6.4.2022
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
C 152/173
4.
Ειδικές παρατηρήσεις: Ο οικονομικός και κοινωνικός ρόλος των δασών 4.1.
Τα δάση ανταποκρίνονται σε ευρύ φάσμα καθημερινών αναγκών, παρέχοντας πρώτες ύλες για βιομηχανικά και καταναλωτικά προϊόντα, χώρο αναψυχής και υγιεινά τρόφιμα για άμεση οικιακή χρήση.
Ως εκ τούτου, τα δάση διαδραματίζουν ουσιαστικό ρόλο τόσο στη βιοοικονομία με βάση το ξύλο όσο και στη βιοοικονομία που δεν βασίζεται στο ξύλο, καθώς επίσης συμβάλλουν στην υγεία και την ψυχική ευεξία.
4.2.
Η δασική βιοοικονομία βασίζεται σε διάφορες αξιακές αλυσίδες, που καλύπτουν τους ιδιοκτήτες δασών και πολλά είδη βιομηχανιών και υπηρεσιών, από τους επιχειρηματίες των δασοκομικών μηχανημάτων και των μεταφορών έως τις επιχειρήσεις επεξεργασίας ξύλου, από τις τοπικές πολύ μικρές επιχειρήσεις, τους συνεταιρισμούς και τις ΜΜΕ έως τις μεγάλες διεθνείς εταιρείες.
Κατά συνέπεια, η δασική βιοοικονομία παρέχει θέσεις εργασίας σε πολλούς τομείς και σε διάφορες τοποθεσίες, με μεγάλη σημασία για τις αγροτικές περιοχές.
4.3.
Το μεγαλύτερο μέρος της στρογγυλής ξυλείας στην ΕΕ χρησιμοποιείται ως βιομηχανική πρώτη ύλη (κορμοί και ξυλοπολτός), ενώ η χρήση ξυλείας για καύσιμα διαφέρει σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών (5).
Εκτός από την περίπτωση του χαρτιού εκτύπωσης, η παγκόσμια ζήτηση προβλέπεται να αυξηθεί τόσο για τα παραδοσιακά όσο και για τα νέα προϊόντα με βάση το ξύλο.
Η ΕΟΚΕ συνιστά να διασφαλιστεί ότι οι κανόνες και τα πρότυπα δεν παρεμποδίζουν, αλλά ενθαρρύνουν τη χρήση προϊόντων και τις οικοδομές με βάση το ξύλο, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι καταναλωτές ενημερώνονται σωστά σχετικά με την πιθανή παρουσία μη ξύλινων υλικών στα εν λόγω προϊόντα μέσω κατάλληλης επισήμανσης.
4.4.
Οι τρέχουσες ορθές πρακτικές δείχνουν ότι διαφορετικά είδη και μέρη δένδρων χρησιμοποιούνται για τον σκοπό και τα προϊόντα για τα οποία είναι καταλληλότερα και, με τον τρόπο αυτό, παράγουν τη μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία χωρίς να σπαταλώνται φυσικοί πόροι.
Μεγάλη δασική ενέργεια παράγεται από αραιώσεις, υπολείμματα υλοτομίας ή πλευρικά προϊόντα της κατεργασίας ξύλου.
Τα εργοστάσια χαρτοπολτού αποτελούν καλό παράδειγμα μονάδων που παράγουν ηλεκτρική ενέργεια και θερμότητα ως υποπροϊόν.
Επιπλέον, τα πλευρικά προϊόντα και τα κατάλοιπα χρησιμοποιούνται ως πρώτες ύλες σε υφιστάμενες βιομηχανικές διεργασίες και, όλο και περισσότερο, σε νέα βιοπροϊόντα.
4.5.
Η ΕΟΚΕ τονίζει τη σημασία της εντατικής ανάπτυξης τεχνολογιών και λύσεων για βιώσιμη και ανθεκτική στην κλιματική αλλαγή παραγωγή βιομάζας, ενεργειακή απόδοση και αποδοτικότητα των υλικών, καθώς και πρακτικές κυκλικής οικονομίας σε όλες τις αξιακές αλυσίδες με βάση τα δάση.
