C 152/130
MT
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea
6.4.2022
3.8.
Ir-Regolament Delegat dwar it-Tassonomija relatat mal-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima jista’, jekk jiġi aċċettat mill-Kunsill u mill-Parlament, jidderieġi investimenti futuri lejn assi sostenibbli, il-kategorija li tappartjeni għaliha l-enerġija rinnovabbli.
Huwa biss ladarba jiġu eliminati d-distorsjonijiet tal-kompetizzjoni bejn is-sorsi tal-enerġija li l-enerġija rinnovabbli tkun tista’ tikkompeti liberament fis-suq.
Sakemm din is-sitwazzjoni sseħħ, il-KESE jilqa’ l-approċċ tal-Kummissjoni, li jagħmilha possibbli li jiġi evitat it-telf tas-sorsi rinnovabbli.
4.
Kummenti speċifiċi dwar it-test tad-Direttiva (a) In-natura vinkolanti jew le tal-miri proposti 4.1.
Il-KESE jtenni l-kritika tiegħu (7) li r-reviżjoni tad-Direttiva ma fihiex miri nazzjonali vinkolanti, kuntrarjament għal dik tal-2009.
Filwaqt li l-UE laħqet il-mira tagħha li żżid is-sehem tas-sorsi rinnovabbli għal 20 % sal-2020, xi Stati Membri ma rnexxilhomx jilħqu l-miri tagħhom, filwaqt li oħrajn bilkemm irnexxielhom jagħmlu dan (8), u ħadu vantaġġ b’mod partikolari mis-sitwazzjoni ekonomika partikolari kkawżata mill-kriżi tas-saħħa, li waqfet l-attività ta’ xi ekonomiji nazzjonali.
Dan l-eżempju juri d-dgħufija tal-qafas ta’ governanza attwali, li jipprovdi biss il-kapaċità li “jħeġġeġ” lill-Istati Membri biex jilħqu l-miri nazzjonali tagħhom.
Il-KESE jappella lill-Kunsill tal-Ministri, lill-Parlament Ewropew u lill-Kummissjoni Ewropea biex jerġgħu jiftħu d-dibattitu dwar l-iffissar tal-miri nazzjonali vinkolanti, dwar il-governanza xierqa tal-enerġija u/jew tal-anqas dwar mezzi aktar koerċittivi kontra Stati li jwettqu ksur sabiex jiġi żgurat li l-ambizzjonijiet nazzjonali jintlaħqu.
Hawnhekk, id-Direttiva qed taġixxi sa fejn tista’ tasal l-azzjoni volontarja.
Filwaqt li bosta Stati Membri qabżu t-tbassir tagħhom għall-2020, hemm riskju ta’ ġirja lejn l-iktar livell baxx li twassal lill-pajjiżi li għamlu l-aktar progress biex jiġu skoraġġuti min-nuqqas ta’ rieda ta’ wħud mill-kontropartijiet tagħhom u min-nuqqas ta’ konsegwenzi.
4.2.
Rigward il-mira l-ġdida vinkolanti ta’ 40 % tal-enerġija rinnovabbli sal-2030 (preċedentament 32 %), din tirrigwarda l-konsum tal-enerġija kollu u mhux biss il-konsum tal-elettriku.
Il-KESE jilqa’ l-fatt li l-Kummissjoni pproponiet l-iktar mira ambizzjuża fost il-medda identifikata fil-Pjan dwar il-Mira Klimatika (38-40 %) sabiex tintlaħaq il-mira l-ġdida ta’ 55 % tat-tnaqqis tal-gassijiet serra sal-2030.
Dan juri l-ambizzjoni tal-eżekuttiv Ewropew biex jiġi aċċellerat l-użu tat-teknoloġiji ekoloġiċi, li l-KESE jilqa’.
Madankollu, dan is-sehem akbar ta’ sorsi rinnovabbli fit-taħlita tal-elettriku tal-Istati Membri ser ikollu konsegwenzi f’termini ta’ konsum tal-enerġija u tal-elettriku (9) peress li s-sehem tal-konsum tal-enerġija huwa mistenni li jonqos sal-2050.
Huwa importanti li jiġu aġġornati x-xenarji għall-2050 fid-dawl tal-miri l-ġodda, b’mod partikolari billi jiġi speċifikat ir-rwol li jista’ jkollu l-ħżin tal-elettriku, li ser ikollu jiġi żviluppat aktar malajr milli mistenni, jew ir-rwol tal-iffrankar tal-enerġija, fejn ċerta mġieba ġiet enfasizzata mill-kriżi tas-saħħa.
