6.4.2022
EL
Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
C 152/9
2.3.
Τα τελευταία χρόνια, οι αρμόδιοι χάραξης πολιτικής στην Ευρώπη ανέδειξαν πολλές νέες προτεραιότητες, όπως ο ψηφιακός και ο περιβαλλοντικός μετασχηματισμός και η αυξημένη εστίαση σε κοινωνικές παραμέτρους σε ευρύ φάσμα τομέων πολιτικής.
Επιπλέον, ενώ η πανδημία COVID-19 θα έχει αναμφισβήτητα βαθύ και αρνητικό αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή οικονομία, είναι σημαντικό να μην λησμονούμε ότι δεν έχουν εξαλειφθεί άλλες προκλήσεις (κλιματική αλλαγή, αυξανόμενες ανισότητες και βραδεία αύξηση της παραγωγικότητας).
Οι επενδύσεις σε μια συνεκτική κοινωνία, στη βιώσιμη ανάπτυξη, στο ανθρώπινο και το κοινωνικό κεφάλαιο και στην ποιότητα ζωής θα είναι ζωτικής σημασίας για τη δημιουργία ευκαιριών για τις σύγχρονες επιχειρήσεις, την τόνωση της απασχόλησης, του πλούτου και της βιώσιμης ανάπτυξης στο μέλλον.
Ως εκ τούτου, οι δείκτες πέραν του ΑΕγχΠ θα πρέπει να καταστούν εργαλεία που όχι μόνο θα παρακολουθούν και θα μετρούν αλλά και θα παρέχουν πληροφορίες σχετικά με την ανάπτυξη των πολιτικών, θα βελτιώνουν την επικοινωνία και θα ενθαρρύνουν τον καθορισμό στόχων. 2.4.
Με την παρούσα γνωμοδότηση πρωτοβουλίας, η ΕΟΚΕ μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στον καθορισμό των δεικτών για την ευημερία και την ανάπτυξη, δείκτες οι οποίοι θα πρέπει να θεωρούνται συμπληρωματικοί των κλασικών οικονομικών δεικτών.
Στη γνωμοδότηση αναδεικνύονται επίσης οι ακάλυπτες ανάγκες για δεδομένα και περιγράφονται τρόποι για την καλύτερη ενσωμάτωση των δεικτών αυτών στη χάραξη των πολιτικών σε ευρωπαϊκό και σε εθνικό επίπεδο, προκειμένου να μπορέσει η ΕΕ να εξέλθει ισχυρότερη από την τρέχουσα κρίση και πιο ανθεκτική σε μελλοντικούς κλυδωνισμούς. 2.5.
Είναι αδιαμφισβήτητο ότι, σήμερα περισσότερο από ποτέ, έχει καταστεί επιτακτική η ανάγκη κατάρτισης δεικτών για την ανάπτυξη και την εφαρμογή πολιτικών που αποσκοπούν στην ανάπτυξη ενός παγκόσμιου μοντέλου βιώσιμης οικονομίας ικανού να εξασφαλίζει την ευημερία όλων των κατοίκων της Γης.
Το τρέχον οικονομικό μοντέλο που βασίζεται στη συνεχή ανάπτυξη, ως βασική κινητήρια δύναμη της σταθερότητας του συστήματος, δεν μπορεί πλέον να υποστηρίζεται από έναν πλανήτη με περιορισμένους πόρους.
2.6. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τον Ιούνιο ένα έγγραφο προβληματισμού (4), στο οποίο επαναλαμβάνει την ανάγκη να αναπτυχθούν συμπληρωματικοί δείκτες προς το ΑΕγχΠ, ούτως ώστε να καταστεί δυνατή η καλύτερη παρακολούθηση του μετασχηματισμού της κοινωνίας και της οικονομίας μέσω της εφαρμογής πολιτικών για την προώθηση της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.
Το έγγραφο προβληματισμού παρουσιάζει επίσης τις προσπάθειες που κατέβαλαν τα τελευταία χρόνια ορισμένες χώρες επιδιώκοντας την ανάπτυξη συμπληρωματικών εργαλείων για την παρακολούθηση της ευημερίας και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των οικονομικών δραστηριοτήτων. 2.7.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, υπάρχουν ορισμένες πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην ανάπτυξη δεικτών οι οποίοι, αφενός, επιτρέπουν στους πολιτικούς να αναπτύσσουν και να εφαρμόζουν πολιτικές για την προαγωγή της βιωσιμότητας και, αφετέρου, καθιστούν δυνατή την καλύτερη ενημέρωση σχετικά με τη διαδικασία μετασχηματισμού του οικονομικού μοντέλου.