Οι ψηφιακές τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένης της τεχνητής νοημοσύνης, έχουν σημαντικές δυνατότητες για τη στήριξη της ανάπτυξης και της βελτιστοποίησης της διαχείρισης των δασών, των βιομηχανικών διαδικασιών, της διαχειριστικής υποστήριξης και της αλληλεπίδρασης μεταξύ των εταίρων της αλυσίδας εφοδιασμού.
4.6.
Οι πιο εκτεταμένες καινοτομίες παράγουν νέα υλικά και προϊόντα, μεταξύ των οποίων βιοχημικά προϊόντα, προηγμένα βιοκαύσιμα και κλωστοϋφαντουργικές ίνες, ορισμένα από τα οποία είναι προϊόντα μικρού όγκου με υψηλή προστιθέμενη αξία.
Δεδομένου ότι η ανάπτυξη νέων προϊόντων πραγματοποιείται συχνά στο πλαίσιο της τρέχουσας παραγωγής, οι παραδοσιακές μονάδες παραγωγής δημιουργούν νέα επιχειρηματικά οικοσυστήματα στα οποία εμπλέκεται ευρύ φάσμα επιχειρήσεων, ιδίως ΜΜΕ.
4.7.
Η ανάπτυξη δεξιοτήτων αποτελεί προϋπόθεση για την ψηφιακή και την πράσινη μετάβαση στις δασικές δραστηριότητες.
Αποτελεί επίσης απαραίτητο μέσο για να εξασφαλιστεί ότι κανείς δεν θα μείνει πίσω.
Η νέα ζήτηση δεξιοτήτων πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο της επαγγελματικής κατάρτισης και των πανεπιστημιακών σπουδών, καθώς και κατά την οργάνωση της αναβάθμισης των δεξιοτήτων και της μετεκπαίδευσης.
Επιπλέον, απαιτούνται πρακτικές συμβουλευτικές υπηρεσίες που θα βοηθήσουν τις επιχειρήσεις, ιδίως τις μικρές, να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις.
4.8.
Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τον ρόλο του κοινωνικού διαλόγου στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και στην υγεία και ασφάλεια στην εργασία.
Η διάθεση κονδυλίων του ΕΚΤ+ για την ενίσχυση των ποιοτικών θέσεων εργασίας και των κατάλληλων συνθηκών εργασίας στη βιοοικονομία με βάση το ξύλο μπορεί να συμβάλει στην καταπολέμηση της φτώχειας και τη μείωση της μετανάστευσης από τις αγροτικές περιοχές.
Η μείωση της φτώχειας συμβάλλει επίσης στη μείωση της παράνομης υλοτομίας, ιδίως για σκοπούς θέρμανσης.
4.9.
Δεδομένου ότι οι θέσεις εργασίας που σχετίζονται με τα δάση κυριαρχούνται από άνδρες και καθώς η μέση ηλικία των ατόμων σε αυτές τις θέσεις εργασίας είναι σχετικά υψηλή, είναι σημαντική η προσέλκυση στον τομέα περισσότερων γυναικών εργαζομένων και επιχειρηματιών, καθώς και νέων.
Αυτό θα απαιτήσει συνεργασία για την ανάπτυξη της εικόνας της δασοκομίας και των δασικών βιομηχανιών, καθώς και για την αύξηση της ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με τις ευκαιρίες που προσφέρει η σύγχρονη βιοοικονομία.
Χρειάζεται επίσης σταθερή κοινωνική επικοινωνία σχετικά με τους τρόπους και τις προϋποθέσεις για την ενίσχυση της ζωτικότητας και της ανθεκτικότητας των δασών.
(5)
https://ec.europa.eu/eurostat/documents/3217494/12069644/KS-FK-20-001-EN-N.pdf/a7439b01-671b-80ce-85e44d803c44340a?t=1608139005821