C 152/76
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
6.4.2022
4.10.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αναλάβει περισσότερες αρμοδιότητες για να μπορέσει να καταπολεμήσει αποτελεσματικά την παραπληροφόρηση, η οποία διαδίδεται συστηματικά από εχθρικές δυνάμεις που συχνά εξουσιάζονται από κυβερνήσεις ορισμένων τρίτων χωρών, κυρίως της Ρωσίας, αλλά και της Κίνας.
Για την αντιμετώπιση αυτής της απειλής, δεν αρκεί η επεξεργασία κωδίκων δεοντολογίας.
Οι εθνικές αρχές χρειάζονται περισσότερη υποστήριξη από τις υπηρεσίες πληροφοριών, και θα ήταν σκόπιμο οι κυβερνήσεις να ανταλλάσσουν τις γνώσεις τους, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τα προβλήματα ορισμένων κρατών μελών που προαναφέρθηκαν. 4.11.
Κατά την ανάπτυξη των δράσεων αυτών, θα πρέπει επίσης να υπάρχει μέριμνα για την προσβασιμότητα και την κατανόηση από τα άτομα με αναπηρία, ιδίως με αισθητηριακή, ψυχοκοινωνική και νοητική αναπηρία, τα οποία είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στις ψευδείς πληροφορίες. 4.12.
Οι εκκλήσεις για συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών φαίνονται περιορισμένες.
Οι περισσότεροι από τους συνομιλητές που αναφέρει η Επιτροπή ως ικανούς να δράσουν περιλαμβάνουν τις πλατφόρμες, τα μέσα ενημέρωσης, τους ερευνητές και τους fact checkers (ελεγκτές γεγονότων).
Οι επιχειρήσεις, ιδίως επειδή μπορούν να χάσουν πολλά χρήματα ή την καλή φήμη τους ως αποτέλεσμα πρακτικών παραπληροφόρησης, καθώς και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις και οι ενώσεις πρέπει να αναλάβουν μείζονα ρόλο στην καταπολέμηση της παραπληροφόρησης.
Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών διαθέτουν σημαντική νομιμοποίηση που μπορεί να κινητοποιηθεί για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης. 4.13.
Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι η καταπολέμηση της παραπληροφόρησης πραγματοποιείται κατά κύριο λόγο σε αγγλόφωνο περιεχόμενο.
Αυτό οφείλεται ιδίως στο γεγονός ότι οι περισσότερες πλατφόρμες είναι αγγλοσαξονικής προέλευσης.
Ενώ ορισμένα κράτη φαίνεται να επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό (Τσεχική Δημοκρατία, Πολωνία, χώρες της Βαλτικής), είναι επιθυμητή η ενίσχυση της δράσης για το μη αγγλόφωνο περιεχόμενο. 4.14.
Γενικά, η ΕΟΚΕ συνιστά να αναληφθεί περισσότερο προληπτική και προορατική δράση.
Εμφανίζονται συνεχώς νέα δίκτυα (Clubhouse), η παραπληροφόρηση χρησιμοποιεί όλο και πιο εξελιγμένα μέσα (deep fakes), ορισμένες εφαρμογές βρίσκονται στο όριο μεταξύ πλατφόρμας και εφαρμογής ανταλλαγής προσωπικών μηνυμάτων (Telegram)· για τους λόγους αυτούς πρέπει να πραγματοποιείται παρέμβαση μόλις εντοπίζεται ένας νέος τύπος κινδύνου. 4.15.
Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, στην έκθεσή του της 3ης Ιουνίου 2021, εκφράζει τη λύπη του διότι εξακολουθεί να υπάρχει έλλειψη σχεδίου γραμματισμού στα μέσα ενημέρωσης σε επίπεδο ΕΕ, το οποίο να επιτρέπει στην κοινωνία των πολιτών να αποκρυπτογραφεί καλύτερα τις πληροφορίες, είτε αυτές διαδίδονται με παραδοσιακά, είτε με επιγραμμικά μέσα.
Το σχέδιο αυτό, το οποίο εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών, πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή και να καλύπτει τις πιο μικρές ηλικίες, ώστε οι νεότεροι να μπορούν πολύ γρήγορα να διακρίνουν την αλήθεια και το ψέμα ανάμεσα στις πληροφορίες που λαμβάνουν.
4.16. Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι, πολύ συχνά, πολλά μέσα ενημέρωσης, ιδίως οπτικοακουστικά, προσκαλούν προσωπικότητες που ισχυρίζονται ότι διαθέτουν επιστημονική εμπειρογνωσία, προκειμένου να προσδώσουν μεγαλύτερη αξιοπιστία στα λόγια τους.
Συνιστάται ιδιαίτερα η αυστηρότερη επαλήθευση των ακαδημαϊκών δεξιοτήτων των προσώπων που καλούνται να μιλήσουν ως εμπειρογνώμονες στα μέσα ενημέρωσης.
Βρυξέλλες, 9 Δεκεμβρίου 2021.
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής Christa SCHWENG