Μια τόσο αξιοσημείωτη πρωτοβουλία είναι η μελέτη με τίτλο «EU Doughnut by 2030» (μοντέλο τύπου ντόνατ της ΕΕ έως το 2030) (5), η οποία ανέπτυξε μια νέα έννοια για την παρουσίαση πολιτικής σύνοψης των υφιστάμενων πινάκων εργαλείων και επέλεξε 30 δείκτες με στόχο τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στον σχεδιασμό των πολιτικών, αλλά και την καλύτερη κατανόηση από το ευρύ κοινό των αναγκών μετασχηματισμού του οικονομικού συστήματος.
3.
Γενικές και ειδικές παρατηρήσεις 3.1.
Η συζήτηση με θέμα «Πέρα από το ΑΕγχΠ» προκάλεσε σημαντικές αντιδράσεις από ιδρύματα, ερευνητές και πολιτικούς.
Έτσι, σε επίπεδο ΟΟΣΑ, ΟΗΕ, Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή Eurostat, υποβλήθηκαν προτάσεις σχετικά με δείκτες για την καλύτερη μέτρηση της ευημερίας και της ευμάρειας σε ατομικό, κοινοτικό ή εθνικό επίπεδο.
Το 2015, ο ΟΗΕ ενέκρινε τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης, για τους οποίους καθόρισε 169 στόχους και 200 δείκτες.
Το 2018, η ομάδα εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου του ΟΟΣΑ εκπόνησε δύο εκθέσεις (6) στις οποίες συνιστάται η καλύτερη μέτρηση της ευημερίας, βελτιώνοντας τους υφιστάμενους δείκτες ή εισάγοντας νέους.
Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στη χρήση ορισμένων από τους δείκτες που προτείνει ο ΟΗΕ, ανάλογα με τις εκάστοτε εθνικές ιδιαιτερότητες, και ενθαρρύνει την αξιοποίηση των προτάσεων που διατυπώνονται στις εκθέσεις του ΟΟΣΑ σχετικά με τη βελτίωση της μέτρησης της ευημερίας και της ευμάρειας. 3.2.
Πρόσφατα, οι Ευρωπαίοι κοινωνικοί εταίροι, συγκεκριμένα η Συνομοσπονδία Ευρωπαϊκών Επιχειρήσεων (Bussiness Europe), η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικαλιστικών Οργανώσεων (ΕΣΣΟ), το Ευρωπαϊκό Κέντρο Εργοδοτών και Επιχειρήσεων που παρέχουν δημόσιες υπηρεσίες και υπηρεσίες κοινής ωφέλειας (SGI Europe) και η Ευρωπαϊκή Ένωση Βιοτεχνικών και Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων (UEAPME) υπέγραψαν κοινό έγγραφο (7), με το οποίο συνιστάται ένα σύνολο συμπληρωματικών δεικτών για το ΑΕγχΠ στον κοινωνικό, τον οικονομικό και τον περιβαλλοντικό τομέα.
Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τους Ευρωπαίους
(4) (5) (6)
(7)
https://ec.europa.eu/info/publications/economic-policy-making-beyond-gdp-introduction_el https://zoe-institut.de/en/publication/a-compass-towards-2030 ΟΟΣΑ (2018), Beyond GDP: Measuring what counts for economic and social performance (Πέρα από το ΑΕγχΠ: μέτρηση των πραγματικά σημαντικών παραγόντων για την οικονομική και κοινωνική απόδοση), εκδόσεις ΟΟΣΑ, Παρίσι — https://doi.org/10.1787/ 9789264307292-en ΟΟΣΑ (2018), For Good Measure: Advancing Research on Well-Being Metrics Beyond GDP (Για μια ορθή μέτρηση: προαγωγή της έρευνας σχετικά με τους δείκτες ευημερίας πέραν του ΑΕγχΠ), εκδόσεις ΟΟΣΑ, Παρίσι — https://doi.org/10.1787/9789264307278-en https://est.etuc.org/wp-content/uploads/2021/05/FINAL-BEYOND-GDP-SOCIAL-PARTNERS-EU.pdf