C 152/30
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
6.4.2022
(19,6 %).
Επιπλέον, ένα ποσοστό άνεργων νέων τείνει να παραβλέπεται στα επίσημα στοιχεία επειδή είτε δεν υποβάλλουν αίτηση για παροχές ανεργίας, είτε δεν εγγράφονται σε γραφεία εύρεσης εργασίας και αντ’ αυτού βγάζουν τα προς το ζην σε ψευδώς αυτοαπασχολούμενη εργασία, σε εργασία πλατφόρμας ή στη παραοικονομία.
Ως εκ τούτου, μπορεί να υποτεθεί ότι τα πραγματικά στοιχεία θα μπορούσαν να είναι ακόμη χειρότερα από εκείνα που ανέφερε η Eurostat. 3.2.
Επιπλέον, η κρίση COVID-19 έχει επιδεινώσει περαιτέρω την κατάσταση των ΕΕΑΚ.
Ο αριθμός των ΕΕΑΚ στην Ευρώπη, ιδίως σε χώρες όπως η Ιταλία, η Ελλάδα, η Βουλγαρία και η Ρουμανία, είναι εξαιρετικά υψηλός με αυξητικές τάσεις λόγω της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου, της έλλειψης κατάλληλης καθοδήγησης, της απώλειας θέσεων εργασίας και της έλλειψης ευκαιριών απασχόλησης.
Η κατηγορία αυτή των ευάλωτων νέων διατρέχει υψηλό κίνδυνο περιθωριοποίησης, φτώχειας και μόνιμου αποκλεισμού από την απασχόληση. 3.3.
Οι ΕΕΑΚ είναι μια ευρεία κατηγορία που περιλαμβάνει έναν ετερογενή πληθυσμό, συμπεριλαμβανομένων των ανέργων, των ατόμων που εγκαταλείπουν το σχολείο και όλων των αποθαρρυμένων αποφοίτων κολεγίων που εξακολουθούν να μην έχουν βρει εργασία και άλλων μη οικονομικά ενεργών νέων για διαφορετικούς λόγους.
Οι άνεργοι είναι μόνο μια υποομάδα της ευρύτερης κατηγορίας των ΕΕΑΚ και η αλληλεπικάλυψη μεταξύ των ανέργων και της ομάδας των ΕΕΑΚ ποικίλλει με την πάροδο του χρόνου και ανά χώρα (8). 3.4.
Ο μεγάλος αριθμός ΕΕΑΚ αντιπροσωπεύει σημαντική απώλεια για τις οικονομίες και τις κοινωνίες μας.
Το αίσθημα απογοήτευσης ή αποκλεισμού των ενδιαφερόμενων ατόμων ενέχει επίσης υψηλό πολιτικό κίνδυνο για τη σταθερότητα των δημοκρατικών μας κοινωνιών.
Η ανικανότητα των εκπαιδευτικών και κοινωνικών συστημάτων να αποτρέψουν το φαινόμενο ή να μειώσουν τον αριθμό των ΕΕΑΚ καταδεικνύει την αποτυχία των ευρέως υποστηριζόμενων αποτελεσματικών πολιτικών για την προώθηση της ισότητας των ευκαιριών σε ολόκληρη την Ευρώπη. 3.5.
Η κρίση αυτή πλήττει ιδιαίτερα τους εργαζόμενους σε άτυπες και διάφορες μορφές απασχόλησης (9) (προσωρινή απασχόληση, εργασία βάσει επιταγής πληρωμής υπηρεσιών, εργασία σε πλατφόρμες, περιστασιακή εργασία και συνεργατική απασχόληση κ.λπ.)
(10) και, δυστυχώς, σε αυτές τις μορφές απασχόλησης κυριαρχούν οι νέοι.
Αυτές οι θέσεις εργασίας είναι συχνά χαμηλά αμειβόμενες, με ακανόνιστα ωράρια εργασίας, ελλιπή εργασιακή ασφάλεια και περιορισμένη ή μηδενική κοινωνική προστασία (άδεια μετ’ αποδοχών, σύνταξη, αναρρωτική άδεια κ.λπ.).
