C 152/194
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
6.4.2022
2.5.
Ο τομέας της χρήσης γης, της αλλαγής χρήσης γης και της δασοκομίας (LULUCF) μπορεί να συμβάλει στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής μέσω της διατήρησης και της ενίσχυσης των καταβοθρών και των αποθεμάτων άνθρακα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει πολιτικές με στόχο, αφενός, να βοηθηθούν οι διαχειριστές δασών ώστε να εξασφαλίσουν περισσότερα κλιματικά οφέλη κατά την παραγωγή προϊόντων ξυλείας και, αφετέρου, να δοθούν κίνητρα στους γεωργούς για την εφαρμογή κλιματικά έξυπνων και βιώσιμων γεωργικών πρακτικών. 3.
Γενικές παρατηρήσεις 3.1.
Η ευρωπαϊκή κοινωνία των πολιτών συμμετέχει ενεργά στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και συμφωνεί απόλυτα με την ανάγκη θέσπισης αποτελεσματικών και άμεσων δράσεων.
Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι απαιτείται συντονισμένη προσπάθεια τόσο από δημόσιους όσο και από ιδιωτικούς φορείς προκειμένου να υπάρξει ευαισθητοποίηση σχετικά με την έντονη ανάγκη άμεσης δράσης, να εξασφαλιστεί η ενεργός συμμετοχή και η οικειοποίηση από τους πολίτες και τις τοπικές κοινότητες, και να δημιουργηθεί πρόσθετη χρηματοδότηση για τη στήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών.
Η ΕΕ δεν μπορεί πλέον να χάνει χρόνο σε ατέρμονες συζητήσεις. 3.2.
Ο τομέας LULUCF μείωσε τις καθαρές απορροφήσεις CO2 κατά ένα πέμπτο (4), κυρίως λόγω της αυξημένης υλοτομίας και της έλλειψης κινήτρων.
Επιπλέον, η Ευρώπη επλήγη από πρωτοφανείς δασικές πυρκαγιές και πλημμύρες, οι οποίες συνέπεσαν με πρωτοφανείς ξηρασίες και καύσωνες.
Τα δάση είναι επίσης ιδιαίτερα ευάλωτα σε προσβολή από έντομα, ενώ οι υγροβιότοποι υφίστανται συνεχή υποβάθμιση.
Αν και μπορεί να επιτευχθεί σημαντική αύξηση στις επίγειες καταβόθρες με σχετικά χαμηλό κόστος, οι δράσεις πρέπει να εντατικοποιηθούν σε όλες τις χρήσεις γης, συμπεριλαμβανομένης της βελτιωμένης διαχείρισης δασών και καλλιεργήσιμων εκτάσεων και της δάσωσης. 3.3.
Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι υπάρχουν διάφοροι τρόποι για την αύξηση της παγίδευσης του διοξειδίου του άνθρακα, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης της γης, της αναζωογόνησης των δασών και της αποκατάστασης των φυσικών οικοσυστημάτων.
Η κλιματική αλλαγή και η απώλεια βιοποικιλότητας είναι αλληλένδετες και χρήζουν κοινής αντιμετώπισης.
Η απώλεια οικοτόπων, η ρύπανση, η υπερσυγκομιδή και η εξάπλωση χωροκατακτητικών ειδών πρέπει να αντιμετωπιστούν με στόχο τη διασφάλιση της διατήρησης των φυσικών οικοσυστημάτων και της εκπλήρωσης του ζωτικού κοινωνικού και οικονομικού ρόλου των χερσαίων τομέων. 3.4.
Τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταρτίσουν εθνικές στρατηγικές για τη διαφύλαξη και την επανύγρανση τυρφώνων υψηλής ποιότητας, δεδομένου ότι αποτελούν σημαντική ευκαιρία τόσο για την προστασία και την αύξηση των αποθεμάτων άνθρακα σε οργανικά εδάφη όσο και για τη διασφάλιση της αποκατάστασης της βιοποικιλότητας.
Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ προτείνει ένας από τους σημαντικότερους στόχους να είναι η αποκατάσταση των τυρφώνων υψηλής ποιότητας (σύμφωνα με τις πρακτικές της καλλιέργειας ελωδών γαιών (5)) και των υγροβιότοπων και θεωρεί ότι οι εκπομπές που προέρχονται από υγροβιότοπους θα πρέπει να συνεκτιμηθούν το συντομότερο δυνατόν και όχι μόνο από το 2026 και μετά, όπως προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. 3.5.
