C 152/132
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
6.4.2022
4.11.
Όσον αφορά την προώθηση των «συμβάσεων αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας» (άρθρο 15), η θέσπιση κατευθυντήριων γραμμών σε συνδυασμό με τη χρηματοδοτική στήριξη των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων θα πρέπει να προωθήσει την ανάπτυξη ενός τέτοιου μηχανισμού, ο οποίος θα παρέχει μακροπρόθεσμη εποπτεία στην τιμή πώλησης της πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας.
Γενικότερα, η πρωτοβουλία αυτή καταδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας και του συντονισμού μεταξύ των παραγόντων του τομέα, προκειμένου να προσφερθεί ένα μακρόπνοο όραμα στους οικονομικούς παράγοντες. 4.12.
Μια άλλη πρωτοβουλία που επικροτεί η ΕΟΚΕ είναι η υποχρέωση των κρατών μελών να δρομολογήσουν μια δοκιμαστική φάση όσον αφορά τη διασυνοριακή συνεργασία μέσω της θέσπισης πιλοτικού σχεδίου κατά την επόμενη τριετία.
Ωστόσο, η ΕΟΚΕ επιθυμεί να λάβει διευκρινίσεις όσον αφορά τους όρους ανάπτυξης μιας τέτοιας συνεργασίας.
Ειδικότερα, διερωτάται σχετικά με τις διοικητικές διαδικασίες που απορρέουν από μια τέτοια πρωτοβουλία και καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνδράμει τα κράτη μέλη (μετάφραση διαδικαστικών πράξεων κ.λπ.)
ώστε να μπορέσουν να τηρήσουν την οριζόμενη προθεσμία. 4.13.
Η ΕΟΚΕ θεωρεί πως έχει έρθει η στιγμή να εξεταστεί το κατά πόσον ενδείκνυται μια ευρωπαϊκή ρυθμιστική αρχή για την ηλεκτρική ενέργεια.
Προκειμένου να προετοιμαστεί σωστά γι’ αυτή τη σημαντική θέση, είναι καιρός να δρομολογηθεί μια δραστηριότητα σχεδιασμού του συστήματος που θα προβλέπει την αυξανόμενη ζήτηση ενέργειας ανά περιοχή και είδος, καθώς και τους μετασχηματισμούς είδους ενέργειας. 4.14.
Η ΕΟΚΕ επικροτεί επίσης την πρωτοβουλία που προβλέπεται στο άρθρο 9 παράγραφος 7α για την καθιέρωση κοινού χωροταξικού σχεδιασμού, ανά θαλάσσια λεκάνη, μεταξύ των κρατών μελών, προκειμένου να διευκολυνθεί η ανάπτυξη υπεράκτιας παραγωγικής ικανότητας.
Μια τέτοια προσέγγιση θα μεγιστοποιήσει το δυναμικό κάθε θαλάσσιας λεκάνης και, τελικά, θα ενισχύσει τον στόχο της διασύνδεσης των ηλεκτρικών δικτύων των κρατών.
Η δημιουργία μιας υπηρεσίας μίας στάσης είναι επίσης ευπρόσδεκτη και πρέπει να αποτελέσει την ευκαιρία για την αξιοποίηση των ορθών πρακτικών στα διάφορα κράτη μέλη, προκειμένου να μειωθεί ο χρόνος που απαιτείται για την υλοποίηση ενός έργου.
Ο καθορισμός της συνολικής παραγωγικής ικανότητας ανά λεκάνη, με ορίζοντα το 2030, το 2040 και το 2050, θα επιτρέψει επίσης να ληφθεί καλύτερα υπόψη το δυναμικό της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας σε κάθε κράτος μέλος και να διευκολυνθεί η ανάπτυξή του.
Ο πολλαπλασιασμός των διασυνοριακών έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως της θαλάσσιας αιολικής ενέργειας, οδηγεί, με επιχειρησιακό τρόπο, την ΕΟΚΕ να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ξεκινήσει εκ νέου συζητήσεις για έναν διαχειριστή ευρωπαϊκού συστήματος μεταφοράς ενέργειας, το πλέον σημαντικό βήμα για τη διασφάλιση της διαχείρισης των ροών ηλεκτρικής ενέργειας σε πραγματικό χρόνο.
Ο διαχειριστής αυτός είναι τελικά ο πλέον έγκριτος για τη διασφάλιση του συντονισμού των μηχανισμών της αγοράς σε σχέση με την προσφορά και τη ζήτηση, ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζει την ασφάλεια του συστήματος, το οποίο θα έχει όλο και μεγαλύτερη ζήτηση καθώς θα αυξάνεται η διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. 4.15.
