PL
C 150/48
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
5.4.2022
Nie tylko gleba nadaje się do uprawy winorośli – sprzyjają jej również naturalne warunki panujące w okolicach miasta, a w szczególności nachylenie terenu.
Winorośle sadzi się na nasłonecznionych [„verő”] południowych i południowozachodnich stokach wzgórz i wzniesień.
Na przestrzeni ostatnich 47 lat zgromadzono następujące dane meteorolo­ giczne: średnia temperatur rocznych: 10,65 °C; średnie roczne opady atmosferyczne: 592,6 mm; średnie roczne nasłonecznienie: 1 964 godziny.
Zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami tereny nadające się do uprawy winoro­ śli rejestruje się i klasyfikuje w rejestrze winnic jako należące do obszarów I i II klasy.
Ze wspomnianego rejestru wynika, że na obszarze uprawy winorośli objętych oznaczeniem Eger tereny nadające się do uprawy winorośli obej­ mują 18 431 hektarów terenów winnic I klasy i 3 914 hektarów terenów winnic II klasy, a więc łącznie 22 345 hekta­ rów.
Cz y nni k lu d zk i Początki uprawy winorośli w okolicach Egeru – uprawa winorośli w średniowieczu Na zboczu wzgórza Kis-Eged dokonano bardzo ciekawego odkrycia archeologicznego – znaleziono skamieniałość liś­ cia archaicznej winorośli sprzed 30 milionów lat, zwanej po łacinie „Vitis Hungarica” – nie ma to jednak nic wspól­ nego ze współczesną uprawą winorośli.
Dzięki badaniom archeologicznym odkryto, że okolice Egeru były zamiesz­ kane od X wieku i że na początku XI wieku miasto stało się dużą węgierską miejscowością.
Jak głosi karta wydana w 1261 r. przez pierwszego króla Węgier, Belę IV, św. Szczepan podarował biskupstwu w Egerze dziesięcinę z wina produkowanego w dolinie Egeru.
Wyludnienie państwa i brak siły roboczej, do których doprowadził najazd mongol­ ski w 1241 r., zmusiły króla Belę IV do sprowadzenia osadników z zagranicy.
Najprawdopodobniej właśnie wtedy na tereny te przybyli Walonowie – osadnicy z Walonii zamieszkiwali przede wszystkim ulicę Olasz (Olasz utca) w Egerze i okoliczną wieś Tállya, ucząc miejscową ludność francuskich technik uprawy winorośli i przechowywania wina w beczkach.
Pierwsze piwnice na wino wydrążono na polecenie organów kościelnych, a najstarsze z nich stanowiły piwnice prze­ znaczone na dziesięcinę.
Renoma upraw winorośli w regionie Egeru sięga kilkuset lat wstecz.
Gáspár Boutatts, rysownik i rytownik z Niderlan­ dów, stworzył wiele akwafort przedstawiających różne krajobrazy węgierskie, w szczególności widok na Eger („Erlau”), która znajduje się w albumie pt. „Description exacte des Royaumes de Hongrie et Dalmatie” („Dokładny opis królestw Węgier i Dalmacji”) opublikowanym w 1688 r. w Antwerpii.
Wcześniej powstała również inna grafika pt. „Agria vulgo Erla”, opublikowana w 1617 r. przez G. Hoefnagela i przedstawiająca miasto o tradycjach winiarskich, które dzielnie opierało się wojskom osmańskim.
Na obu grafikach przedstawiono dwa elementy, z których miesz­ kańcy są słusznie dumni, tj. fortecę górującą nad miastem i otaczające je pagórki porośnięte winoroślami.
Ze źródeł historycznych wynika, że w XVII wieku nastąpiły istotne zmiany w uprawie winorośli: poza odmianami przeznaczonymi do produkcji win białych, które jak dotąd dominowały w regionie, coraz większe obszary przezna­ czano pod uprawę odmian nadających się do produkcji win czerwonych.
Należy zauważyć, że mieszkańcy Egeru opracowali szczególny rodzaj motyki, tzw. motykę egerską, do uprawy zbitej i twardej gleby w winnicach.
Do mierzenia ilości wina posługiwali się tzw. korcem egerskim (którego objętość jest równa czterokrotności zwykłego korca i wynosi ok. 200 l).
Z uwagi na kwasowość i w celu zapewnienia dużego potencjału starzenia konieczne było dłuższe przechowywanie wina w beczkach.
Produkowane wino dojrzewało w dębowych beczkach poustawianych na całej długości piwnic lub w jaskiniach przeznaczonych do dojrzewania, które wydrążono pod miastem w tufie ryolitycznym i które naturalnie zapewniały stałe warunki klimatyczne charak­ teryzujące piwnice (przeznaczone do dojrzewania).
K l as y fi k ac j a wi n ni c w prze szł oś c i Okres świetności, jeżeli chodzi o produkcję win Eger, przypadł na XV i XVI wiek.
Renesans w produkcji tych win miał natomiast miejsce w XVIII wieku.
Do czasów obecnych przetrwały księgi katastralne z 1760 r. i z 1789 r., które zawierają informacje na temat cech charakterystycznych winnic.
W 1760 r. dzielono je na trzy kategorie w zależności od jakości gleby, nachylenia terenu, godzin nasłonecznienia itd.
Blisko 50 % winnic należało do kategorii pierwszej.
W 1789 r. winnice dzielono na sześć kategorii (na szczeblu krajowym funkcjonowało osiem kategorii, ale żadnej z winnic w okolicach Egeru nie zaklasyfikowano do dwóch ostatnich klas).
Zasady klasyfikacji były zbliżone do tych stosowanych w 1760 r., z tą różnicą, że najlepsze winnice odpowiednie do produkcji win likierowych („aszúbor”) rów­ nież zaliczano do kategorii pierwszej.
Od XVIII wieku mieszkańcy Egeru stosowali określone zasady uprawy winorośli, a nad ich przestrzeganiem czuwali przewodniczący stowarzyszeń producentów rolnych.
W późniejszym czasie zasady te kontrolowały organy gminne. 8.2.
Wina (2) 1.
Opis wyznaczonego obszaru geograficznego (c.d.)
U pra w ia n e o d m i a ny wi n oroś l i i w ytwa rz a ne z ni ch wi n a