C 152/184
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
6.4.2022
3.3.
Θα πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω πολλά σημαντικά θέματα μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων προς εφαρμογή.
Ως εκ τούτου, λαμβάνοντας υπόψη το σημείο αυτό σε συνδυασμό με το προηγούμενο, είναι σχεδόν αδύνατο να προσδιοριστεί ποιες θα είναι οι συνέπειες της εφαρμογής για κάθε μεταποιητικό τομέα.
Οι αμφιβολίες σχετικά με διάφορες βασικές λεπτομέρειες του προτεινόμενου κανονισμού δυσχεραίνουν την αξιολόγησή του έως ότου προχωρήσει περαιτέρω η νομοθετική διαδικασία.
Ωστόσο, πρέπει να αποφεύγονται οι αβέβαιοι όροι πλαισίου, ιδίως κατά την αξιολόγηση των εκπομπών CO2 για τις εισαγωγές, ώστε να μην υπονομεύονται τα προορατικά και προληπτικά μέτρα που λαμβάνουν οι ευρωπαϊκές εταιρείες για την προστασία του κλίματος.
3.4.
Όσον αφορά τις εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, δεν είναι σαφές εάν η Επιτροπή έχει αξιολογήσει δεόντως τον αντίκτυπο στην τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ και τον τρόπο με τον οποίο αυτό θα επιφέρει υψηλότερο κόστος για τους καταναλωτές και, ως εκ τούτου, θα αυξήσει τον κίνδυνο διαρροής άνθρακα μεταξύ των τομέων με έντονη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Υπενθυμίζεται ότι η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας δεν λαμβάνεται υπόψη στο πεδίο υπολογισμού του αποτυπώματος άνθρακα των εισαγόμενων προϊόντων (5).
3.5.
Η ευρωπαϊκή βιομηχανία είναι προσανατολισμένη στις εξαγωγές και εάν παρέχει, ως συνέπεια του ΜΣΠΑ, κάποια προστασία έναντι των εισαγωγών, αλλά δεν μπορεί να ανταγωνιστεί στις διεθνείς αγορές, η έλλειψη ανταγωνιστικότητας θα είναι σημαντική και η Ευρώπη δεν θα είναι πλέον σε θέση να προσελκύσει βιομηχανικές επενδύσεις.
3.6.
Η πολύ γρήγορη αντικατάσταση των υφιστάμενων μέτρων διαρροής CO2 από τον ΜΣΠΑ θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντική αβεβαιότητα, η οποία θα διαταράξει τις μακροπρόθεσμες επενδυτικές αποφάσεις που έχουν ήδη ληφθεί με βάση τους πρόσφατα αναθεωρημένους στόχους για το 2030.
Θα μπορούσε επίσης να μειώσει την ικανότητα του κλάδου να επενδύει σε τεχνολογίες χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και να αποτελέσει εμπόδιο στον ανταγωνισμό όσον αφορά την πρόσβαση σε τρίτες αγορές.
Ως εκ τούτου, όπου είναι αναγκαίο, θα πρέπει να διατηρηθεί αρχικά ο τρέχων συντελεστής δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στις βιομηχανίες που καλύπτονται από τον ΜΣΠΑ να καταστούν αποδοτικότερες ως προς τη χρήση άνθρακα, καθώς και να μειωθούν σταδιακά τα δωρεάν δικαιώματα εκπομπών, όπως κρίνεται σκόπιμο, ώστε να διευκολυνθεί η περαιτέρω απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές.
3.7.
Η ανταγωνιστικότητα και οι επιπτώσεις στις τιμές στην αλυσίδα αξίας θα πρέπει να αξιολογηθούν προσεκτικά ώστε να περιοριστεί ο αντίκτυπος, ιδίως σε εξαγωγικούς τομείς, όπως, μεταξύ άλλων, τα γεωργικά είδη διατροφής που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από προϊόντα του τομέα που καλύπτονται ήδη από την πρόταση για τον ΜΣΠΑ.
3.8.
Ο ΜΣΠΑ θα μπορέσει να επιτύχει αποτελεσματικά όλους τους στόχους του μόνον εάν η απαίτηση αποφυγής των εκπομπών CO2 για τις εισαγωγές στην ΕΕ αντισταθμιστεί από τα πλεονεκτήματα της φιλικής προς το κλίμα παραγωγής για τις εξαγωγές των Ευρωπαίων παραγωγών.
Θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι υπάρχουν ευλόγως ίσοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ των εταιρειών από τρίτες χώρες και των εταιρειών από την ΕΕ στην ενιαία αγορά, αλλά καμία εταιρεία της ΕΕ να μην μπορεί να ανταγωνιστεί στο εξωτερικό, καθώς οι παραγωγοί της ΕΕ θα καταβάλλουν το σύνολο του κόστους του διοξειδίου του άνθρακα, ενώ οι ανταγωνιστές από τρίτες χώρες πληρώνουν ελάχιστα ή καθόλου.
3.9.
Το σύστημα μπορεί να επιτρέψει διάφορα καθεστώτα καταστρατήγησης, όπως η μετατόπιση της πηγής, τα στοιχεία επαλήθευσης, οι ψευδείς ισχυρισμοί από επιχειρήσεις με πολλαπλές εγκαταστάσεις ότι προϊόντα που στην πραγματικότητα παρήχθησαν σε εγκαταστάσεις υψηλού αποτυπώματος άνθρακα δήθεν παρήχθησαν σε εγκαταστάσεις χαμηλού αποτυπώματος, η εναλλαγή πηγής και ο ορισμός των αγαθών, γεγονός που θα μπορούσε να παρεμποδίσει την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των πιο φιλόδοξων στόχων του ΜΣΠΑ για το κλίμα.
Η πρόταση θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο προσεκτικής επεξεργασίας καθ’ όλη τη διάρκεια της νομοθετικής διαδικασίας, ώστε να αποφευχθούν οι επιζήμιες συμπεριφορές που βλάπτουν σοβαρά τον στόχο της νομοθεσίας: τα αγαθά θα πρέπει να φέρουν το δικό τους κλιματικό αποτύπωμα, ανεξάρτητα από το πού προέρχονται, ώστε να προωθηθεί η αποτελεσματικότητα στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής σε παγκόσμιο επίπεδο αντί να επιτευχθεί μείωση σε τοπικό επίπεδο με την εξωτερική ανάθεση δραστηριοτήτων υψηλής έντασης εκπομπών.
4.
Ειδικές παρατηρήσεις 4.1.
Η ΕΟΚΕ επέδειξε μεγάλη δραστηριότητα όσον αφορά τη διερεύνηση των δυνατοτήτων, των περιορισμών και των σημαντικών πτυχών που πρέπει να αναπτυχθούν στο πλαίσιο ενός συστήματος συνοριακής προσαρμογής ή μιας εναλλακτικής φορολογικής λύσης, προκειμένου να μειωθεί η διαρροή άνθρακα μέσω της εξίσωσης του κόστους και των προσπαθειών για το κλίμα, είτε από προϊόντα της ΕΕ είτε από προϊόντα εκτός ΕΕ.
Η ΕΟΚΕ ήταν το πρώτο θεσμικό όργανο της ΕΕ που προσδιόρισε τις δυνατότητες αυτές ως συμπληρωματικό μέτρο για τον περιορισμό της διαρροής άνθρακα.
(5)
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκτίμηση επιπτώσεων του ΜΣΠΑ, παράρτημα 8.