadd ta’ NEETs hija sinjal ta’ falliment ta’ politiki effiċjenti appoġġjati b’mod wiesa’ biex jippromovu l-ugwaljanza tal-opportunitajiet fl-Ewropa kollha.
3.5.
Din il-kriżi qed taffettwa b’mod partikolari lill-ħaddiema f’forom ta’ impjieg diversi u mhux standard (9) (xogħol każwali, xogħol imħallas b’vawċer, xogħol fuq pjattaformi diġitali, ħaddiema temporanji (gig workers), u impjieg kollaborattiv, eċċ.)
(10), u sfortunatament hemm prevalenza ta’ żgħażagħ f’dawn il-forom ta’ xogħol.
Dawn l-impjiegi jista’ jkollhom paga baxxa, b’sigħat ta’ xogħol irregolari, sigurtà tax-xogħol ħażina, u protezzjoni soċjali limitata jew l-ebda protezzjoni soċjali (liv imħallas, pensjoni, liv minħabba mard, eċċ.).
Ħafna drabi, dan ix-xogħol ma jikkwalifikax għall-benefiċċji tal-qgħad jew għall-iskemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar implimentati mill-gvernijiet (11).
Dan it-tip ta’ xogħol jista’ jinstab l-aktar f’setturi u industriji li ġew partikolarment affettwati mill-pandemija tal-COVID-19, bħas-setturi tat-turiżmu, tal-bejgħ bl-ingrossa, tal-bejgħ bl-imnut, tal-akkomodazzjoni u tal-ikel (12).
Min-naħa l-oħra, forom ġodda ta’ xogħol jistgħu jkunu opportunità għaż-żgħażagħ li jgħixu f’żoni rurali jew remoti, jew għaż-żgħażagħ b’diżabilità, studenti u ġenituri żgħażagħ, u pagi deċenti u sigurtà soċjali huma għalhekk indispensabbli.
3.6.
L-ostakli periferali għall-impjieg, bħall-mobbiltà, il-litteriżmu diġitali, is-saħħa u l-kundizzjonijiet tal-għajxien prekarji, inkluż in-nuqqas ta’ akkomodazzjoni jew kopertura tas-sigurtà soċjali, għandhom jiġu identifikati u kkunsidrati fil-pjani nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza.
Il-KESE jemmen li l-Istati Membri jistgħu jissorveljaw dawn l-ostakli għall-integrazzjoni taż-żgħażagħ fis-suq tax-xogħol f’termini kwalitattivi u kwantitattivi, u jressqu proposti speċifiċi biex jirrimedjahom fil-pjani nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza rispettivi tagħhom.
4.
Kummenti speċifiċi 4.1.
L-irkupru ta’ wara l-COVID-19 għandu jitqies bħala opportunità.
Il-kriżi heżżet kemm l-ekonomija kif ukoll is-suq tax-xogħol.
4.2.
Il-pjani nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza jirrappreżentaw opportunità mingħajr preċedent biex tiġi xprunata l-bidla, li trid tinħataf permezz ta’ governanza inklużiva li teħtieġ djalogu, ftuħ u trasparenza.
Il-miżuri ffinanzjati fil-kuntest tal-pjani nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza għandhom jinvolvu lill-awtoritajiet lokali, lill-imsieħba soċjali u lis-soċjetà ċivili sabiex tinħoloq governanza parteċipattiva li tista’ ġġib kunsens, fiduċja u sens ta’ ġustizzja fir-rigward tal-pjani nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza.
(8) (9) (10) (11) (12)
Konle-Seidl, R. u Picarella, F. (2021), Youth in Europe: Effects of COVID-19 on their economic and social situation (Iż-żgħażagħ fl-Ewropa: L-effetti tal-COVID-19 fuq is-sitwazzjoni ekonomika u soċjali tagħhom), il-Parlament Ewropew, il-Lussemburgu (mhux disponibbli bil-Malti).
https://www.eurofound.europa.eu/mt/topic/non-standard-employment.
https://www.eurofound.europa.eu/mt/publications/blog/new-forms-of-employment-in-europe-how-new-is-new.
Eurofound (2021), COVID-19: Implications for employment and working life (Il-COVID-19: implikazzjonijiet għall-impjieg u l-ħajja tax-xogħol), L-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, il-Lussemburgu (mhux disponibbli bil-Malti).
Spasova S., Bouget D., Ghailani, D. u Vanhercke B. (2017), Access to social protection for people working on non-standard contracts and as self-employed in Europe (Aċċess għall-protezzjoni soċjali għal persuni li jaħdmu b’kuntratti mhux standard u bħala persuni li jaħdmu għal rashom fl-Ewropa – mhux disponibbli bil-Malti).