Η ΕΟΚΕ έχει επανειλημμένα τονίσει την ανάγκη για νέες δομές της αγοράς που θα εξισορροπούν την παραγωγή ενέργειας και την κατανάλωση σε μικροοικονομικό επίπεδο.
Οι δομές αυτές θα διευκολύνουν την ενσωμάτωση μικρότερων συσκευών αποθήκευσης στο ενεργειακό σύστημα.
Ως εκ τούτου, η ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης θα πρέπει να καταστήσει δυνατή την αξιοποίηση του ρόλου των μπαταριών προκειμένου να καταστεί δυνατή η έξυπνη φόρτιση και η ικανότητα αποθήκευσης σε τοπική κλίμακα.
Ωστόσο, η πρόταση αναθεώρησης δεν εξετάζει το σημείο αυτό. 4.16.
Η δέσμη μέτρων «Καθαρή Ενέργεια» δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ιδιοκατανάλωση και τις ενεργειακές κοινότητες.
Οι μηχανισμοί αυτοί αποτελούν ισχυρά μέσα για την προώθηση της συμμετοχής των πολιτών και την πλήρη και συνειδητή συμμετοχή τους στην ενεργειακή μετάβαση, καθώς αυξάνουν το αίσθημα του ανήκειν και ενισχύουν τις αποκεντρωμένες δομές που είναι επωφελείς τόσο από οικονομική όσο και από κοινωνική άποψη.
Όπως επισημαίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά την αξιολόγηση των εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα, τα κράτη μέλη δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη το δυναμικό της «ενεργειακής ιθαγένειας», γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με έναν από τους λόγους ύπαρξης της 4ης δέσμης μέτρων για την ενέργεια.
Υπάρχει επείγουσα ανάγκη να αποσαφηνιστούν οι εφαρμοστέοι κανόνες, ιδίως για έννοιες όπως η από κοινού χρήση ενέργειας, η καταμέτρηση καθαρής ενέργειας ή η πώληση ενέργειας σε δίκτυο ομοτίμων, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της δέσμης μέτρων «Καθαρή Ενέργεια» και της ενεργειακής ένωσης.
Η ΕΟΚΕ θεωρεί απογοητευτικό το ότι η πρόταση αναθεώρησης δεν επιχειρεί να βελτιώσει το κανονιστικό πλαίσιο όσον αφορά τις πτυχές αυτές.
Αυτό θα είναι ακόμη πιο σημαντικό εφόσον η προτεινόμενη αναθεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών για τις κρατικές ενισχύσεις στους τομείς του κλίματος, της ενέργειας και του περιβάλλοντος προβλέπει πολύ χαμηλότερο όριο για τις εξαιρέσεις από την υποχρέωση χορήγησης ενισχύσεων και από τον καθορισμό του ύψους της ενίσχυσης μέσω μιας ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών.
4.17. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει καταρχήν την πρόταση της Επιτροπής να καλέσει τα κράτη μέλη να λαμβάνουν υπόψη «τη συντήρηση των εθνικών δασικών καταβοθρών άνθρακα και οικοσυστημάτων, καθώς και τις αρχές της κυκλικής οικονομίας και της αλυσιδωτής χρήσης της βιομάζας».
Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη χρήση των υπολειμμάτων υλοτομίας, όπως τα μικρά κλαδιά, οι κορμοί δέντρων και άλλα υποπροϊόντα, καθώς και τα προϊόντα από ανακυκλωμένο ξύλο για τη βιοενέργεια.
Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να επαναξιολογηθεί η στήριξη των μονάδων βιοενέργειας στον εν λόγω τομέα, με δεδομένο ότι τα κατάλοιπα πριονιστηρίων και η βιομηχανία χαρτοπολτού και χαρτιού αποτελούν πηγές ενέργειας.
Επιπλέον, όπως τονίζεται στην πρόταση, είναι εύλογη η ανακατεύθυνση των βιοκαυσίμων στους τομείς των μεταφορών που είναι δύσκολο να εξηλεκτρισθούν, όπως η ναυτιλία, οι μετακινήσεις μεγάλων αποστάσεων ή ακόμη και οι αερομεταφορές.
Στο πλαίσιο αυτό, θα πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη τα προβλήματα διαθεσιμότητας και κόστους.
Για την εφαρμογή αυτής της ιδέας, το άρθρο 25 θα πρέπει να κάνει διάκριση μεταξύ βιοκαυσίμων βιολογικής προέλευσης και ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές με τη μέτρηση της μείωσης των αερίων θερμοκηπίου.
Ως εκ τούτου, δίνεται προτεραιότητα στην ηλεκτρική ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές και στα βιοκαύσιμα που βασίζονται σε κατάλοιπα του τομέα των μεταφορών.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της πίεσης για την απαλλαγή του τομέα των μεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές μέσω του άμεσου εξηλεκτρισμού.