C 152/178
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
6.4.2022
3.3.
Είναι επίσης αναγκαίο να εξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο τα ζητήματα που άπτονται του κλίματος αντιμετωπίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο, και να αποφευχθούν αποκλίσεις που ενδέχεται να θέσουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις σε μειονεκτική θέση ή/και να προκαλέσουν κοινωνικά προβλήματα, όπως ενεργειακή φτώχεια και οικονομική αδυναμία μετακινήσεων.
Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι ελάχιστη προσοχή φαίνεται ότι έχει δοθεί στα προβλήματα αυτά, καθώς και για το γεγονός ότι οι λύσεις που προτείνονται δεν φαίνονται απόλυτα επαρκείς. 3.4.
Όσον αφορά τις κοινωνικές επιπτώσεις, θα υπάρξει προφανής ανάγκη αναβάθμισης των δεξιοτήτων και επανειδίκευσης του εργατικού δυναμικού, ούτως ώστε να μπορέσει να προσαρμοστεί και να ανταποκριθεί στις νέες απαιτήσεις δεξιοτήτων.
Επιπλέον, οι επιπτώσεις στα νοικοκυριά, όπως το υψηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και κινητικότητας, πιθανόν να προκαλέσουν ενεργειακή φτώχεια και οικονομική αδυναμία μετακινήσεων, η οποία θα γίνει ιδιαιτέρως αισθητή στις απομακρυσμένες και αραιοκατοικημένες περιοχές.
Υπάρχουν σχέδια για την αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων μέσω διαφόρων μέτρων μετριασμού που θα χρηματοδοτηθούν κυρίως από τα έσοδα του ΣΕΔΕ, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που εναπόκεινται στα κράτη μέλη και εκείνων που προορίζονται για τη χρηματοδότηση του προτεινόμενου Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα.
Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι οι διαθέσιμοι πόροι για την επίλυση των προβλημάτων αυτών θα εξαρτηθούν από την τύχη των προτάσεων που εκκρεμούν ακόμη ενώπιον των συννομοθετών.
Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι το κόστος αντιμετώπισης αυτών των προβλημάτων θα είναι σημαντικό και μακροχρόνιο.
Συνεπώς, η ΕΟΚΕ διερωτάται επίσης αν οι διαθέσιμοι πόροι θα είναι επαρκείς, ακόμη και αν οι προτάσεις χρηματοδότησης εγκριθούν χωρίς σημαντικές τροποποιήσεις, λαμβάνοντας υπόψη τον αριθμό των εμπλεκόμενων ατόμων και τον χρόνο που απαιτείται για την προβλεπόμενη μετάβαση. 3.5.
Η επιτάχυνση του ρυθμού και το υψηλό επίπεδο φιλοδοξίας για τη μείωση των εκπομπών CO2, καθώς και η μείωση της διαθεσιμότητας δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, ενώ αποφέρουν περιβαλλοντικά οφέλη, θα συνεπάγονται επίσης υψηλότερο κόστος για όλους τους τομείς που καλύπτονται από το ΣΕΔΕ.
Ενώ οι επιπτώσεις όσον αφορά το κόστος θα μειωθούν λόγω της διαθεσιμότητας δωρεάν δικαιωμάτων και, για ορισμένους τομείς, μέσω του μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα, τα μέτρα αυτά δεν θα εφαρμοστούν σε όλους τους τομείς που χρησιμοποιούν ενέργεια σε διάφορες διαδικασίες και που θα αντιμετωπίσουν τον ανταγωνισμό τρίτων χωρών στην εσωτερική αγορά.
Επιπλέον, τα μέτρα αυτά δεν θα προστατεύσουν τις επιχειρήσεις της ΕΕ από ανταγωνιστικό μειονέκτημα στις εξωτερικές αγορές, λόγω της αύξησης του επιπέδου κόστους.