4.3.
Madankollu, din il-mira l-ġdida ser tkun ambizzjuża ħafna għal xi Stati Membri.
Filwaqt li f’ħafna Stati Membri d-dekarbonizzazzjoni tas-settur tal-bini għadha lura, il-KESE jappoġġja l-approċċ propost li jiżdiedu l-isforzi f’setturi speċifiċi, bħal pereżempju l-użu tal-enerġija rinnovabbli fis-settur tat-tisħin u t-tkessiħ.
Huwa minnu li kien hemm meħtieġa b’mod urġenti mira speċifika ta’ 49 % għas-sehem tal-enerġija rinnovabbli fil-bini, kif stabbilita fl-Artikolu l-ġdid 15a.
Madankollu, il-KESE jistaqsi dwar in-natura mhux vinkolanti ta’ mira bħal din.
Is-settur tal-bini ser ikollu jnaqqas l-emissjonijiet tiegħu b’60 % sal-2030 u jsir newtrali għall-karbonju sal-2040 sabiex jintlaħqu l-miri stabbiliti fil-Patt Ekoloġiku għall-Ewropa.
Filwaqt li bosta Stati Membri jistgħu jiltaqgħu ma’ diffikultajiet biex jilħqu din il-mira, il-KESE jenfasizza l-importanza li jintużaw il-fondi mill-Fond Soċjali għall-Klima mill-2025 ’il quddiem.
Dan għandu jagħmilha possibbli li jitħaffu r-rinnovazzjonijiet tal-bini kemm pubbliku kif ukoll privat u b’hekk jitrażżan il-fenomenu dejjem jikber tal-faqar enerġetiku, li jaffettwa aktar minn 30 miljun Ewropew.
Madankollu, kemm jekk il-finanzjament ġej mill-Fond Soċjali futur għall-Klima jew, b’mod aktar ġenerali, minn mekkaniżmi oħra ta’ appoġġ, irid jiġi implimentat mekkaniżmu ta’ traċċar sabiex jiġi żgurat li dan il-finanzjament jiġi allokat b’mod korrett għall-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima.
Jekk dawn il-fondi jiġu inkorporati fil-baġits nazzjonali, ser ikun impossibbli li l-użu tar-riżorsi allokati jiġi mmonitorjat b’mod effettiv.
Dawn il-fondi ser ikollhom jiffukaw ukoll mhux biss fuq proġetti fuq skala kbira, iżda wkoll fuq dawk iżgħar, fejn il-qligħ monetarju f’termini ta’ emissjonijiet MWh u CO2 huwa aktar modest, iżda fejn l-impatt fuq iċ-ċittadini Ewropej huwa ugwalment jew saħansitra aktar sinifikanti.
Sa fejn ikun possibbli, il-KESE jitlob li l-kriterji għall-allokazzjoni fl-Istati differenti jiġu armonizzati, fir-rigward tas-sehem li ser ikun iddedikat biex iċ-ċittadin isir attiv sabiex tiġi ffaċilitata kull kooperazzjoni transfruntiera possibbli.
4.4.
Il-KESE jixtieq jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li d-dekarbonizzazzjoni tas-settur industrijali bħalissa miexja wisq bil-mod, minkejja li dan is-settur kien l-ewwel wieħed li kien fil-mira minn pjani Ewropej suċċessivi għall-klima.
B’mod konkret, l-emissjonijiet mill-industrija huma koperti mill-Iskema għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet.
Madankollu, minħabba li teżisti skema ta’ allokazzjonijiet bla ħlas ġeneruża żżejjed, aktar minn 90 % tat-tniġġis industrijali ma jinvolvi l-ebda spiża għall-kumpaniji kkonċernati, bir-riżultat li s-settur naqqas l-emissjonijiet tiegħu b’1 % biss bejn l-2012
(7) (8) (9)
ĠU C 246, 28.7.2017, p. 55.
Eurostat, Renewable energy statistics – Statistics Explained (europa.eu) (Statistika dwar l-enerġija rinnovabbli – L-istatistika spjegata (mhux disponibbli bil-Malti).
6_FR_ACT_part1_v3.pdf (europa.eu).