Συχνά, η εργασία αυτή δεν πληροί τις προϋποθέσεις για παροχές ανεργίας ή για προγράμματα μειωμένου ωραρίου εργασίας που εφαρμόζονται από τις κυβερνήσεις (11).
Αυτού του είδους η εργασία εντοπίζεται κυρίως σε τομείς και κλάδους που πλήττονται ιδιαίτερα από την πανδημία COVID-19, όπως οι τομείς του τουρισμού, της χονδρικής πώλησης, του λιανικού εμπορίου, της στέγασης και των τροφίμων (12).
Από την άλλη πλευρά, οι νέες μορφές εργασίας μπορούν να αποτελέσουν ευκαιρία για τους νέους που ζουν σε αγροτικές ή σε απομακρυσμένες περιοχές, ή για τα νεαρά άτομα με αναπηρία, τους σπουδαστές και τους νέους γονείς, και, ως εκ τούτου, απαιτούνται αξιοπρεπείς μισθοί και κοινωνική ασφάλιση.
3.6. Τα εμπόδια στην απασχόληση σε περιφερειακό επίπεδο, όπως η κινητικότητα, ο ψηφιακός γραμματισμός, η υγεία και οι επισφαλείς συνθήκες διαβίωσης, συμπεριλαμβανομένης της έλλειψης στέγης ή κοινωνικής ασφάλισης, θα πρέπει να εντοπίζονται και να λαμβάνονται υπόψη στα ΕΣΑΑ.
Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να παρακολουθούν αυτά τα εμπόδια στην ένταξη των νέων στην αγορά εργασίας με ποιοτικούς και ποσοτικούς όρους και να υποβάλλουν συγκεκριμένες προτάσεις για την αντιμετώπισή τους στο πλαίσιο των αντίστοιχων ΕΣΑΑ τους.
4.
Ειδικές παρατηρήσεις 4.1.
Η ανάκαμψη μετά την κρίση COVID-19 θα πρέπει να θεωρηθεί ευκαιρία.
Η οικονομία έχει κλονιστεί, όπως και η αγορά εργασίας. 4.2.
Τα ΕΣΑΑ αποτελούν μια άνευ προηγουμένου ευκαιρία για την προώθηση και υποστήριξη των αλλαγών που πρέπει να αξιοποιηθούν με χωρίς αποκλεισμούς διαχείριση, η οποία απαιτεί διάλογο, ανοικτό πνεύμα και διαφάνεια.
Στα μέτρα που χρηματοδοτούνται στο πλαίσιο των ΕΣΑΑ θα πρέπει να συμμετέχουν οι τοπικές αρχές, οι κοινωνικοί εταίροι και η κοινωνία των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των οργανώσεων των νέων, προκειμένου να δημιουργηθεί μια συμμετοχική διακυβέρνηση που θα μπορεί να φέρει συναίνεση, εμπιστοσύνη και αίσθημα δικαιοσύνης όσον αφορά τα ΕΣΑΑ.
(8) (9) (10) (11) (12)
Konle-Seidl, R. και Picarella, F. (2021), Youth in Europe: Effects of COVID-19 on their economic and social situation (Νεολαία στην Ευρώπη: Επιπτώσεις της κρίσης COVID-19 στην οικονομική και κοινωνική τους κατάσταση), Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Λουξεμβούργο.
https://www.eurofound.europa.eu/topic/non-standard-employment https://www.eurofound.europa.eu/el/publications/blog/new-forms-of-employment-in-europe-how-new-is-new Eurofound (2021), COVID-19: Implications for employment and working life (Επιπτώσεις στην απασχόληση και την επαγγελματική ζωή), Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Λουξεμβούργο.
Spasova S., Bouget D., Ghailani, D. και Vanhercke B. (2017), Access to social protection for people working on non-standard contracts and as self-employed in Europe (Πρόσβαση στην κοινωνική προστασία για άτομα που εργάζονται με άτυπες συμβάσεις και ως αυτοαπασχολούμενοι στην Ευρώπη).