3.6. Η ΕΟΚΕ εφιστά επίσης την προσοχή στο γεγονός ότι παραμένει ανοικτό το ερώτημα αν τα προϊόντα με μηδενικές εκπομπές θα καταστούν αρκετά ελκυστικά ώστε να αντισταθμίσουν τη διαφορά κόστους που προκύπτει από το ΣΕΔΕ, ή αν μέτρα με ισοδύναμες επιπτώσεις όσον αφορά το κόστος με εκείνες του ΣΕΔΕ θα εισαχθούν γενικά στις παγκόσμιες αγορές.
Σε αντίθετη περίπτωση, η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στις παγκόσμιες αγορές ενδέχεται να καταστεί προβληματική.
Αυτό εγείρει το ερώτημα αν τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες που θα εξάγονται σε τρίτες χώρες θα πρέπει να εξαιρεθούν από το ΣΕΔΕ ή αν θα πρέπει να εξεταστεί η θέσπιση άλλων μέτρων στήριξης.
Είναι αμφίβολο κατά πόσον η στήριξη της καινοτομίας, η οποία φαίνεται να είναι το μόνο μέτρο στήριξης συμβατό με το πλαίσιο του ΠΟΕ, επαρκεί για την επίλυση προβλήματος που μπορεί να προκύψει όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα. 3.7.
Ένα ακόμη ερώτημα είναι αν το αυξημένο επίπεδο κόστους που προκαλείται από τις τροποποιήσεις του ΣΕΔΕ ενδέχεται να έχει αρνητικές επιπτώσεις στις προοπτικές ανάκαμψης μετά την κρίση της νόσου COVID-19.
Η ΕΟΚΕ διερωτάται αν ο κίνδυνος αυτός έχει ληφθεί επαρκώς υπόψη.
3.8. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει με ικανοποίηση ότι η πρόταση για το ΣΕΔΕ προβλέπει τη χρήση των εσόδων του ΣΕΔΕ με διάφορους τρόπους —μέσω των ιδίων πόρων της Επιτροπής ή σύμφωνα με διατάξεις σχετικά με τη χρήση των εσόδων από τα κράτη μέλη— για την προώθηση της βιωσιμότητας, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών επιπτώσεων κατά τη μετάβαση σε μια κοινωνία με ουδέτερο ισοζύγιο διοξειδίου του άνθρακα.
3.9. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι οι ανωτέρω παρατηρήσεις δεν θα πρέπει να εκληφθούν ως αμφισβήτηση της επείγουσας ανάγκης ανάληψης δράσης για τον μετριασμό των αρνητικών επιπτώσεων των εκπομπών στο κλίμα, αλλά ως προειδοποίηση όσον αφορά τον κίνδυνο αρνητικών επιπτώσεων, τόσο σε κοινωνικό επίπεδο όσο και όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα, εάν τα ζητήματα, όπως αυτά που προαναφέρθηκαν, δεν εξεταστούν και επιλυθούν.
Επέκταση στις θαλάσσιες μεταφορές 3.10.
Η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι όλα τα πλοία που καταπλέουν σε ή αποπλέουν από λιμένες της ΕΕ θα υπόκεινται στους ίδιους κανόνες.
Ωστόσο, το επίπεδο κόστους για τους πλοιοκτήτες της ΕΕ ή τους φορείς εκμετάλλευσης πλοίων που εμπίπτουν άλλως στο ΣΕΔΕ θα είναι υψηλότερο από εκείνο για τους ανταγωνιστές εκτός της ΕΕ, οι οποίοι σε ορισμένες περιπτώσεις μειώνουν επίσης το κόστος τους μέσω του κοινωνικού ντάμπινγκ.
Η ΕΕ πρέπει να επιστήσει μεγαλύτερη προσοχή στις επιπτώσεις της μειωμένης ανταγωνιστικότητας του ναυτιλιακού κλάδου της ΕΕ. 3.11.
Θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι οι θαλάσσιες μεταφορές είναι ένας από τους τομείς όπου η μείωση των εκπομπών CO2 είναι ιδιαίτερα δύσκολη και δαπανηρή, και ότι, συνεπώς, η συμπερίληψη των θαλάσσιων μεταφορών θα μπορούσε να προκαλέσει γενική αύξηση των τιμών των δικαιωμάτων εκπομπών, που θα είχε επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα των τομέων του ΣΕΔΕ γενικότερα.