Σύμφωνα με έρευνες, οι μεγάλες δασικές πυρκαγιές έχουν συμβάλει σε καθαρές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα εδώ και δεκαετίες και εμποδίζουν την ανάπλαση της βλάστησης.
Η διαχείριση των υδάτων, ιδίως η συγκράτηση του νερού στο έδαφος και η αποθήκευση νερού σε ταμιευτήρες, μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ικανότητα μετριασμού και καταπολέμησης των πυρκαγιών.
Ταυτόχρονα, ενισχύει την ανθεκτικότητα απέναντι σε έντονες βροχοπτώσεις, πλημμύρες και ξηρασίες.
Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να ενθαρρύνει και να στηρίξει τα κράτη μέλη στη βελτίωση των πολιτικών διαχείρισης των υδάτων, προκειμένου να αυξηθεί η γεωργική παραγωγικότητα και η ικανότητα παγίδευσης του διοξειδίου του άνθρακα. 3.6.
Οι γεωργοί και οι διαχειριστές δασών πρέπει να ενθαρρυνθούν να ακολουθήσουν νέα βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα που προωθούν τη βιοποικιλότητα και εφαρμόζουν τους κανόνες της κυκλικής οικονομίας.
Η ΕΟΚΕ έχει ήδη ζητήσει ένα πολυσύνθετο και δίκαιο νομοθετικό πλαίσιο που θα επιτρέπει στους ιδιοκτήτες και στους διαχειριστές γης να εφαρμόζουν αποτελεσματικά μέτρα LULUCF κατά τρόπο οικονομικά συνετό και όχι μόνο με δικά τους έξοδα (6).
Εναπόκειται πλέον σε κάθε κράτος μέλος να σχεδιάσει αυτά τα σημαντικά πλαίσια κινήτρων σύμφωνα με τις δικές του ιδιαίτερες συνθήκες.
Η ΕΟΚΕ έχει ήδη ενθαρρύνει τα επιμέρους κράτη μέλη «να χαράξουν φιλόδοξες εθνικές πολιτικές από τη βάση προς την κορυφή στον τομέα LULUCF, με την ενεργό συμμετοχή στην εν λόγω διαδικασία της κοινωνίας των πολιτών σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο» (7). 3.7.
Οι συζητήσεις σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης των δασών και με τα τμήματα των δένδρων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή ενέργειας πρέπει να συνεχιστούν.
Ενώ η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την αναθεώρηση της οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (8) απαγορεύει την εξόρυξη βιομάζας από πρωτογενή δάση και εισάγει περιορισμούς στην καύση ορισμένων τύπων ξυλείας, ωστόσο, δεν αναγνωρίζει τις τρέχουσες ορθές πρακτικές όπου χρησιμοποιούνται διαφορετικά είδη δένδρων και διαφορετικά μέρη δένδρων για τον σκοπό για τον οποίο είναι καταλληλότερα, δημιουργώντας έτσι βέλτιστη συνολική προστιθέμενη αξία χωρίς σπατάλη φυσικών πόρων.
Η ΕΟΚΕ ζητεί να θεσπιστούν σε όλα τα κράτη μέλη εθνικά νομοθετικά πλαίσια που θα στηρίζουν και θα παρέχουν κίνητρα για τη χρήση βιώσιμων πρακτικών στην παραγωγή βιομάζας.
(4) (5) (6) (7) (8)
SWD(2021) 610 final.
Καλλιέργεια υπό υγρές συνθήκες.
Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ) με θέμα «Χρήσεις γης, αλλαγές χρήσεων γης και δασοκομία (LULUCF)» (ΕΕ C 351 της 15.11.2012, σ. 85).
Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα την απόφαση επιμερισμού των προσπαθειών ως προς το πλαίσιο πολιτικής για το κλίμα και την ενέργεια με ορίζοντα το 2030 και ως προς τις εκπομπές και απορροφήσεις από δραστηριότητες χρήσης γης, αλλαγής χρήσης γης και δασοπονίας (LULUCF) (ΕΕ C 75 της 10.3.2017, σ. 103).
Ευρωπαϊκή Επιτροπή — Αναθεώρηση της οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.